GÜNDEM

SANATA VE SANATÇIYA DÜŞMANLIĞIN DORUKTA OLDUĞU BİR ZAMAN DİLİMİNDEYİZ

“Tiyatro alanındaki sorunların çözümü örgütlülükten geçiyor.. Sanat alanındaki emekçilerin birlik olup güçlü ses çıkarması şart!”

ÖZEL TİYATROLAR PEŞİ SIRA KAPANIYOR…
🔵 PANDEMİDEN EN ÇOK ETKİLENEN ALANLARIN BAŞINDA KÜLTÜR-SANAT, ÖZELLİKLE DE TİYATRO GELDİ

Tiyatro emekçilerinin karşılaştığı sorunlar ne yeni ne de pandemiyle sınırlı.

✅ Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne kayıtlı 608 tiyatrodan 503’ü aktif değil. Tiyatroya yeterli desteğin verilmeyerek sanatın en önemli dallarından birinin göz göre göre yok edildiği edildiği eleştirileri var..

– Son 2,5 yılın çoğunu kapalı geçiren pek çok özel tiyatro, salgın etkisini yitirse de bu kez derinleşen ekonomik kriz nedeniyle darboğazda..

Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanat Müdürlüğü tarafından geçen yıl özel tiyatrolara “rekor” düzeyde yardım yapıldığı açıklansa da yeni veriler adeta bu hamlenin yetersiz kaldığının göstergesi..

🔵 PERDENİN ARKASINDAKİ YOKSULLUK: 608 TİYATRODAN 503’İ FAALİYETİNİ DURDURDU
Tiyatro salonlarındaki gösteri sayısı yüzde 40,4; tiyatro seyircisi yüzde 43,1 azaldı

✅ 2021 yılı itibarıyla Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne kayıtlı 608 özel tiyatrodan sadece 105’i aktif durumda. Yani 503 özel tiyatro faaliyetlerini yürütemez halde.

– Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2021 verileri de tiyatroya ilişkin benzer bir tablo ortaya koyuyor. Buna göre tiyatro salonlarında yapılan gösteri sayısı yüzde 40,4; tiyatro seyircisi ise yüzde 43,1 oranında azalmış durumda..

Son yıllarda yaşananlar nedeniyle onbinlerce tiyatro emekçisi, maddi manevi tükenme noktasına gelirken; kimileri farklı işlerle karın doyuruyor kimileri de elinde avucunda ne varsa satarak geçinmeye çalışıyor.. 

✅ Tiyatro perdesinin arkasındaki bu yoksulluğun nasıl çözülebileceği ise bilinmiyor..

👇👇 HABER LİNK 👇👇 HABER LİNK 👇👇
🔵 ORHAN AYDIN: “SANATA VE SANATÇIYA DÜŞMANLIK DORUKTA”
Peşi sıra kapanan özel tiyatroların durumunu ve can çekişen tiyatro emekçiliğini, Orhan Aydın ve Hasan Tanay’la konuştuk.  

– Tiyatrocu, oyuncu ve yazar Orhan Aydın:

“Dünyanın pek çok yerinde tiyatroculuk zorlu dönemden geçiyor ama Türkiye’deki durum çok daha vahim çünkü sanatın dallarına yeterli destek verilmiyor.. 

Avrupa merkezli ülkelerde perdeler, pandemi nedeniyle belli süreliğine kapanmak zorunda kalsa da Almanya, Fransa, Yunanistan ve İspanya gibi pek çok ülkede devlet desteğiyle sorunlar aşılıyorken Türkiye’de ise aksi durum yaşanıyor..

Yurtdışında sinema, tiyatro, bale, opera, heykeltıraş gibi alanlara destekler sunuluyor.. Türkiye’de Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “bir parmak bal çalar gibi” davranıyor..

Resmi enflasyon oranının yüzde 80, gerçekte ise yüzde 180-200’ler olarak telaffuz edildiği bir dönemde özel tiyatrolar kira, fatura, sigorta primlerini ödeyemez hale geldi..

AKP ve MHP’nin  sanata ve sanatçıya düşman politikası nedeniyle bugün bu noktaya gelindi.. Sanata ve hayata karşı alttan gelen düşmanlık, pandemi günlerinde net bir şekilde görünür olmuştu, ekonomik krizle birlikte katmerlendi.. 25-30 bin lira olan kira, 100 bin liraya çıktı. Elektrik, su ve  doğalgaz masrafları katlandı. Bir biletin 350-400 lira olması lazım ki bu da olanaksız. Tiyatro seyircisi orta sınıftır, okumuş, yazmış, geleceğini zenginleştirmek için çabalayan seyirci kuşağıdır. Gelir dengeleri alt üst  olan bu kuşak; tiyatroya, kitaba ayıracak vakti ve bütçeyi ötelemeye başladı..”

Tiyatrocu Orhan Aydın Twitter @orhanaydin6.jpg

Orhan Aydın / Fotoğraf: Twitter @orhanaydin6

👇👇 HABER LİNK 👇👇 HABER LİNK 👇👇
🔵 ORHAN AYDIN: “DİJİTAL DEKİ GERÇEK TİYATRO EMEKÇİLERİ, İKİ ELİN PARMAKLARINI GEÇMEZ”
Dijital platformların durumunu da sorduğumuz Aydın’a göre tiyatro bambaşka bir dünya..

– Orhan Aydın:

“Sinemacılıkta dijital alana talep katlansa da tiyatrolar için de izleyiciler bakımından da sahnenin gerçekliğinin, hissiyatının hiçbir şeyle kıyaslanamayacağını söylemeliyim..

Dijitaldeki gerçek tiyatro emekçileri, iki elin parmağını geçmez. 10-15 kişinin yaptığı işle, tiyatrocuların kendi dünyalarını beslemesi mümkün değil.. Yüz yüze yapılan iş de verilen duygu da bambaşka..”

🔵 ORHAN AYDIN: “MUHALİF BELEDİYELER, ORTAK PRODÜKSİYONLA SAHNELERİ KULLANMALI”

– Orhan Aydın:

“Yerel yönetimlere büyük iş düşüyor. AKP’li belediyeler ellerindeki salonları, para karşılığında bile muhalif belediyelere kiralamiyor.. 211 il ve ilçeye sahip olan CHP’ye ‘desteğini artırması’ çağrısı yapıyorum..

Düşmanlığı buradan da görebiliyoruz. Muhalif belediyeler, ortak prodüksiyonla o sahneleri kullanmalı. Aksi takdirde mesleğin geleceği çok daha karanlık. Örgütlenme şart..”

tiyatro Pixabay.jpg

Fotoğraf: Pixabay

👇👇 HABER LİNK 👇👇 HABER LİNK 👇👇
🔵 HASAN TANAY: “AKTİF ÜRETİM YAPAMAYAN ÖZEL TİYATRO SAYISI 503’TEN FAZLA”
Tiyatro Üreticileri ve Yapımcıları Derneği Başkanı Hasan Tanay da benzer görüşleri savundu..

– Hasan Tanay:

“Türkiye’de tiyatro başta olmak üzere sanat dallarının yitirilmek üzere olduğu uyarısı yapmalıyım.. Aktif üretim yapamayan tiyatro sayısı 503’ten de fazla..

‘Kültür Bakanlığı’na bağlı 608 özel tiyatro var’ deniliyor ama bakanlıkta kaydı bulunmayan da çok sayıda tiyatro bulunuyor.. Dolayısıyla aktif faaliyetini durduran özel tiyatro sayısı 503 olarak açıklansa da kaydı bulunmayanlarla birlikte bu sayı çok daha yüksek..

Bu tiyatrolar için ‘kapandı’ demenin de doğru olmadığını söylemeliyim.. ‘Aktif faaliyetini durdurdu’ veya ‘üretim yapamıyor’ demek daha doğru. Faaliyetini yürütmeyenler var ama başka kaynak arıyorlar, kapatmış durumda değiller ama aktif üretim yapamıyorlar. Özetle, tiyatroların yüzde 80’i ekonomik kriz nedeniyle aktif üretim yapamıyor..”

“Tiyatroların yüzde 80’i ekonomik kriz nedeniyle aktif üretim yapamıyor”

– Hasan Tanay:

“Bir yandan mezun oyuncu sayısı artarken şehir tiyatroları kadro açmadığından, kendileri tiyatro kurma yoluna gidiyor.. 2000’lerde devlet kadrosu azaldıkça, özel kurumlarda yükseliş başladı..

Apartman altlarını, boş dükkanları, depoları dönüştürerek tiyatro salonuna çevirmeye çalıştılar çünkü büyük salon maliyetinin altına girmek mümkün değil. Emeğiyle geçinen bu insanlarabir destek gelmesi lazım ama Türkiye’de bu da yok..

Devlet tiyatrosunun adı üstünde devletin desteğiyle süreklilik sağladığını, sigorta ve maaşlar başta olmak üzere giderlerin bu şekilde ödenip üretim yapıldığını belirtmeliyim.. Bakanlığın yıllar önce salon desteğini kestiğini, kostüm-dekor gibi desteklerde bile kısıtlamaya gidildiğini söylemeliyim..

Devlet tiyatrosunda ortalama 25-30 liraya izlenen bir oyunun gerçek maliyeti 300-500 lira.. Kalan kısmın ödenen vergiler üzerinden karşılandığını, özel tiyatroların ise böyle bir şansının olmadığını belirtmeliyim.. Bilet fiyatları yükseldikçe seyirci sayısının azalması da bir diğer çıkmaz..”

🔵 HASAN TANAY: “KENDİ İDEOLOJİSİNE UYGUN OLMAYAN İŞLERE DESTEK VERMEK İSTEMİYOR YA DA SADAKA MANTIĞIYLA YAKLAŞIYORLAR”

– Hasan Tanay:

“İktidar kültür-sanat işlerini gereksiz görüyor.. Kendi ideolojisine uygun olmayan işlere destek vermek istemiyor ya da sadaka mantığıyla yaklaşıyor. Kendine bağımlı kılmaya çalışıyor..

Yeniden üretebilmen için borçlanmak zorunda kalıyorsun. Devletin özel tiyatrolara verdiği destek denilen şey, seni kendine borçlu kıldığı bir alan..”

“Mevcut iktidarın algısında sanat üretilmesi mümkün değil”

– Hasan Tanay:

“Tiyatrolara tüccar muamelesi yapılıyor.. “evcut iktidarın algısında sanat üretilmesi mümkün değil. Sanatın topluma katkısını reddeden bir iktidar var çünkü aydınlanmış bir toplum işlerine gelmiyor, yaptıklarına itiraz eden insan istemiyorlar..”

“Artık halkın öncelikleri başka”

– Hasan Tanay:

“Günümüz koşullarında giderler katlandı.. Sanatı seven, tiyatro oyunlarına giden kesimin bile önceliği değişti.. Halka, ‘Neden tiyatroya gitmiyorsun’ diyemeyiz.. Senede bir kere bile bilet alıp tiyatroya gidiyorsa, bu çok önemlidir. Keşke daha sık olsa ama elektrik, doğalgaz, kiralar çok yükseldi. Herkes geçim derdine düştü..”

Dijitaldeki işlerin tiyatronun yerini tutamayacağı görüşünü savunan  Tanay, para kazanmak ve yüz bilinirliğini unutturmamak adına bu işlerin tercih edildiği görüşünde..

🔵 HASAN TANAY: “SANAT ALANINDAKİ TÜM EMEKÇİLER ÖRGÜTLENMELİ”

– Hasan Tanay:

“Tiyatro alanındaki sorunların çözümü örgütlülükten geçiyor.. Sanat alanındaki emekçilerin birlik olup güçlü ses çıkarması şart..

Öncelikle güçlü bir örgütlü ses gerekli. Sanat alanındaki tüm emekçiler örgütlenmeli. Mücadele iradesi ortaya koymak şart. Sanatın çürümesi, toplumun çürümesine ve artık sanatın yapılamaz hale gelmesine neden olur. Bakanla görüşerek, soru önergeleri vererek, birkaç ünlü arkadaşın basın açıklamalarıyla olacak iş değil. Sivil yapılanmalarla tiyatro birlikleriyle görüşülmeli..”

© The Independentturkish//LALE ELMACIOĞLU

👇👇 HABER LİNK 👇👇 HABER LİNK 👇👇
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top
%d blogcu bunu beğendi: