ABD İran çatışması
ABD İran çatışması
Ortadoğu’da Gerilim Tırmanıyor: ABD ve İran Karşılıklı Saldırılar Düzenledi, Ateşkes Umudu Zayıflıyor
Orta Doğu’da tansiyon yeniden yükseliyor. ABD ile İran arasında son haftalarda yürütülen ateşkes ve diplomatik temaslar yeni askeri operasyonların gölgesinde kaldı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki faaliyetlerine karşı operasyon düzenlediğini açıklarken, Tahran yönetimi ise Bahreyn ve Kuveyt’teki Amerikan hedeflerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşılık verdi.
ABD Tankere Müdahale Etti
CENTCOM’un açıklamasına göre Botsvana bayraklı M/T Lexie adlı tanker, İran’a yönelik deniz ablukasını ihlal etmeye çalıştı. ABD kuvvetleri tarafından yapılan uyarıların dikkate alınmaması üzerine tankerin motorunu etkisiz hale getirmek amacıyla Hellfire füzesi kullanıldı.
Olayın ardından ABD güçleri İran’ın Qeshm Adası’nda bulunan bazı askeri hedefleri vurduğunu duyurdu. Operasyon kapsamında insansız hava araçları ve yer kontrol istasyonlarının hedef alındığı bildirildi.
İran’dan Bahreyn ve Kuveyt’e Füze Saldırıları
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), ABD’nin Qeshm Adası’na yönelik saldırılarına cevap olarak Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu karargâhını hedef aldığını açıkladı.
Kuveyt ve Bahreyn hava savunma sistemleri çok sayıda füze ve İHA’yı etkisiz hale getirdi. ABD yetkilileri herhangi bir personel kaybı yaşanmadığını duyurdu.
Rubio: İlk Şart Hürmüz Boğazı’nın Açılması
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde yaptığı açıklamada İran ile görüşmelerin yeniden başlayabilmesi için Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması gerektiğini söyledi.
Rubio ayrıca İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokları konusunda da somut müzakerelere başlaması gerektiğini belirtti.
“İran, Hürmüz Boğazı’nın açık olduğunu net şekilde ilan etmeli. Bu, yapılacak herhangi bir görüşmenin ilk koşuludur.”
İran Nükleer Programını Görüşmeye Hazır mı?
Rubio’nun açıklamalarına göre İran, daha önce görüşmeyi reddettiği bazı nükleer program başlıklarını müzakere etmeye açık olduğunu iletti. Ancak Washington yönetimi bunun kalıcı bir anlaşma anlamına gelmediğini vurguluyor.
İran tarafından gelen açıklamalar ise daha temkinli. Tahran yönetimi, İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını sürdürmesi halinde ABD ile yürütülen diplomatik sürecin tamamen sona erebileceği mesajını veriyor.
Lübnan Cephesinde Ateşkes Krizi
ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğuyla İsrail ve Hizbullah arasında sağlandığı belirtilen kırılgan ateşkes de ciddi şekilde sarsılmış durumda.
Lübnan Ulusal Haber Ajansı’na göre İsrail savaş uçakları son 24 saat içinde ülkenin güneyinde onlarca hava saldırısı düzenledi. Sağlık Bakanlığı verilerine göre saldırılarda çok sayıda sivil yaşamını yitirdi ve yüzlerce kişi yaralandı.
Hizbullah ise İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine yönelik operasyonlarını sürdürmesi halinde “kısmi ateşkes” formülünü kabul etmeyeceğini açıkladı.
Tahran’dan Hürmüz Boğazı Açıklaması: İsrail-Lübnan Gerilimi Tırmanıyor
Kronoloji: Son 48 Saatte Neler Yaşandı?
- ABD, M/T Lexie tankerine Hellfire füzesiyle müdahale etti.
- CENTCOM, İran’ın Qeshm Adası’ndaki askeri hedefleri vurdu.
- İran, Bahreyn ve Kuveyt’teki Amerikan hedeflerine füze ve İHA saldırıları düzenledi.
- Kuveyt ve Bahreyn hava savunmaları saldırıları engelledi.
- Marco Rubio, İran’ın bazı nükleer konuları görüşmeyi kabul ettiğini açıkladı.
- İsrail, Güney Lübnan’da yeni hava operasyonları gerçekleştirdi.
- Washington’da İsrail-Lübnan görüşmelerinin dördüncü turu başladı.
- Hizbullah, “kısmi ateşkesi kabul etmeyeceğini” duyurdu.
Petrol Piyasaları ve Küresel Ekonomi Endişeli
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketliliğin küresel enerji piyasaları açısından ciddi risk oluşturduğunu belirtiyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte biri bu stratejik geçitten gerçekleşiyor.
Boğazın uzun süre kapalı kalması veya çatışmaların genişlemesi durumunda petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgası yaşanabileceği ifade ediliyor.
Sonuç
ABD, İran, İsrail ve Hizbullah arasında yaşanan son gelişmeler, Orta Doğu’da kalıcı ateşkes umutlarını yeniden zora soktu. Diplomatik temaslar sürse de sahadaki askeri hareketlilik tarafların henüz ortak zeminde buluşamadığını gösteriyor. Önümüzdeki günlerde Washington’da yürütülen görüşmeler ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler küresel kamuoyu tarafından yakından takip edilecek.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Salı günü İsrail’i, Hizbullah ile üç aydır süren ve 3.400’den fazla kişinin ölümüne, 1,2 milyondan fazla kişinin de yerinden edilmesine yol açan Güney Lübnan’daki harekatında itidal göstermeye çağırdı
Merz, Almanya’nın güneydeki son gerginliğin tırmanmasından büyük endişe duyduğunu belirterek, Hizbullah’ı silahlarını bırakmaya çağırdı.
ABD-İran Gerilimi Tırmanıyor: Hürmüz Boğazı Krizi ve İsrail-Lübnan Çatışması Derinleşiyor
İç Bağlantılar
Dış Kaynaklar
