Ebola Salgını Neden Bu Kadar Tehlikeli?

Ebola virüsü, dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalıkları arasında yer alıyor.
Ortalama ölüm oranı yaklaşık yüzde 50 olsa da bazı türlerde bu oran yüzde 90’a kadar çıkabiliyor.
Hastalık ilk olarak 1976 yılında Afrika’da tespit edildi ve o tarihten bu yana kıta genelinde
birçok ölümcül salgına neden oldu.

Uzmanlara göre mevcut kriz, sıradan bir Ebola dalgasından çok daha ciddi olabilir.
Çünkü bu kez yayılan tür, “Bundibugyo Ebola virüsü” olarak bilinen ve hakkında sınırlı bilimsel veri bulunan nadir bir varyant.
En büyük korku ise bu tür için onaylanmış bir aşının bulunmaması.

Virüs Haftalarca Sessizce Yayılmış Olabilir

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin açıklamalarına göre sağlık yetkilileri hâlâ “sıfır numaralı hastayı” bulabilmiş değil.
Bu durum salgının gerçek boyutunun bilinmediği anlamına geliyor.

İlk vakanın Nisan ayının üçüncü haftasında ortaya çıktığı düşünülüyor.
Ancak uzmanlar, teşhis eksiklikleri ve bölgedeki sağlık altyapısının yetersizliği nedeniyle
virüsün üç haftadan daha uzun süredir yayılıyor olabileceğini belirtiyor.

“İlk vakayı hâlâ bilmiyoruz. Bu da salgının gerçek boyutunu bilmediğimiz anlamına geliyor.”
— Dr. Jean Kaseya

Hangi Bölgeler Risk Altında?

Vakaların büyük bölümü Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Ituri eyaletindeki
Mongwalu ve Rwampara adlı altın madenciliği kasabalarında görüldü.
Ancak DSÖ, virüsün Kuzey Kivu bölgesine ve Uganda sınırına kadar yayıldığını açıkladı.

Uganda’da yoğun bakımda tedavi gören iki hastanın kısa süre önce Kongo’dan geldiği bildirildi.
Uzmanlar, sınır geçişlerinin yoğun olduğu Doğu Afrika bölgesinde virüsün daha geniş çaplı yayılabileceğinden korkuyor.

Ebola Nasıl Bulaşıyor?

DSÖ’ye göre Ebola virüsü ilk olarak meyve yarasaları ve vahşi hayvanlardan insanlara bulaşıyor.
Daha sonra enfekte kişilerin kanı, teri, kusmuğu, dışkısı ve diğer vücut sıvıları aracılığıyla insanlar arasında yayılıyor.

• Kan ve vücut sıvılarıyla temas
• Kirlenmiş yüzeyler ve ekipmanlar
• Enfekte cenazalarla temas
• Korunmasız sağlık müdahaleleri

Özellikle sağlık çalışanları yüksek risk altında bulunuyor.
Son verilere göre en az dört sağlık görevlisi Ebola benzeri semptomlar göstermeye başladı.

Ebola Belirtileri Nelerdir?

Ebola belirtileri çoğu zaman grip veya diğer viral hastalıklarla karıştırılabiliyor.
Bu durum erken teşhisi zorlaştırıyor ve salgının fark edilmeden yayılmasına neden oluyor.

İlk Belirtiler

• Yüksek ateş
• Şiddetli halsizlik
• Kas ve eklem ağrıları
• Boğaz ağrısı
• Baş ağrısı

İleri Evre Belirtiler

• İç kanama
• Karaciğer ve böbrek yetmezliği
• Kusma ve ishal
• Şok tablosu
• Çoklu organ yetmezliği

Uzmanlar Neden Endişeli?

Bilim insanları, mevcut salgının kontrol altına alınmasının geçmiş Ebola krizlerine göre daha zor olabileceğini düşünüyor.
Bunun en önemli nedeni ise Bundibugyo türüne karşı yaygın bir aşının bulunmaması.

Ayrıca bölgede devam eden çatışmalar, sağlık sisteminin yetersizliği ve uluslararası yardım fonlarındaki kesintiler de müdahaleyi zorlaştırıyor.
Uzmanlar, virüsün büyük şehirlere ulaşması durumunda çok daha geniş çaplı bir sağlık krizinin ortaya çıkabileceği konusunda uyarıyor.

“Endişe seviyemin oldukça yüksek olduğunu söyleyebilirim.”
— Dr. Jason Kindrachuk

Dünyanın En Büyük Ebola Felaketi Hâlâ Hatırlanıyor

Dünya, 2013-2016 yılları arasında tarihin en büyük Ebola salgınlarından birini yaşadı.
Gine, Sierra Leone ve Liberya merkezli kriz sırasında 28 binden fazla kişi enfekte olmuş,
en az 11 bin insan hayatını kaybetmişti.

O dönemde ABD, İngiltere, İspanya ve İtalya gibi ülkelerde de Afrika bağlantılı vakalar görülmüş ve küresel panik yaşanmıştı.
Uzmanlar, bugünkü salgının erken kontrol altına alınamaması halinde benzer bir senaryonun tekrar yaşanabileceği görüşünde.

Ebola’dan Kurtulanlarda Yeni Risk

Araştırmalar, Ebola’dan kurtulan bazı erkek hastaların aylar hatta yıllar boyunca virüsü vücutlarında taşıyabildiğini gösteriyor.
Bilim insanlarına göre özellikle testis dokusunda saklanabilen virüs, uzun süre sonra yeniden bulaş zinciri başlatabiliyor.

Bu durum, Ebola’nın tamamen ortadan kaldırılmasını zorlaştıran en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor.
Uzmanlar bu nedenle salgın sona erse bile yıllarca takip programlarının sürdürülmesi gerektiğini belirtiyor.