SAĞLIK

HİPERAKTİVİTE NEDİR? MUAYENE İÇİN RANDEVU BULAMAYAN AİLELER ŞİMDİ ÇOCUKLARININ İLAÇLARINA DA ULAŞAMAMAKTADIR

.

✳HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU İLACI NEDENİYLE BİNLERCE AİLE MAĞDUR..!

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan şurup formundaki ilacı karşılamaması nedeniyle binlerce ailenin mağdur olduğu belirtildi..

İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi Güray Kılıç ve İzmir Tabip Odası Üyesi Ergün Demir, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan şurup formundaki ilacı karşılamaması nedeniyle binlerce ailenin mağdur olduğunu söyledi..

  • İzmir Tabip Odası Üyesi Ergün Demir:

“Bir aile aylık en az 740 lira ilaç parası ödemek zorunda kalıyor.. Söz konusu ilacı üreten firmanın tekel olduğunu belirtmeliyim. .İlacı üreten firma eşdeğeri olmayan şurup formunun geri ödeme listesinde yer almaması için müracaat mı etti?”

Demir yaptığı açıklamada bir aileyi örnek göstererek yaşanan mağduriyeti anlattı..!”
  • Ergün Demir:

“Hastamız 10 yaşında. Tanısında çocukluk otizmi, aktive ve dikkat bozukluğu var. Babası 6 bin lira ücretle çalışıyor. Annesi çalışmıyor, çocuğun eğitim ve bakımı ile uğraşıyor. 2 bin 850 lira kira ödeyen bu aile, 900 lire elektrik, su, doğal gaz parası öderken; çocuk ayda üç kutu bu ilaçtan kullandığı için 740 lira bu ilaca ve diğer ilaçlara 66 lira fark ücreti ödüyor..”

“Demir, ilacı üreten firmanın şurup formunda ‘tekel’ olduğunu kaydederek, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’e şu soruları yöneltti..!”
  • Ergün Demir

“Dikkat eksikliği tedavisinde kullanılan ilacın kapsül formları ödenirken, şurup formları neden ödenmemektedir?

6 yaş ve üzeri çocuklarda kullanılan ilacın şurup formunun geri ödeme listesinde neden yer almamaktadır?

Yoksa ilacı üreten firmanın şurup formunun eşdeğeri olmadığı için geri ödeme listesinde yer almaması için müracaat mı etmiştir?

Sonuç olarak muayene için randevu bulamayan aileler şimdi çocuklarının ilaçlarına da ulaşamamaktadır.”

✳TEDAVİ EDİLMEYEN ÇOCUK VE ERGENLER CİDDİ ZORLANMALAR YAŞAMAKTA..!
  • İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi Güray Kılıç:

“DEHB olan çocuk ve ergenlerin oranı yaklaşık yüzde 8 olup bu da 30 kişilik bir sınıfta en az bir ya da iki tane dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergen görülebileceği anlamına gelmektedir..

İlacın kullanımına yönelik karar; hastaların semptom şiddetine, hastanın yaşı ile ilişkili yetersizliğe ve semptomların sürekliliğine göre çocuk ve ergen psikiyatri uzmanlarının kapsamlı bir değerlendirmesi ile verilmektedir..

Çocuk ve ergen psikiyatri uzmanları, ‘Yapılan bilimsel araştırmalarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tedavi edilmeyen çocuk ve ergenlerin normal akranlarına oranla daha fazla kaza geçirme, trafik kazası yapma, suç işleme, hapse düşme, sigara-alkol ve madde kullanma riski taşıdıklarından ortalama ömürlerinin kısa olduğu belirlendiğini, ayrıca DEHB olan çocuk ve ergenler akademik, sosyal-arkadaşlık  ve aile ilişkileri konularında ciddi zorlanmalar yaşanmakta ve bu zorlanmalar çocuğun, ergenin ve ailenin yaşam kalitesini düşürdüğünü’ ifade etmektedirler..

“RANDEVU ALAMAYAN İLACA ULAŞAMIYOR..!”
  • Güray Kılıç:

“Muayene için randevu alamayan vatandaşlar ilaca da ulaşamıyor!

Sağlık Bakanlığı’na bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile SGK ilaç geri ödeme komisyonun ‘düzenleyici, denetleyici, acil tedbir alınmasını gerektiren ilaçlar hakkında karar alma’ görevlerini yerine getirmediği anlaşılmaktadır..

İlgili bakanların da bu duruma sessiz kaldığı görülmektedir..

Kuvvetle muhtemeldir ki sorun şuradan kaynaklanmaktadır; ilaç firması, ürettiği kapsül formunun eşdeğer ilacının mevcut olduğu, ancak şurup formunun eşdeğeri bulunmadığından kamu kurum ıskontosunu ödememek ve eczaneden doğrudan satılması sağlamak amacıyla yani tamamen ticari kaygılarla bu form için ilaç geri ödeme komisyonuna başvuru yapmamıştır.. İlacın şurup formuna ihtiyaç duyan vatandaşlar da ancak cepten ödeme yaparak erişebilmektedirler..

“EĞER BU OLASILIK SÖZ KONUSU İSE DURUM VAHİMDİR..!”
  • Güray Kılıç:

Eğer bu olasılık söz konusu ise durum vahimdir. İleri ki dönemlerde eşdeğeri olmayan, hayati öneme haiz ilaçların geri ödeme listesine alınmaması söz konusu olabilecektir..

İlaç firmaları, bu ilaçlar için kamu kurum ıskontosu ödememek amacıyla Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile SGK ilaç geri ödeme komisyonuna müracaat etmeyecek ve bu ilaçlar doğrudan eczaneden ücretli satılacaktır..

Bu durum yine vatandaşı olumsuz etkileyecek; ihtiyacı olan hastalar ancak cebinde parası varsa veya borç para bulabilirse ilaca erişebilecek, parası yoksa ilaca erişemeyecektir..

Hangi ülke bizi kıskanıyor bilemeyiz ancak; vatandaşlar kamu hastanelerinde çocuk ve ergen psikiyatri polikliniklerine muayene için MHRS sistemi üzerinden randevu alamamakta veya aylar sonrasına randevu alabilirken şimdide çocuklarının tedavisi için ilaca ulaşamamaktadır.” 

HİPERAKTİVİTE NEDİR..!?

Hiperaktivite, olağandışı hareketlilik veya anormal derecede aktif olma durumuna denilmektedir.. Diğer bir deyişle ise çocukların kendini kontrol edemediği psikolojik bir hastalıktır..

 DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) olan çocuklar dikkatini toparlamakta veya bir yerde sabit durmakta zorlanabilirler.  DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu)  olan bazı çocuklar sadece ev hayatı değil aynı zamanda okul hayatlarında da sorunlarla karşılaşabilirler..

 

DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu), çocuğun sahip olduğu hiperaktiviteye bağlı olarak farklı şekillerde hareket etmesine neden olabilir. Örneğin; hiperaktivitesi olan çocuklar diğer çocuklara göre arkadaş edinmekte zorlanabilirler..

Bu hastalığa sahip çocukların diğer çocuklara oranla konsantre olmaları ve olaylar karşısında verdikleri tepkiler oldukça farklıdır.. Öğretmenlerinin sordukları sorulara parmak kaldırmadan direkt cevap verebilir.. 

Dikkatleri çok kolay dağıldığı için unutkan olabilirler. Genelde hayal kurmaya eğilimlidirler. Bazı şeyleri kaybedebilir veya ödevleri bitirmekte zorlanabilirler. Farkında olmadan çok konuşabilir ya da konuşan insanların sözlerini kesebilirler.. 

Bu tarz davranışları arada bir yapan çocuklar da olabilir, fakat hiperaktivitesi olan çocuklarla karıştırılmamalıdır. DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) olan çocuklar bu davranış şeklini sürekli olarak devam ettirmektedir. Bu durum da hem okulda, hem de ev hayatında çeşitli sorunlara neden olmaktadır..

DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) olan çocuklarda genellikle endişeli, sinirli, öfkeli ve üzgün bir ruh hali gözlemlenebilir..

Fakat unutulmaması gereken en önemli noktalardan biri de DEHB’nin (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) tedavi edilebilmesidir..  

Hiperaktiviteniz varsa durumunuz ve insanların buna nasıl tepki verdikleri nedeniyle endişeli veya depresif olabilirsiniz.. 

HİPERAKTİVİTENİN ORTAK ÖZELLİKLERİ..!
  • Sabit hareket
  • Saldırgan davranış
  • Dürtüsel davranış
  • Dikkat dağınıklığı
Hareketsiz kalmak veya konsantre olmak için uğraşıyorsanız, sonuç olarak başka sorunlar da geliştirebilirsiniz. Örneğin:
  • Okulda veya işte zorluklara yol açmak
  • Arkadaşlar ve aile ile ilişkileri zorlamak
  • Kazalara ve yaralanmalara yol açar
  • Alkol ve madde bağımlılığı riskini arttırmak

Hiperaktivite genellikle altta yatan zihinsel veya fiziksel sağlık durumunun bir belirtisidir..

Hiperaktivite ile ilişkili ana koşullardan biri dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğudur (DEHB) .

DEHB, aşırı aktif, dikkatsiz ve dürtüsel olmanıza neden olur. Genellikle genç yaşta teşhis edilir. Bununla birlikte, bazı insanlara ilk teşhis yetişkin yaşlarda konabilir..

Hiperaktivite tedavi edilebilir. En iyi sonuçlar için erken teşhis ve tedavi önemlidir..

Birisi bir çocuğun hiperaktif olduğunu söylediğinde, çocuğun DEHB’ye sahip olabileceğinin bir işareti olabilir.. DEHB, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu adı verilen bir durumu ifade eder ..

DEHB olan çocuklar dikkat etmek ve hala koltuklarında oturmakta zorlanırlar ve dürtüsel olabilirler, bu da sonuçları düşünmeden bir şeyler yapmak anlamına gelir. Bu, incinmek gibi sorunlara neden olabilir. DEHB olan bazı çocuklar okulda zorlanabilir. Bazıları arkadaş edinmekte zorlanabilir.

DEHB bir çocuğun doğarken sahip olduğu bir şeydir. Başkalarından bulaşabilecek grip gibi bir hastalık değildir. Bir çocuğun DEHB olan bir akrabası varsa, DEHB ile doğma ihtimali daha yüksektir..

HİPERAKTİVİTE (DEHB) BELİRTİLERİ NELERDİR..!?

DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu), çocukların farklı şekillerde hareket etmesine neden olabilir..

– DEHB olan çoğu çocuğun konsantre olma ve dikkat etme sorunları vardır..

– Bazıları hala sınıfta otururken ve sıralarını beklerken sorun yaşayabilir..

– Diğer çocukların ellerini kaldırma şansı bulmadan önce cevapları söyleyebilirler..

– Bazen düzensiz, dikkat dağıtıcı veya unutkan olabilirler.. Sınıfta hayal kurmaya eğilimlidirler..

– Bazı şeyleri kaybedebilir ve ödevleri bitirmekte zorlanabilirler..

– Koltuklarında dolaşabilir, çok hareket edebilir, çok fazla konuşabilir veya başkalarının konuşmalarını kesebilirler..

✅Herkesin bu şeyleri arada bir yaptığını hatırlamak önemlidir. Bunları bazen yaparsanız, DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) olduğu anlamına gelmez. DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) olan çocuklar çoğu zaman bu problemlere sahiptir. Bu, hem evde hem de okulda sorun yaşamalarına neden olabilir..

– DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) olan çocuklar endişeli, sinirli, öfkeli ve üzgün olabilirler..

Çocuklar DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) tedavi edilebilecek tıbbi bir sorun olduğunu bilmelidir..

Ebeveynler ve öğretmenler bir çocuğun DEHB (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) olduğundan şüphelendiğinde, ilk adım doktora gitmektir..

Doktor daha sonra çocuğu psikolog, psikiyatrist veya pedagog gibi bir uzmana yönlendirebilir.. DEHB ve diğer davranış problemleri olan çocukları bilen uzmanlardır..

Doktorun işinin bir kısmı, DEHB’ye benzeyen ancak farklı tedavi türlerine ihtiyaç duyan diğer hastalıkları kontrol etmektir..

Günümüzde dikkatini toplamakta güçlük yaşayan, dürtüsel olan, düzensiz aşırı hareketliliği bulunan çocuklara sıklıkla hiperaktivite tanısı konuyor..

Hiperaktivite ve dikkat eksikliğinin nedenleri hakkında da çokça yazılıp çiziliyor..

Tedavi sürecinde sıklıkla ilaç kullanımı da konunun tartışılan bir başka boyutu.. 

Oysa hiperaktivite ve dikkat eksikliğinin tanı ve tedavisi, bütüncül bir yaklaşım ele alınıp takip edilmeli, ilaç tedavisi son çare olarak düşünülmeli. 

HİPERAKTİVİTENİN TEDAVİSİ..!

İlaç tedavisi problemin görünen yüzünü çözüyor, altında yatan eksikliği ise maskeliyor..

Çocuk ve aile ise bu problemin fiziksel bir bozukluktan kaynaklandığına kendilerini inandırıyor, iyileşme umutları azalabiliyor..

Böylece çocuk kendi iradesinden ve aile desteğiyle birlikte kendini kontrol edebilme ihtimalinden uzaklaşmış oluyor.. 

HİPERAKTİVİTE SORUNU ACI VEREN DUYGULARIN BOŞALTILAMAMASINDAN KAYNAKLANIYOR..!

Yapılan araştırmalar, hiperaktivite vakalarının sadece %5’inin nörolojik bir bozuklukla ilişkilendirildiğini gösteriyor.. 

Hiperaktivite sorununun acı veren duyguların boşaltılamamasından kaynaklandığı düşünülüyor. Toplumumuzda; doğumdan itibaren ağlamayan bebekleri mutlu bebek, bebeği çabuk susturan ebeveynleri de başarılı ebeveyn görmek gibi yanlış bir kanı var.

Oysa ağlamak ve gülmek, kendini sözle ifade edemeyecek bir bebek için duygularını boşaltmanın yolu.  Bebekler iyi ve güvende hissettiğinde güler; olumsuz herhangi bir duyguda ise ağlar. Fakat ebeveyn için bebeğini ağlarken görmek zor olduğu için hemen kucağına alıp pışpışlıyor, sallıyor  ya da meme/emzik veriyor. Bunun sonucunda olumsuz/acı bir duygu yaşamak üzereyken farkında olmadan hareketlenmeye ya da emmeye (parmak, meme vb.) koşullanmış çocuklar, ne yapacağını bilemeyen çaresiz anne-babalar ortaya çıkıyor.

BEBEKKEN AĞLAMASINA İZİN VERİN..!

Duygusunu ifade edemeyen bebekler, fark etmeden sallanma, emzik gibi uyaranlarla karşılaşıyor.. Daha önce acı gibi olumsuz bir duygu içerisinde hiç bırakılmadığı için bununla nasıl baş edeceğini bilemiyor..

Bu çocuklarda aşırı hareketlilik (ya da parmak emme, tırnak yeme) duyguları kontrol altında tutmanın bir yolu haline geliyor..

Bebeğinizi sallamak, hoplatmak, onunla aktif olarak ilgilenilmek ruhsal gelişimi açısından yararlı olsa da bu uyaranları, bebeklerin ağlama ihtiyaçlarını ortadan kaldırmak için yapmamaya özen gösterin..

Çünkü yanlış zamanlarda verilen hareket uyaranları, ağlama ihtiyacını bastırmasına neden oluyor..

DUYGULARINI İFADE ETMESİNE DESTEK OLUN..!

Çocuğun hiperaktif olması anne-babaların başarısız ebeveynlik yaptıkları anlamına gelmiyor..

Ancak anne-babaların, çocukların hangi duygu olursa olsun (gülmek, ağlamak, öfkelenmek gibi) kendilerini ifade etmelerine teşvik etmesi, olası hiperaktivite/dikkat eksikliği/parmak emme/tırnak yeme belirtilerini azaltabiliyor..

Duygularını mümkün olan en saf haliyle dışa vurmasının gerginliği azaltan sağlıklı bir boşaltım mekanizması olduğunu unutmayın..

SABIRLI OLUN, PROFESYONEL DESTEK ALİN..!

Çocuklar için yıllar içerisinde kazanılmış bu alışkanlığı terk etmek ve doğal iyileşme mekanizmasının aktifleşmesi ne çocuklar, ne de ebeveynler için kolay..

Anne-baba çocuğuna ‘Artık ağlayabilirsin, seni üzen şeyleri söyleyebilirsin’ dediklerinde, çocuğun bunu kabul edip hemen açılması zor olabilir..

Çocuğun ağlayabilmesi için anne babasının onu anlayacağı, destekleyeceği, yanında olup sakinleştireceğine dair güven duygusunun gelişmesi gereklidir..

Bunun için de sabırlı olunmalıdır.  Bu süreçte uzmanlar tarafından destek almak, işinizi kolaylaştıracak..

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır..

İLGİLİ HABER

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top