SAĞLIK

SİSTİT!

Sistit ne demek?
İdrar yollarının iltihaplanması anlamına gelen sistit, idrar yolları ve üreme sisteminde en sık görülen hastalıklardan biridir.

✳KADINLARDA SİSTİT NEDEN OLUR? SİSTİT İÇİN NE YAPMAK GEREKİR? SİSTİT TEŞHİSİ NASIL KONUR..!?
Mesane enfeksiyonları veya iltihaplanması (inflamasyonu) genellikle kadınlarda daha sık görülen durumlardır..!

Bu durumun altında yatan neden kadınlarda idrar yollarının vücut dışına açıldığı yapı olan üretranın pozisyonu ve daha kısa olması ile ilişkili kabul edilir..

– Kadınlarda sistit neden olur? Sistit için ne yapmak gerekir? Sistit için evde ne yapılır?

Mide gibi mesane de içi boşken kasılabilme özelliğine sahip kese şeklinde bir organdır. İçinde sıvı yokken mesane duvarı kasları kısalıp kalınlaşarak mesanenin sağlam kalmasını sağlar. Böbreklerden çıkan idrar yolları mesaneye idrar taşıyarak bu yapının içinin sıvı ile dolmasına neden olur. Gelen sıvı miktarının artması ile giderek genişleyen mesane, belirli bir sınıra ulaştığında idrara sıkışma sinyalleri üretir. Sistit neden olur? Sistit nasıl geçer? Sistit için evde ne yapılır?

✳SİSTİT NEDİR..!?

Sistit ne demek?

İdrar yollarının iltihaplanması anlamına gelen sistit, idrar yolları ve üreme sisteminde en sık görülen hastalıklardan biridir. Görülme oranı kadınlarda çok daha yüksek olan sistite, kadınların en az yüzde 20’si, yaşamları boyunca en az bir kez yakalanır.

Sistit, genellikle idrar yolu enfeksiyonunun ikincil etkisi olarak ortaya çıkan mesanenin bir tür enfeksiyonudur. Kadınlarda daha fazla görülen sistit; ağrılı ve acılı geçebilir. Hafif sistit vakaları genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşebilmektedir. Ancak sık sık sistit geçiren kişilerin düzenli veya uzun süreli tedavi ihtiyaçları olabilir. Sistite neden olan bakterilerin çoğu sağlıklı bağırsak florasını oluşturur. İdrar yolu enfeksiyonlarının büyük bir çoğunluğu bağırsakta bulunan ve idrar yoluna ulaşan bakterilerden kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla hem tedavide hem de sistitin tekrarlamasını engellemede bu geçişi engellemek önemlidir. 

Sistit tedavisi ertelendiğinde enfeksiyon böbreklere ulaşarak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Havuza, denize girmek ya da soğukta kalmak sistit nedeni olmamakla birlikte sistite yatkınlığı olan kişilerde kolaylaştırıcı bir etken olabilmektedir.

Kadınlarda sistit neden olur..!?

Sistitin en önemli nedeni koli basil bakterisidir. Normalde kalın barsakta yaşayan bu bakteri bazı durumlarda mesaneye ulaşarak sistite neden olur. Kadınlarda daha sık görülen sistit, normalde ciddi bir rahatsızlık değildir ama ihmal edildiği takdirde ciddi sorunlara neden olur..

İnterstisyel Sistit Nedir..!?

Sistit, mesanenin yani idrar torbasının iltihabıdır. En sık nedeni bakterilerin sebep olduğu enfeksiyonlardır. Kadınlarda, idrarı mesaneden dışarı taşıyan ve üretra adı verilen tüpün erkeklere kıyasla daha kısa olmasından ötürü daha sık rastlanır.İnterstisyel sistit ise mesanede enfeksiyon belirtisi olmadan, mesane duvarının iltihaplanması ve tahrişi olmasıdır. Ağrılı mesane sendromu olarak da bilinen interstisyel sistit mesanede ağrı, sürekli idrara sıkışıklık hissi veya yanmanın mevcut olduğu uzun süreli (kronik) bir sorundur.

Gençlerde ortaya çıkabilmekle beraber, interstisyel sistit en sık 30 ila 40 yaşları arasında görülür. Ayrıca kadınlarda erkeklere kıyasla 9-10 kat daha fazla saptanmaktadır.

✳SİSTİT BELİRTİLERİ NELERDİR..!?

* İdrar yaparken yanma ve sızı (İdrar yaptıktan sonrada sürebilir),

* Sık idrara çıkma,

* Ağrının kasıklara ve makata yayılması,

* Ateş,

* Terleme,

* Yorgunluk,

* Kusma ve bulantı,

* İdrar bulanık, kötü kokulu olabilir.

* Cinsel ilişki esnasında ağrı hissi olabilir.

Sistit varken cinsel ilişkiye girilir mi..!?

İdrar yollarında enfeksiyon olması cinsel ilişkiye mani değildir. Ancak cinsle ilişki esnasında ciddi ağrılar yaşanabilir ve cinsel ilişkiyi zevksiz bir hale getirebilir. Bu nedenle idrar yolu enfeksiyonu tedavi edilene kadar birliktelik ertelenebilir

İnterstisyel Sistit  Belirtileri Nelerdir..!?

Hastalığın nedenleri henüz net olarak tespit edilemese de, araştırmalara göre aşağıdaki durumların rol oynayabileceği düşünülmektedir.

  • Epitelyumda (Mesaneyi içeriden kaplayan koruyucu tabakada) ya da mesanede hasar. Epitelyumdaki bir sızıntı idrardaki toksik maddelerin mesanenizi tahriş etmesine neden olabilir.
  • Bağışıklık sisteminin verdiği aşırı tepki
  • Alerjik reaksiyon
  • Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
  • İdrarda tahriş edici madde
  • Mesaneyi kontrol eden sinirlerin zarar görmesi
  • Kalıtımsal nedenler
Belirtiler..!

Hastalarda çok sık idrara çıkma, mesanede basınç hissi ve idrar yaparken ağrı ve acı hissi görülüyor. Bazen pelvis bölgesindeki kaslarda spazm tarzı ağrılara da rastlanabilir. Uzun süren yani kronik bir hastalıktır.

İnterstisyel sistitin belirti ve bulguları kişiden kişiye değişir. İnterstisyel sistitiniz varsa, semptomlarınız zaman içinde değişebilir, adet dönemi, uzun süre oturma, stres, egzersiz ve cinsel aktivite gibi yaygın tetikleyicilere yanıt olarak periyodik olarak alevlenebilir.

İnterstisyel Sistit Belirtileri Şunlardır;
  • Gündüz ve gece boyunca sıklıkla küçük miktarlarda sık idrara çıkma 
  • Ani gelen idrara çıkma hissi
  • Mesane veya alt karın bölgesinde ağrı
  • Kronik pelvik ağrı (tüm pelvik bölgede görülen, en az 6 ay süren ve geçmeyen ağrı)
  • Anüs ve perianal bölgede (anüs ile cinsel organlar arasında bulunan bölge) ağrı 
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı ve libido düşüklüğü
Bunların Yanı Sıra İnterstisyel Sistit;
  • Mesane duvarının sertleşmesiyle daha az idrar depolamanıza neden olur,
  • Sık idrara çıkma nedeniyle günlük yaşamın ve sosyal aktivitelerin etkilenmesi yaşam kalitenizi düşürür,
  • Sık idrara çıkma ve ağrının yarattığı stres cinsel yaşamınızı etkileyebilir.
  • İnterstisyel sistit ile ilişkili kronik ağrı ve uykunuzun bölünmesi nedeniyle yaşadığınız stres depresyona yol açabilir.

Bu nedenle yaşam kalitenizin yükselmesi ve şikayetlerin azaltılması için doktora başvurmanız ve tedaviyi sürdürmeniz önemlidir.

İNTERSTİSYEL SİSTİT RİSK FAKTÖRLERİ..!
Cinsiyet

Kadınlarda interstisyel sistit olma olasılığı daha yüksektir.

Yaş

Çoğunlukla ileri yaşlarda görülür. Belirtiler 30 ve 40’lı yaşlarda başlar.

Kronik Ağrıya Sahip Olanlar

İnterstisyel sistit fibromiyalji ve irritabl bağırsak sendromu gibi rahatsızlıkları bulunan kişilerde daha sık görülmektedir.

✳SİSTİT NEDEN OLUR..!?

Farklı etkenler sistit nedenleri arasında sayılabilmektedir. Ancak genellikle sistit nedeni bakteriyeldir. Normalde bağırsak ve sindirim sisteminde bulunan ve zararsız olan bakterilerin mesaneye ulaşması sistit nedeni olmaktadır. 

Sistite en çok Escherichia coli (E. coli) bakterisi yol açmaktadır.

Bakteriyel sistitin haricinde mesanenin zarar görmesi veya tahriş olması da sistit neden olabilir.

Genel olarak bakteriyel olmayan sistit nedenleri şu şekildedir..!

* İnterstisyel sistit: Ağrılı mesane sendromu olarak da bilinen İnterstisyel sistit mesanenin nedeni bilinmeyen kronik, steril inflamatuar bir hastalığıdır. Genellikle kadınlarda görülen İnterstisyel sistit hastalığının teşhis ve tedavisi zor olabilmektedir. İnterstisyel sistit hastalığı enfeksiyon kaynaklı değildir ancak belirtileri mesane enfeksiyonunkiler gibi hissedilebilir.

* Özellikle kemoterapi tedavisi olmak üzere bazı ilaçlar mesanenin iltihaplanmasına yol açarak sistite neden olabilir. Aynı şekilde radyasyon tedavisi de sistit nedenleri arasında sayılabilir.

* İdrar sondası, mesane tüpü gibi uzun süreli kateter kullanımları iltihaplanmaya neden olacak doku hasarına yol açarak sistite neden olabilir.

* Aktif cinsel hayat sistit oluşma riskini artırmaktadır..

Cinsel ilişkiden sonra sistit neden olur..!?

– Balayı sistiti denen durum, cinsel ilişkiye girildikten sonra mesane iltihabı gelişmesidir.. Cinsel ilişki sırasında, idrar çıkış yerinden bakterilerin girmesiyle olur.. Fakat bazen cinsel ilişkiye başlamamış kıadınlarda da idrar yolu enfeksiyonuna rastlanabilir. Çünkü zaten cinsel bölgede mikroplar vardır..

İLİŞkiden sonra sistit olmamak icin ne yapmali..!?

Cinsel ilişki ile kasık bakterileri mesaneye bulaşırlar. Önlemek için ilişki öncesi ve sonrası mutlaka duş alınmalıdır. İlişkiden sonra da mesane tam olarak boşaltılmalıdır..

* Genital bölgenin temizliği. Özellikle kadınlarda genital bölgenin arkadan ön tarafa doğru silinmesi sistite neden olabilir.

* Doğum kontrolü için diyafram kullanmak.

* Mesane taşı, prostat bezinin büyümesi veya hamilelik gibi nedenlerle mesanenin tam olarak boşaltılamadığı durumlar sistit nedenleri arasında bulunabilir.

* Menopoz sürecinde östrojen eksikliği sistit nedeni olabilir.

* Diyabet hastalarının idrarındaki yüksek şeker seviyeleri, bakterilerin çoğalması için iyi bir ortam sağlayabileceğinden sistite zemin hazırlayabilir.

* Parfümlü sabun veya köpük banyosu gibi tahriş edici kimyasal maddeleri kullanmak sistit nedeni olabilir.

✳SİSTİT TEŞHİSİ NASIL KONULUR..!? 

Bir ürolog şikayetlerin tarifine ve testlere dayanarak teşhis koyabilir..

Bu testler idrar analizleri, sistoskopi (özel bir aletle üretra ve mesanenin gözlenmesi) ve damar içi pylogram denilen özel bir röntgen çekimini kapsar..

Bu tetkikler özellikle enfeksiyona zemin hazırlayan faktörleri araştırmak için yapılır..

Enfeksiyona neden olan bakteriyi tanımlayabilmek için de idrar kültürü gerekebilir..

Sistit hemen ve uygun şekilde tedavi edilirse önemli bir hastalık değildir. Sistit ve altında yatan neden tedavi edilmezse, kronik ve insanı zayıf düşüren bir şekle girer..

Sistit en çabuk nasıl geçer..!?

Özellikle maydanoz, karanfil, ebegümeci, civanperçemi, yaban mersini, ekinezya, karahindiba, güvey otu ve kekik sistit için etkili doğal bitkilerdir..

Kaynattığınız suyun içine bu bitkilerden bir tutam atın ve 5 dakika demleyin. Sonrasında süzerek çayınızı içebilirsiniz. Günde en fazla 2 fincan içebilirsiniz..

İnterstisyel Sistit Tanı Yöntemleri..!

İnterstisyel sistitin belirtileri diğer pelvik hastalıklarla karışabileceğinden, doktorunuz öncelikle bu hastalıkları dışlamak için bazı testler yaparak, ağrınızın başka bir hastalık nedeniyle olup olmadığını araştırır.

Benzer belirtileri gösteren bu hastalıklar şunlardır:

  • Böbrek taşı
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
  • Mesane kanseri
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
  • Endometriozis 
  • Prostatit 

Bu ilk aşamada doktorunuz idrardaki enfeksiyon ve kanı araştırmak için idrar tahlili isteyecektir..

Ayrıca kapsamlı diğer hastalıklarınız, günlük idrara çıkma rutininizi sorgulayacak, Sistoskopi isimli özel kamera ile idrar yolu ve mesane incelemenizi yapacaktır.

Bu hastalıkların tanısı için yapılan testler negatif olsa da, altı haftadan uzun bir süre boyunca mesane ağrınız olmuşsa, interstisyel sistitten şüphelenebilir..

Biyopsi..!

Bu test için vücuttan küçük bir doku örneği alınır ve incelenir..

İdrar Sitolojisi..!

İdrar örneğinizde kanseri işaret edebilecek hücrelerin varlığı araştırılır.

Potasyum Duyarlılık Testi..!

Doktorunuz ince bir boruyla mesanenize önce su, sonra potasyum verir. Her çözelti verildikten sonra hissettiğiniz ağrı ve idrara çıkma isteğini 0 ile 5 arasında derecelendirmeniz istenir. Potasyum çözeltisi ile sudan daha fazla acı veya idrar çıkma isteği hissederseniz, doktorunuz interstisyel sistit tanısı koyabilir.. 

✳SİSTİT TEDAVİSİ NASILDIR..!?

Sistitin genellikle bakteriyel kaynaklı olarak meydana gelmesi nedeniyle tedavinin ilk basamağını antibiyotik ilaçlar oluşturur..

Altta yatan bir enfeksiyon durumu tespit edilememesi halinde ise sistit tedavisi ancak olası nedenin bulunması ve ortadan kaldırılması ile gerçekleştirilebilir.. 

Antibiyotik ilaçlardan hangisinin kullanılacağına karar vermede kişinin genel sağlık durumu, mevcut bakteri türü ve kültür sonuçları göz önünde bulundurularak karar verilir..

İlk sistit enfeksiyonunda antibiyotik tedavisinin başlangıcını takiben genellikle 1-2 gün içerisinde iyileşme meydana gelebilir..

Kişilerin dikkat etmesi gereken konu iyileşmenin gerçekleşmiş olmasına rağmen antibiyotik ilaçlarını reçetelendirdikleri süre boyunca kullanmaya devam etmeleri gerektiğidir..

Tekrarlayan enfeksiyonlarda ise daha uzun süreli ve daha güçlü antibiyotik tedavisine başvurulabilir..

İnterstisyel sistit olgularında oluşan inflamasyonun altında yatan neden tam olarak anlaşılamadığı için “interstisyel sistit nasıl geçer” sorusuna verilebilecek net bir yanıt yoktur..

Bu olgularda oluşan şikayetlerin kontrol altında tutulması ve kronik sistit tedavisi amacıyla çeşitli ilaçlara, mesane germe prosedürlerine (sisti veya sinir stimülasyonu gibi uygulamalara başvurulabilir..  

– Bu tedavi yöntemlerine ek olarak hekimlerin bilgisi ve önerisi dahilinde sistit nasıl geçer sorusuna cevap niteliğindeki yapabileceğiniz..

Sıvı tüketiminin artırılması, kafeinin mesaneyi tahriş edici özelliği olması nedeniyle kahve tüketiminin azaltılması, alt karın bölgesine sıcak su torbası uygulanması, dar kıyafet giyilmesinden kaçınmak ve yaban mersini suyu tüketimi gibi çeşitli uygulamalar da sistit şikayetlerinin hafifletilmesine katkı sağlayabilir.. 

Üriner sistem (böbrekler ve idrar yolları) genel sağlığınız için oldukça önemli vücut yapılarıdır..

Vücudunuzda idrar yollarına dair oluşabilecek belirtileri gözlemlemeniz halinde, sağlık kuruluşlarına başvurarak uzman hekimlerden destek almanız önerilir..

İntersitisyel Sistit Tedavi Yöntemleri..!

İntersitisyel sistitte semptomların giderilerek hastaların yaşam kalitesinin arttırılması esastır..

– Şikayetleriniz arttığında farklı tedavileri ve tedavi kombinasyonlarını denemeniz gerekebilir.  Bazı hastalarda tek bir yöntemle şikayetleri azalırken, bazı hastalarda ise birden çok tedavi ye da cerrahi yollar gerekli olabilir..

Doktorunuz;

  • Yaşınız, sağlık durumunuz ve hastalıklarınız
  • Hastalığın derecesi
  • İlaçlara karşı hassasiyetiniz
  • Belirtilerin şiddetlenme durumuna göre bir ya da birden çok tedavi yöntemini hasta ile birlikte konuşarak ve onun tercihlerini göz önüne alarak seçecektir..

Tedavi seçimi ayrıca şikayetlerinizin yok olup olmaması ya da rahatlamanıza göre değiştirilir..

Başlıca tedavi yöntemleri şunlardır..!
Fizik Tedavi..!

Fizyoterapist eşliğinde pelvisinizdeki kas hassasiyeti, kısıtlayıcı bağ dokusu veya kas anormallikleri ile ilgili pelvik ağrılar hafifletilebilir..

İlaçlar..!

İdrar yaparken acı ve pelvik ağrı gibi şikayetlerinizi azaltacak şu ilaçlar kullanılabilir..

  • Ağrı kesiciler
  • Kas gevşeticiler
  • Non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar
  • Ani idrara çıkma ve sık idrara çıkmayı önleyebilecek antihistaminikler,
  • Antidepresanlar 
  • Tahriş olmuş mesane astarını onarmak için pentosan polisülfat sodyum 
Elektriksel Sinir Uyarımı..!

Elektriksel uyarı, mesaneyi kontrol eden kasları güçlendirerek kan akışını artırabilir. Elektrik uyarısı fizik tedavi sırasında gerçekleşebilir veya cerrahi işlemle karın içine yerleştirilen uyarıcı ile yapılabilir..

Alternatif Tıp..!

Bazı hastalarda akupunkturun yararlı olduğunu belirtmiştir..

Biofeedback..!

Karnınıza yerleştirilen sensörler, mesane kaslarınızın hareketine cevap vermenizi ve kontrol etmenizi öğretir..

Mesanenin Eğitimi..!

İdrarın daha uzun süreler boyunca tutulmasıyla hastalar daha fazla idrarı başarılı bir şekilde tutabilmektedir..

Mesanenin Genişletilmesi..!

Genel anestezi altında mesaneniz sıvı doldurularak ile genişletilir..

Botoks Enjeksiyonu..!

Mesanenizdeki sinirleri geçici olarak felç ederek ağrıyı hafifletebilir..

Yaşam Tarzı Değişiklikleri..!

Stresi yönetmek ve mesaneyi tahriş edebilecek bazı yiyeceklerden (alkol, narenciye, baharatlı yiyecekler, çikolata, kafein, gazlı içecekler ve yapay tatlandırıcılar) uzak durmak önemlidir..

Sigarayı Bırakma..!

Bu, vücuttaki inflamasyonu azaltabilir..

Stres Yönetimi..!

Herhangi bir kronik ağrı durumunda olduğu gibi, stresi yönetmek, interstisyel sistit belirtilerini kontrol etmeye yardımcı olabilir..

Cerrahi..!

Diğer tedavilerin başarısız olduğu durumlarda cerrahi, bir seçenek olabilir. Cerrahi seçenekler arasında ülserlerin yakılması veya çıkartılması, mesanenin cerrahi ile büyütülmesi yer alır..

Sistit ne kadar sürede iyileşir..!?

Hafif sistit vakaları genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşebilmektedir.. Ancak sık sık sistit geçiren kişilerin düzenli veya uzun süreli tedavi ihtiyaçları olabilir..

Sistite neden olan bakterilerin çoğu sağlıklı bağırsak florasını oluşturur..

Cumhuriyet

İLGİLİ HABER

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top