Trump, İran’ın “bu sabah aradığını” ve “bir anlaşma yapmayı
çok istediğini” söyledi
ABD’nin Hürmüz Boğazı ablukası giderek ağırlaşıyor.
Donald Trump, Hürmüz Boğazı ablukasının etkisini artırmasıyla birlikte İran’ın bu sabah “bir anlaşma yapmak” için kendisini aradığını söyledi.
– ABD Başkanı :
“Karşı taraftan aradılar, çok ama çok anlaşma yapmak istiyorlar.”
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer tozunu “her halükarda” alacağını söyledi
ABD’nin nakliye yoluna abluka uygulamaya başlamasıyla birlikte Trump, müzakerecilerin bu sabah kendisini aradığını ve daha fazla görüşme yapmak istediklerini, ancak bu hafta sonu yapılması planlanan zirvenin “nükleer meseleler yüzünden” suya düştüğünü söyledi.
ABD nükleer silahlar konusundaki taleplerinden geri adım atmayı reddediyor; Trump, rejimin nükleer tozunu “her halükarda” alacağını söylüyor.
– Trump :
“İran nükleer bir ülke olmak istiyor ki dünyayı yok edebilsin – bu asla olmayacak.”
ABD heyeti İran’dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl süreyle dondurmasını talep etmişti .
– Trump :
“Tozu geri alacağız. Onlardan geri alacağız ya da biz alacağız.
Hürmüz Boğazı’na yönelik ABD ablukası devam ediyor. Bir ülkenin dünyaya şantaj yapmasına veya gasp etmesine izin veremeyiz, çünkü şu anda yaptıkları tam olarak bu.”
Daha önce Trump, abluka başlarken İran’a sert bir uyarıda bulunmuştu; ABD ablukasına yaklaşan İran gemilerinin “hızlı ve acımasız” bir imha stratejisiyle “derhal ortadan kaldırılacağı” uyarısında bulundu.
– Trump:
“İran donanması denizin dibinde, tamamen yok edilmiş durumda – 158 gemi. Vuramadığımız şey ise, ‘hızlı saldırı gemisi’ dedikleri az sayıdaki gemileri; çünkü onları büyük bir tehdit olarak görmedik.
Uyarı: Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde teknelerdeki uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız aynı imha sistemiyle derhal ortadan kaldırılacaklardır. Hızlı ve acımasızdır. Not: ABD’ye deniz veya okyanus yoluyla giren uyuşturucuların % 98,2’si durduruldu!”
Boğazın iddialı bir şekilde kapatılması, hayati önem taşıyan bu denizcilik yolunun kontrolü için verilen mücadelede gerilimi önemli ölçüde artırdı ve çatışmanın kırılgan iki haftalık ateşkesini bozma riskini taşıyor.
Trump, adı açıklanmayan müttefiklerin ablukada yardımcı olacağını açıkladı, ancak Keir Starmer, İngiltere’nin ablukada yer almasını kesin bir dille reddetti .
– Keir Starmer:
”İngiltere’nin İran savaşına sürüklenmeyeceğini söylemeliyim.”
Fransa ayrıca ABD ablukasına karışmayacağında ısrar etti; Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, boğazdan serbest geçişi desteklemek için İngiltere ve diğer müttefiklerle birlikte “savunma misyonu” üzerinde çalışacaklarını söyledi.
ABD Başkanı’nın, İran’da kendisine yardım etmemekle “başarısız olmakla” suçladığı NATO ülkelerini cezalandırmayı değerlendirdiği bildiriliyor. NATO’nun bazı ülkelerinden askerleri çekip daha “destekleyici” müttefiklere kaydırma planını değerlendirdiği söyleniyor .
Trump, dünyanın petrolünün beşte birinin geçtiği boğazı yeniden açmak konusunda son derece kararlı..
ABD Donanması, Umman Körfezi ve Arap Denizi’nin boğazın doğusundaki bölümünü abluka altına alarak, İran’ın son derece ihtiyaç duyduğu petrol ve doğalgaz ihracatından kar elde etmesini engelledi.
ABD Merkez Komutanlığı, İran bağlantılı herhangi bir geminin su yoluna girmeye cüret etmesi durumunda “engelleneceği veya ele geçirileceği” konusunda sert bir uyarıda bulundu.
Açıklamada, ablukanın bayrağı ne olursa olsun tüm gemiler için geçerli olacağı, ancak İran limanlarına giden ve gelen gemiler üzerinde yalnızca “kısmen” uygulanacağı belirtildi.
– Açıklama:
“Abluka, Hürmüz Boğazı’ndan İran dışındaki destinasyonlara veya bu destinasyonlardan yapılan tarafsız geçişi engellemeyecektir.”
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları, tarafsız gemilere ayrılmaları için “sınırlı bir süre” tanınacağını doğruladı, ancak bu sürenin ne kadar olacağını belirtmedi.
ABD Başkanı ayrıca İran genelindeki su arıtma tesislerini bombalamakla tehdit etti .
– Trump:
“Bunu yapmaktan nefret ederdim ve ülkenin su arıtma tesislerinin vurulması çok kolay olacak” .
Bölgedeki 60 milyondan fazla insan – ABD müttefikleri Katar , Kuveyt ve Suudi Arabistan da dahil olmak üzere – İran’ın su arıtma tesislerinden gelen tatlı suya bağımlıyken, İran sivillerinin yalnızca yüzde iki ila üçü kendi tesislerinden su temin etmeye ihtiyaç duyuyor.
Rejim daha önce Trump’ın tehdidini “saçma ve gülünç” olarak nitelendirmişti; İran Devrim Muhafızları ise boğazın kendi kontrolleri altında kalacağını iddia etmişti.
Ancak bugün Tahran tavrını değiştirmiş gibi görünüyor; bir askeri sözcü, kısıtlamaların “korsanlık” anlamına geldiğini ve İran kuşatma altındayken Basra Körfezi’ndeki hiçbir limanın güvenli olmayacağını söyledi.
İsrail lideri Benjamin Netanyahu, son barış görüşmelerinde İranlı müzakerecilerin inatçılığını eleştirdikten sonra, Trump’ın “İran’a deniz ablukası uygulama konusundaki güçlü duruşuna” desteğini dile getirdi .
Netanyahu, rejimin temsilcilerinin en başından beri şartları ihlal ettiğini ve Vance’in kendisine ihtilaflı noktalar hakkında bilgi verdiğini söyledi.
– İsrail kabinesine:
“Kırılma, İran’ın müzakerelere girme şartlarını açıkça ihlal etmesine tahammül edemeyen Amerikan tarafından kaynaklandı.
Anlaşma, ateşkes ilan edilmesi ve İranlıların boğazı derhal açması yönündeydi. Bunu yapmadılar. Amerikalılar bunu kabul edemezdi.”
Sorun hala Tahran’ın nükleer programından tamamen vazgeçmeyeceği konusundaki ısrarından kaynaklanıyor; bu da Trump’ın Şubat ayında Destansı Öfke Operasyonu’nu başlatmasının başlıca nedeniydi.
21 saat süren görüşmelerin ardından ABD ve İran, bu temel anlaşmazlığı ve Hürmüz Boğazı konusunda ne yapacaklarını hâlâ çözemediler .
İran, ABD’nin “aşırı taleplerde” ve “yasa dışı isteklerde” bulunduğunu söyledi; oysa Trump rejime defalarca nükleer yeteneklere sahip olamayacağını söylemişti.
– Vance:
“İranlıların uzun vadede nükleer silah geliştirmeme konusunda temel bir irade kararlılığı görüyor muyuz? Bunu henüz görmedik.”
Amerikalı müzakereciler, barış girişimleri boyunca esnek ve uzlaşmacı davrandıklarında ısrar ettiler .
Pakistanlı bir kaynak, toplantı boyunca her iki tarafta da “ruh hali değişimleri” yaşandığını ve gerginliğin “bir aşağı bir yukarı” seyrettiğini söyledi.
Trump’ın Truth Social’daki sert açıklamalarının ardından, halihazırda yürürlükte olan kırılgan ateşkesin uzaması konusunda çok az umut kaldı.
Başarısızlıkla sonuçlanan barış görüşmelerinin ardından, konuşan kaynaklar, Trump’ın sınırlı askeri saldırılara yeniden başlama olasılığını değerlendirdiğini belirtti .
– Trump:
“Bunu yapmak istemezdim ama onların suyu, tuz arıtma tesisleri, elektrik üretim santralleri ; vurulması çok kolay yerler.”
Cumhurbaşkanı, Tahran’ın boğazdan geçmesine izin verdiği her petrol tankerine 2 milyon dolar (1,5 milyon sterlin) geçiş ücreti koymasının ardından İran’ı “DÜNYA ÇAPINDA GASP” yapmakla suçladı.
Öfkeyle şunları söyledi: “İran’ın bu yasadışı gasp eyleminden kâr elde etmesine izin verilmeyecek. Onlar para istiyorlar ve daha da önemlisi nükleer silah istiyorlar.”
About the Author
