Netanyahu, Gazze Şeridi’nin %70’ini Ele Geçirme Emri Verdi

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Gazze Şeridi’nin %70’ini kontrol altına alma hedefi doğrultusunda İsrail ordusuna yeni talimatlar verdiğini açıkladı. Açıklama, ateşkes anlaşmasının geleceğine dair ciddi endişeler yaratırken bölgede yeni bir insani kriz ihtimalini de gündeme taşıdı.

Ateşkes İhlali İddiaları Güçleniyor

ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkes kapsamında İsrail güçlerinin belirli sınırlar içerisinde kalması gerekiyordu. Ancak son aylarda İsrail ordusunun Gazze içerisinde daha batıya ilerlediği ve yeni “güvenlik bölgeleri” oluşturduğu bildiriliyor.

“Şu anda Gazze Şeridi topraklarının %60’ını kontrol ediyoruz. Hedefimiz %70’e ulaşmak.”
— Benjamin Netanyahu

İnsani Kriz Derinleşiyor

Uzmanlar, Gazze’de yaşayan milyonlarca Filistinlinin giderek daha dar bir alana sıkıştırıldığını ve yaşam koşullarının sürdürülemez hale geldiğini belirtiyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi araştırmacılarından Muhammed Şehada, mevcut planın fiili bir zorunlu göç stratejisine dönüştüğünü savundu.

Gazze’de son aylarda yaşanan gelişmeler, uluslararası toplumun savaş sonrası oluşabilecek yeni insani tabloya ilişkin endişelerini daha da artırdı. Birleşmiş Milletler verilerine göre bölgede altyapının büyük bölümü kullanılamaz hale gelirken, elektrik, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişim kritik seviyenin altına düştü.

Özellikle kuzey Gazze’de yaşayan sivillerin büyük bölümünün birden fazla kez yer değiştirmek zorunda kaldığı belirtiliyor. Yardım kuruluşları, çadır kentlerde yaşayan insanların temel hijyen koşullarından dahi mahrum kaldığını ve salgın hastalık riskinin giderek yükseldiğini ifade ediyor.

İsrail ordusunun kontrol alanını genişletmesiyle birlikte, Gazze içerisindeki güvenli bölgelerin daha da küçüldüğü belirtiliyor. Uzmanlara göre bu durum, milyonlarca insanın çok daha dar alanlarda yaşam mücadelesi vermesine neden olabilir. Bölgedeki yoğun nüfus hareketliliği nedeniyle gıda dağıtımı ve insani yardım faaliyetleri de ciddi şekilde aksıyor.

Uluslararası hukuk uzmanları ise sivillerin zorla yerinden edilmesi iddialarının bağımsız soruşturmalarla incelenmesi gerektiğini savunuyor. İnsan hakları örgütleri, savaşın sadece askeri değil aynı zamanda sosyal ve ekonomik sonuçlarının da uzun yıllar boyunca etkisini sürdüreceğini belirtiyor.

Ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizlik sürerken, diplomatik kaynaklar önümüzdeki haftalarda ABD, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler arasında yeni temasların başlayabileceğini aktarıyor. Ancak sahadaki askeri hareketlilik ve karşılıklı suçlamalar nedeniyle kalıcı çözüm umutlarının giderek zayıfladığı değerlendiriliyor.

BM ve Uluslararası Tepkiler

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından desteklenen ateşkes planı kapsamında Gazze’de geçici sınırlar oluşturulmuştu. Ancak İsrail’in yeni askeri hedefleri, uluslararası hukuk açısından ciddi tartışmalara neden oluyor.

Gazze’de Yeni Göç Dalgası Endişesi

İsrail destekli silahlı milislerin bazı bölgelerde sivillere evlerini terk etmeleri yönünde baskı yaptığı iddiaları uluslararası kamuoyunda tepki topladı.

Bölgedeki yardım kuruluşları, Gazze’nin kuzey ve güney kesimlerinde sivillerin yoğun şekilde yer değiştirmek zorunda kaldığını bildiriyor.

Bölgede Diplomatik Trafik Yoğunlaşıyor

İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarını genişletme sinyali vermesi sonrasında uluslararası diplomasi trafiği de hız kazandı. Avrupa Birliği ülkeleri ve bazı Orta Doğu devletleri, ateşkesin tamamen çökmesinin bölgesel güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Diplomatik kaynaklara göre Katar, Mısır ve ABD arasında yürütülen arka kapı görüşmeleri halen devam ediyor. Tarafların esir takası, insani yardım koridorlarının genişletilmesi ve geçici güvenlik bölgeleri oluşturulması gibi başlıklarda yeni formüller üzerinde çalıştığı belirtiliyor.

İsrail, İran savaşı ateşkesinin Lübnan’ı kapsamadığını söylüyor

Gazze’de Yardım Krizi Derinleşiyor

Uluslararası yardım kuruluşları ise Gazze’ye giren insani yardım miktarının ihtiyaçların çok altında kaldığını belirtiyor. Özellikle yakıt eksikliği nedeniyle hastanelerin büyük kısmının sınırlı kapasiteyle hizmet verdiği, bazı sağlık merkezlerinde ise ameliyatların durdurulduğu ifade ediliyor.

Çocuklar ve yaşlılar arasında yetersiz beslenme vakalarının arttığı belirtilirken, temiz içme suyuna erişimde yaşanan sorunların yeni sağlık krizlerini beraberinde getirebileceği kaydediliyor. Yardım kuruluşları, bölgede uzun süreli bir insani felaket riskinin oluştuğunu vurguluyor.

Uzmanlardan Yeni Çatışma Uyarısı

Bölgeyi yakından takip eden güvenlik uzmanları, mevcut askeri hareketliliğin yalnızca Gazze ile sınırlı kalmayabileceği görüşünde. Özellikle Lübnan sınırı ve Batı Şeria’daki gerilimin de son haftalarda yeniden yükselmesi, Orta Doğu’da daha geniş çaplı bir güvenlik krizine dair endişeleri artırıyor.

Siyasi analistler, İsrail iç siyasetindeki baskının Netanyahu hükümetinin daha sert güvenlik politikalarına yönelmesinde etkili olduğunu değerlendiriyor. Muhalefet partileri ise hükümetin uzun vadeli stratejisinin belirsiz olduğunu savunarak erken seçim ihtimalinin yeniden gündeme gelebileceğini ifade ediyor.

Gazze’de yaşayan siviller açısından ise belirsizlik sürüyor. Bölgede binlerce aile, geçici barınma alanlarında yaşam mücadelesi verirken ateşkesin geleceğine ilişkin net bir takvim bulunmuyor. Uluslararası kuruluşlar, kalıcı çözüm sağlanmadığı sürece insani koşulların daha da ağırlaşabileceği uyarısını yapıyor.

Dış Kaynaklar

• 
  The Guardian – Orijinal Haber
  
• 
  BM Güvenlik Konseyi Kararı
  
• 
  ACLED Veri Projesi