Kan basıncınızı kontrol altında tutmak, aterosklerozu önlemenize veya yönetmenize yardımcı olabilir

– Ateroskleroz:

 Damar tıkanıklığı, atardamarlarınızın içinde plak (yağ birikintileri) oluşması ve bunun sonucunda atardamarların sertleşip daralması durumudur. Bu durum, kalbinize, beyninize ve vücudunuzun diğer bölgelerine giden kan akışını yavaşlatabilir veya engelleyebilir.

Belirtiler 

Damar sertliğinin belirtileri, etkilenen atardamarın türüne ve daralma veya tıkanma derecesine bağlı olarak kişiden kişiye değişebilir.

Belirtiler genellikle plak birikimi şiddetli hale gelene kadar fark edilmez.

Belirtiler ortaya çıkarsa, bunlar genellikle farklı bölgelerde oksijen eksikliğiyle ilgilidir.

– Bu belirtiler şunları içerebilir:

• Göğüs ağrısı 
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi 
• Yürürken bacak ağrısı
• Zayıflık 
• Vücudun bir tarafında ani uyuşma
• Bilinç bulanıklığı, konfüzyon
• Konuşma güçlüğü

Aterosklerozun Sebepleri Nelerdir? 

Damar sertliği, atardamarlarınızda meydana gelen hasar sonucu oluşan iltihaplanmadan kaynaklanabilir; bu iltihaplanma kolesterol ve hücre atıkları gibi maddelerin birikmesine ve plak oluşumuna yol açar..

– Atardamarlarda hasara yol açan yaygın nedenlerden bazıları şunlardır:

• Yüksek kolesterol seviyeleri
• Yüksek trigliserit (kan yağı) seviyeleri
• Yüksek tansiyon
• Diyabetle ilişkili yüksek kan şekeri
• Romatoid artrit veya sedef hastalığı gibi iltihaplanmaya neden olan durumlar
• Sigara dumanına maruz kalma
• Genetiğiniz

Risk Faktörleri

– Ateroskleroz için diğer bazı risk faktörleri şunlardır:

• Aile öyküsü: Yakın aile üyelerinizde kalp hastalığı veya yüksek kolesterol öyküsü varsa riskiniz daha yüksek olabilir.

• Sınırlı fiziksel aktivite: Çok fazla oturmak ve yeterince hareket etmemek, sağlıksız kolesterol seviyelerine yol açabilir ve ateroskleroz riskinizi artırabilir.

• İleri yaş: Risk, erkeklerde 45 yaşından sonra, kadınlarda ise 55 yaşından sonra artar.

• Fazla kilolu veya obez olmak: Fazla kilolu veya obez olmak, kalp hastalığı ve tip 2 diyabet gibi ateroskleroz olasılığını artırabilecek diğer sağlık sorunları riskini yükseltir.

• Irk: Siyahi Amerikalıların kalp hastalığı riski beyaz Amerikalılara göre daha yüksek olabilir.

• Beslenme: Doymuş yağ oranı yüksek gıdalar ve aşırı alkol tüketimi kolesterolünüzü yükseltebilir.

Teşhis

Sağlık uzmanınız, ateroskleroz belirtileriniz veya risk faktörleriniz varsa, atardamarlarınızda plak birikimini kontrol etmek için testler isteyebilir.

– Tanı testleri arasında fizik muayene ve aşağıdakiler gibi diğer testler yer alabilir:

• Kan testleri: Bu testler kolesterol, trigliserit, kan şekeri ve iltihap belirteçlerinin seviyelerini inceler.

• Elektrokardiyogram (EKG): Bu ağrısız test, kalbinizin ritmini ve elektriksel aktivitesini kontrol etmek için elektrotlar kullanır.

• Görüntleme testleri: Anjiyografi, kardiyak manyetik rezonans görüntüleme ve ultrason gibi görüntüleme yöntemleri, kalp ve kan damarlarınızın görüntülerini alarak plak oluşumunu veya kan akışındaki sorunları kontrol eder.

• Stres testi: Stres testi, egzersiz gibi yoğun çalışma sırasında kalbinizin nasıl çalıştığını gösterir.

Ateroskleroz Tedavileri

Damar sertliğini yönetmenin en iyi yolu, yüksek kolesterol, yüksek tansiyon ve diyabet gibi durumu kötüleştirebilecek risk faktörlerini tedavi etmektir.

– İşte bazı önemli adımlar:

Egzersiz ve Fiziksel Aktivite

Haftada 150 dakika orta yoğunlukta veya 75 dakika yoğun egzersiz yapmayı hedefleyin. Bu, yürüyüş, yüzme, bisiklet sürme veya sizi hareket ettiren herhangi bir aktivite olabilir.

Yediğiniz şeylere dikkat edin.

Kalp sağlığı için uygun bir diyet , doymuş yağlar, trans yağlar ve tuz açısından düşük olabilir.

– Ayrıca şu besinler açısından da zengin bir diyet hedefleyin:

• Elyaf
• Meyveler
• Sebze
• Zeytinyağı ve avokado gibi sağlıklı yağlar.
• Somon gibi yağlı balıklar.

İlaçlar

Damar sertliği riskinizi artıran faktörlere bağlı olarak, sağlık uzmanınız kolesterol, tansiyon veya kan şekeri seviyelerini düşürmeye yönelik ilaçları görüşebilir.

Prosedürler ve Ameliyatlar

Sağlık uzmanları, ciddi ateroskleroz vakalarında kan akışını eski haline getirmek için çeşitli prosedürler önerebilir.

– Bu prosedürler şunları içerebilir:

• Perkütan koroner girişim (PCI): Bu işlem, kalbin daralmış arterlerini açar ve stent (küçük ağlı tüp) yerleştirilmesini içerebilir.

• Koroner arter baypas greftleme (KABG): Bu ameliyatta, tıkalı arterin etrafında yeni bir yol oluşturmak için sağlıklı bir kan damarı kullanılır.

• Karotis endarterektomiBu işlem , kalbinizden beyninize kan taşıyan karotis arterlerindeki plakları temizler.

• Karotis stentleme: Bu ameliyat, beyninize giden kan akışını iyileştirmek için karotis arterine bir stent yerleştirilmesini içerir.

• Periferik anjiyoplasti: Bacaklarınızdaki tıkalı arterler için bu işlem, kan akışını iyileştirmek amacıyla arterleri genişletir.

Aşırı obezite sorunu olan kişilerde bariatrik cerrahi (kilo verme ameliyatı) ateroskleroz riskini azaltmaya ve iltihabı hafifletmeye yardımcı olabilir.

Önleme

Ateroskleroz, risk faktörlerinizi yöneterek büyük ölçüde önlenebilir.

Kalp sağlığına faydalı alışkanlıklara erken yaşta başlamak önemlidir, çünkü ateroskleroz genellikle çocukluk döneminde başlar ve zamanla kötüleşir.

Doymuş yağ oranı düşük, bol meyve ve sebze içeren bir beslenme düzenine odaklanın. Düzenli egzersiz yapın, sağlıklı bir kiloyu koruyun ve sigara içmekten kaçının.

Yaşam tarzı değişiklikleri yeterli gelmezse, yardımcı olabilecek ilaçlar hakkında sağlık uzmanınızla görüşün.

Kan basıncınızı, kan şekerinizi ve kolesterolünüzü sağlıklı hedef aralıkta tutmak için düzenli tarama ve tedavi yaptırmak, aterosklerozun önlenmesine de yardımcı olabilir.

İlgili Koşullar

– Aterosklerozun birlikte görülebileceği veya yol açabileceği bazı durumlar şunlardır:

• Koroner kalp hastalığı: Koroner kalp hastalığı olan kişilerde kalp kasını besleyen atardamarlar daralmış veya tıkanmıştır.

• Periferik arter hastalığı : Bu rahatsızlığa sahip kişiler egzersiz sırasında ağrı veya kas krampları yaşayabilirler. Genellikle egzersiz bırakıldığında belirtiler ortadan kalkar. Bazı kişilerde ise hiçbir belirti görülmez.

• Vertebral arter hastalığı: Bu durum, omurga kemikleri boyunca uzanan bir kan damarının iç tabakasının daralması veya tıkanması sonucu ortaya çıkar. Belirtiler arasında bilişsel güçlük ve vücudun veya yüzün bir tarafında güçsüzlük veya uyuşma yer alabilir.

• Karotis arter hastalığı: Kalbinizden beyninize giden kan damarlarında plak birikmesi durumunda bu hastalığa yakalanabilirsiniz. Bu durum felç riskini artırır.

• Mezenterik arter iskemisiBu durum ,  ince bağırsaklara giden kan akışının azalması sonucu ortaya çıkabilir. Belirtiler arasında yemek yedikten sonra şiddetli ağrı, kilo kaybı ve ishal yer alabilir.

• Erektil disfonksiyon (ED): Bu, bazen erkeklerde aterosklerozun erken bir uyarı işareti olabilir. Eğer ED sorununuz varsa, kalp ve damar sağlığınız hakkında sağlık uzmanınızla konuşun.
• Kalp krizi : Kalp krizi, kalp kasınızın yeterli oksijen alamaması durumunda meydana gelir; bu durum, ateroskleroz nedeniyle tıkalı arterlerde görülebilir.
• Felç: Plak birikimi, beyninize oksijen gitmesini engelleyen bir kan pıhtısı oluşturursa felç meydana gelebilir.

Aterosklerozla Yaşamak

Birçok insan aterosklerozla uzun ve aktif bir yaşam sürer.

Erken tedavi, kalp sağlığına faydalı alışkanlıklar ve ilaçlar hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Stres yönetimi, aktif kalmak ve ilaçları doktorun önerdiği şekilde kullanmak yaşam kalitesini artırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

• Ateroskleroz nelere yol açabilir?

  Ateroskleroz, kan pıhtılaşması gibi başka sağlık sorunlarına yol açabilir. Diğer komplikasyonlar, hangi arterlerin etkilendiğine bağlıdır. Kalpteki tıkalı arterler kalp krizine neden olabilir. Beyindeki tıkalı arterler ise inme veya vasküler demansa yol açabilir.

• Damar sertliği (ateroskleroz) sorununuz varsa nelerden kaçınmalısınız?

  Eğer aterosklerozunuz varsa, bazı şeylerden kaçınmak ciddi komplikasyonları önlemeye yardımcı olabilir. Sigaradan, pasif sigara dumanından ve hareketsizlikten kaçının. Sağlık uzmanınızla konuşmadan ilaçlarınızı atlamayın veya dozunuzu değiştirmeyin. Kaçınmanız gereken yiyecekler konusunda sağlık uzmanınızın tavsiyelerine uyun. Stresten kaçının ve ruh sağlığınıza dikkat edin.

• Ateroskleroz kalıtsal mıdır?

  Ateroskleroz ailede kalıtsal olabilir. Bazı genler vücudunuzun kolesterolü nasıl işlediğini etkileyebilir. Örneğin, apolipoprotein E adı verilen bir protein , fazla kolesterolü karaciğere taşıyarak kandan uzaklaştırmaya yardımcı olur. Bazı insanlar bu proteinin düzgün çalışmayan bir versiyonunu miras alırlar ve bu da kanlarında kolesterol birikmesine neden olur. Yüksek kolesterol, ateroskleroz gelişme riskini artırır.

  Bir diğer genetik risk faktörü olan lipoprotein A da kalp hastalığı riskini artırır.

Lütfen bizi takip edin ve beğenin