Çocukların yuvadan uçması eskiden bir nokta gibiydi, aile hayatının tamamen değiştiği an gibiydi

25 yaşındakilerin neredeyse yarısı, çoğu durumda yuvalarının çoktan boşalmış olmasını bekleyen ebeveynleriyle birlikte yaşıyor.

Bu durum aileleri iyi ve kötü yönde nasıl değiştiriyor?

Hayat farklı gelişmiş olsaydı, Seren şimdiye kadar boş yuva sendromuyla başa çıkmaya çalışıyor olacaktı.

Yedi çocuk büyütmüş olan Seren ve kocası, kendilerine daha fazla para ve zaman ayırabiliyor olabilirlerdi.

Ancak durum böyle değil; yetişkin çocuklarından üçü artık evde: 23 yaşındaki oğlu üniversite eğitimini tamamlıyor; 28 yaşındaki oğlu öğretmen ve ev peşinatı için para biriktiriyor; 34 yaşındaki oğlu ise bir ruh sağlığı krizi geçirdikten sonra evde kalıyor.

63 yaşındaki Seren, sosyal hizmet uzmanı olarak çalıştığı işinden eve döndüğünde bir yığın çamaşır ve alt kattaki boş bir odanın yatak odası olarak kullanılmasıyla karşılaşıyor.

Evde kalabalık olmasının “gerçekten çok eğlenceli” olduğunu ve hayatı daha zengin ve ilginç hale getirdiğini söylüyor.

”Birdenbire fark ettim ki, 40’lı ve 50’li yaşlarınızda çocuklarınızın evden ayrılmasıyla yaşanan o geçişi yaşamadım – bu hiç olmadı. Tuhaf.”

Ve o yalnız değil.

Ragıp ve eşi, emekli olduktan sonra, hayatlarının bu yeni çocuksuz evresinde  gelecek yıl seyahat etmeyi planlıyorlardı.

Ancak en büyük oğulları, bu yaz üniversiteden işsiz olarak ayrıldıktan sonra eve döndü ve ebeveynleri onu moral bozucu iş görüşmelerinde yalnız bırakmak istemiyorlar.

Ragıp, yetişkin bir çocuğun sorumluluğunun nerede başlayıp nerede bittiğini bilmenin zor olduğunu söylüyor.

– Ragıp:

“Eğer 18 yaşında olsaydı çok daha fazla dahil olurdum, ama olmamaya çalışıyorum – ne yaptığıyla ilgilenmeye çalışıyorum, ama o çizgiyi çizmeye çalışıyorum. Ona ne yapması gerektiğinin söylenmesinden hoşlanmıyor.”

Z kuşağı ile çoğu zaman oldukça anlayışlı olan X kuşağı ebeveynleri arasındaki sınırlar giderek bulanıklaşıyor gibi görünüyor.

Çocukların yuvadan uçması eskiden bir nokta gibiydi, aile hayatının tamamen değiştiği an gibiydi. Ancak giderek artan bir şekilde, yetişkin bireylerin gelip gittiği, potansiyel olarak yıllarca sürebilecek yeni ve akıcı bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.

 2009 ile 2020 yılları arasında 21-35 yaş arası kişilerin %15’i, genellikle bir ilişki ayrılığı veya iş krizi sonrasında, evden ayrıldıktan sonra en az bir kez geri döndü.

• Birçok aile için, kapıyı açık tutmak, aşırı yüksek kiralar, artan genç işsizliği ve Z kuşağının ebeveynlerinin aynı yaşta sahip olduğu hayatı karşılayamayacağı hissine karşı doğal bir tepkidir. Ancak çocukları daha uzun süre desteklemek ve bazen bunu yapmak için emeklilik veya küçülme planlarını ertelemek sonuçlar doğurur.

Orta yaşlı ebeveynler üzerinde yapılan bir çalışma , çocukları boşaldıktan sonra beklenmedik bir şekilde yeniden aile sorumluluklarıyla karşılaşanların, yaşa bağlı bir engelliliğe sahip olmaya benzer bir yaşam kalitesi düşüşü yaşadığını ortaya koydu.

Araştırmacılar, özgürlüğün tadını çıkardıktan sonra aile sorumluluklarına geri dönmenin, bu yaşam evresinin “ihlal edilmesi” gibi hissedilmiş olabileceği sonucuna vardılar.

Ancak, çocukları için evde olmak giderek normalleşiyor.

Daha fazla aile çok kuşaklı yaşamı benimsedikçe, Z kuşağı ile genellikle oldukça anlayışlı olan X kuşağı ebeveynleri arasındaki sınırlar bulanıklaşıyor gibi görünüyor..

– 23 yaşındaki ikizlerin dul annesi Bahriye:

“Boş yuva dönemi çok acı vericiydi. Hayatımda yaşadığım en zor şeylerden biriydi..  Yeni mezun olmuş ve ikisi de iş aramak için Ankara’da benimle birlikte yaşayan 23 yaşındaki ikizlerin dul annesiyim…

Başlangıçta oğullarımın yuvadan uçamamasına üzülsemde, son zamanlarda ev arkadaşlığı yapmanın eskiden göründüğü kadar hayati bir yaşam evresi olup olmadığını sorgulamaya başladım..

Biz o yaşta dışarı çıkıp ev kiralayabiliyor ve sonra da satın alabiliyorduk diye, onların da aynı şeyi yapması gerekmiyor. Onlara diyorum ki: ‘Sizin sahip olduğunuz, bizim sahip olmadığımız birçok şey var.’ Dünya farklı. Arkadaşlarının da aynı durumda olması yardımcı oluyor..

Oğullarımın arkadaşlarını tanımaktan, onları kendi arkadaşlarımla tanıştırmaktan ve onları yetişkin erkekler olarak tanımaktan keyif aldığımı söyleyebilirim… Bu sadece çocukluğun daha uzun sürmesi değil; farklı bir yetişkinlik türü .”

“Tam anlamıyla yuva kurmak” gerçekten sadece zor ekonomik zamanlarla mı ilgili? Yoksa bazen daha derin bir birliktelik ihtiyacını mı karşılıyor?

Jale’nin en büyük oğlu, üniversitedeki son yılında, sınıfındaki şanslı birkaç kişiden biri olarak iş teklifi alıyor. Ancak işe başladığında, annesi gibi bir ev arkadaşıyla yaşamayacak: bunun yerine, para biriktirmek için anne babası ve iki küçük kardeşiyle birlikte yaşamak üzere eve geri dönüyor.

– Jale:

“Mezun olduğumda ailem, ‘Hadi git’ dedi – eve taşınma konusu hiç gündeme gelmedi. ..Ama o zamanlar kiralar çok daha ucuzdu. Paylaşımlı bir evde oda bulabiliyordunuz.

Bir kitapçıda çalışarak kazandığım parayla  hayatın tadını bile çıkarabiliyordum, ama o dünya artık yok. İçki içmek artık çok pahalı. Randevuya çıkmak pahalı…

Onun arkadaşlarıyla bir eve taşınmasını çok isterdim ve bence gerçekten yapmak istediği de bu. Ama çok pahalı. 20’li yaşlarının ortalarında olan ve evden ayrılmış çocuklarının kiralarını veya tatillerini hâlâ destekleyen arkadaşlarım var.. 

Biliyorsunuz, karantina döneminde herkes sürekli birbirinin etrafındaydı, değil mi? İşte biz buna alışkınız.

Oğlumdan kira almayı planlıyorum; karşılığında günde iki öğün yemek, tüm çamaşırların yıkanması ve aile temizlikçisinin hizmetlerinden yararlanacak, ancak parayı daha sonra onun için bankaya yatıracağım.

Onlar için elinizden geleni yapıyorsunuz. Şimdi 21 yaşında olmak istemezdim.

Oğlumun arkadaşlığından keyif alıyorum, ancak bu düzenleme hayatımın bu aşaması için hayal ettiğim gibi değil.

 Evde yaşayan 18-24 yaş arası gençlerin %61’i erkek.

Kamilen’in 19 yaşındaki oğlu,  üniversitenin ilk yılında, evde yaşıyor ve gidip geliyor. 17 yaşındaki erkek kardeşi de benzer planlara sahip.

– Kamile:

”Her iki oğlum da sonrasında iş garantisi olmadan büyük borçlara girmekten korkuyor.. Ama bu tek avantaj değil. Eve geliyorlar, çoban böreği yiyorlar, temiz kıyafetler giyiyorlar – buz gibi yurtlarda hazır noodle yemiyorlar.

Onları biraz daha uzun süre yanımda görmekten keyif alıyorum.. Bazen en büyük oğlumla spor salonuna gidiyorum ve birlikte böyle şeyler yapmak gerçekten çok güzel.

Evden ayrıldıklarında daha sonra geri dönüp ev peşinatı için para biriktirebileceklerini, bunun onların ev sahibi olabilmelerinin tek yolu olduğunu düşünüyorum

Çocuklarımın bağımsız yaşamanın getirdiği yaşam becerilerini öğrenmediklerinden endişe duyuyorum.

Başlangıçta, ‘Hadi gelin, sebze kızartmayı öğrenin’ dedim ama gerçek şu ki, hâlâ her şeyi kendim yapıyorum. Sadece daha kolay. Eğer çamaşır makinesine beyaz çamaşır atıyorsanız ve sadece yarım yükse, hepsini doldurabilmek için tüm çamaşır sepetlerini tek tek dolaşacaksınız, değil mi?

Ancak özellikle okulun sonlarına doğru kaygı bozukluğu yaşayan büyük oğlum için, kendisi gibi 18 yaşında evden ayrılmak zorunda kalmayacağını bilmenin rahatlatıcı olduğunu düşünüyorum..

Ev, anlaşıldığı üzere, önemli bir güvenlik ağıdır.

Eski gençlik odalarına geri dönmekten dolayı depresyona girmek yerine, eve döndükten sonra ortalama olarak zihinsel sağlık puanlarının iyileştiği ve bunun onlar için bir rahatlama olduğu tesbit edildi..

– Prof. Emily Grundy:

“Bağımsız olarak yaşayan birçok genç genellikle oldukça kötü konutlarda, çok fazla stres altında ve istikrarsız özel kiralık konutlarda yaşıyor. Eve dönmek geriye gitmek gibi hissettirebilir, ancak çoğu zaman sizi oraya gönderen her ne olursa olsun daha iyidir.”

Fatma, partnerinin ani bir hastalık sonucu ölümünün ardından, henüz bebek olan oğluyla birlikte memleketine geri döndüğünde 37 yaşındaydı. Kaybın acısını henüz atlatamamışken,  evinden yüzlerce kilometre uzakta, büyüdüğü köyde küçük bir ev bulmuştu: planı, ev tadilattan geçerken bir yıl boyunca ailesiyle birlikte yaşamaktı. Sonunda, neredeyse sekiz yıl orada kaldı.

İlk başta, 17 yaşında ayrıldığı eve geri döndüğünü itiraf etmekten utanmıştı. “Gerçekten de tam anlamıyla bir yetişkin gibi hissetmiyorsunuz.”

Ancak yetişkinler olarak birlikte yaşamak, ebeveynleriyle olan ilişkisini beklenmedik şekillerde değiştirdi.

– Fatma :

“Tekrar birlikte yaşamak, ebeveynlerimi yetişkin bir bakış açısıyla görmek açısından çok ufuk açıcıydı. Onlarla olan ilişkim ve kişiliğim hakkında birçok şeyi fark ettim.”

Fatma’nın yemek ve kilosuyla ilgili sorunları vardı ve eve döndüğünde annesinin de aynı sorunları yaşadığını fark etti. Ancak bu anlayışla birlikte daha derin bir bağ oluştu.

– Fatma:

“Onları şimdi çok daha iyi tanıyorum ve tekrar evden ayrılıp biraz daha mesafeli olduğum için onlara karşı daha fazla empati duyuyorum.”

Yeni evi sadece birkaç dakika uzaklıkta, bu yüzden ebeveynleri hala çocuk bakımında yardımcı oluyor. Çocuklar büyüdükçe, onlara bakmak için daha fazla zaman ayırmayı bekliyor.

– Fatma:

“Daha önce, onların büyüyüp yardıma ihtiyaç duymaları fikrini bir yük olarak görüyordum. Şimdi ise tamamen farklı düşünüyorum – yaşanan her şeyden dolayı onlara daha yakınım.”

Başarılı bir “tam yuva kurma”nın temel kuralları nelerdir?

77 yaşındaki Recep, bu konuda deneyimli: kızı Jale, üniversiteden sonra bir kez geçici olarak geri döndü, iş değiştirdiğinde tekrar geri döndü ve şimdi de (bu sefer beş yaşındaki kızı Ela ile birlikte) kocasından ayrıldıktan sonra, aile evleri satılırken tekrar geri döndü.

Bir zamanlar misafir odası ve ofis olarak kullandıkları, ancak şimdi iç çekerek “tamamen dağınıklık dolu” olduğunu söylediği odadan telefonda konuşan Recep, kendisi ve eşinin torunlarının etrafta olmasının ölçülemez bir mutluluk olduğunu söylüyor.

Ancak herkesin düşünmeden çocukluk rollerine geri dönmesini engellemek için ev işlerinde kimin ne yapacağına dair kurallar koymayı ve kira almayı öneriyor.

– Recep:

“Sanırım yetişkin çocukları eve taşındığında, yetişkinlerin birdenbire tekrar çocuk gibi davrandığını fark eden her ebeveyn vardır. ‘Normalde yemek yapan kimse, benim için fazladan yemek yapmaya devam edecek’ gibi varsayımlarda bulunuyorsunuz.”

Ayrıca evin durumu konusunda da uzlaşmayı öğrenmişler: “Kızım burada olsaydı, benim çok düzenli olduğumu söylerdi, ben de onun dağınık olduğunu söylerdim. Uzlaşmaya hazır olmalısınız.”

Ancak her zaman iyi geçindiklerini söylese de, aile olarak yakınlıklarının belki de daha derin nedenleri de var.

Jale ikiz olarak doğmuştu ve kız kardeşi pandemi sırasında hayatını kaybetmişti. Recep, sessizce, “Bu bizi gerçekten dünyaya karşı bir araya getirdi,” diyor. “Bunu yapmamamız imkansızdı.”

Finansal planlamacı Cihan ise, ebeveynlerin çocuklarına yardım etmeye çalışırken kendi emeklilik güvenliklerini tehlikeye atmamaları gerektiğini tavsiye ediyor.

– Cihan:

“Önce kendi oksijen maskenizi takmanız gerekiyor diyorum”

 Kendi dört yetişkin çocuğu da çeşitli zamanlarda geri dönmüş. Çocuklar evden ayrıldıktan sonra, ebeveynlerin küçülmeye veya paraya ihtiyaçları varsa eski yatak odalarını kiraya vermeye, telefon ve araba sigortası masraflarını ödemeyi bırakmaya ve geri dönerlerse kira istemeye tamamen hakları olduğunu savunuyor.

– Cihan:

“Aslında, büyük emeklilik katkı paylarının ödenmesi gereken son birkaç yılda, hâlâ yapabiliyorken, bu dönemde olmalı.”

Küçük çocukların ebeveynleri için, erken yaşta bağımsızlığı teşvik etmenin yollarını öneriyor; bunun için çocukların ev işlerinde üzerlerine düşen payı yapmalarını ve küçük miktarlarda harçlık biriktirmelerini sağlamalarını tavsiye ediyor. Eğer çocuklar üniversitede okuyorsa: “Onlarla oturup bütçe yapmak veya faturaları ödemeye alışmaları gerekiyor.”

Peki ya tüm bunlar için çok geçse? Belki de yeniden dekore etme planı yapmamak daha iyi olur.

 “Eğer 90’larda eve, ailemin yanına gitseydim, ‘Ama yatak odanı bambaşka bir şeye dönüştürdük’ derlerdi,” diyor. “Şimdi böyle düşünmüyorsun, değil mi?”

Lütfen bizi takip edin ve beğenin