BİLİM & TEKNOLOJİ

DOMUZDAN İNSANA ORGAN NAKLİ DENEYİ BAŞARIYLA SONUÇLANDI

.

“DOMUZ BÖBREĞİNİN İNSANA NAKLİ HELAL Mİ, HARAM MI? İLAHİYATÇILAR YANITLADI”

Domuz böbreğinin insana nakli helal mi, haram mı?

“İslam’a göre domuz etinin yenilmesi haram.. Peki domuzdan alınan bir organın insana nakledilmesinin hükmü nedir? İlahiyatçılara göre zaruret halinde domuz organının kullanılmasında bir sakınca yok..”

Amerika’nın New York Üniversitesi’nde genetiği değiştirilmiş bir domuz böbreği geçen ay başarılı bir şekilde insana nakledildi..

Bu durum Türkiye başta olmak dünyanın birçok ülkesinde milyonlarca insana umut oldu.. 

Sadece Türkiye’de bile diyalize bağlı yaşam mücadelesi veren 60 binin üzerinde böbrek hastası var.. 

Bunlardan 3 binin börek nakli sırasında olduğu ifade ediliyor.. 

Her gün 3 kişi böbrek yetmezliği nedeniyle yaşamını yitiriyor.. 

“Domuzdan insana nakil bu ölümlerin önüne geçer mi” sorusu cevabını tam bulmazken akıllara başka bir soru daha geldi.. 

Türkiye gibi Müslümanların ağırlıkta olduğu ülkelerde domuzun eti yenilmiyor..

İslam dinine göre haram olan domuzdan insana organ nakledilmesi helal mi? 

Bu soruların cevaplarını ilahiyatçılar verdi.. 

Hayrettin Karaman
Hayrettin Karaman / Fotoğraf: AA//cafemedyam

“ZARURET MAHSURLARI MUBAH KILIYOR”

Prof. Dr. Hayrettin Karaman, meselenin tamamen zarurete bağlı olduğu görüşünde.

Kur’an-ı Kerim’in “Zaruretler mahsurları mubah kılar” ayetini hatırlatan Karaman, ayeti kerime domuz etini yemeyi haram kıldığını belirtti.. 

Karaman tedavi maksadıyla naklin domuz eti yemek anlamına gelmediğine dikkati çekerek, “Nakli ikame eden bir şey varsa domuz parçasının vücuda nakli tercih edilmez ama zaruret mahsurları mubah kılıyor” dedi..

Karaman:

“Hatta tedavi amacıyla kalp kapakçıkları da gündeme gelmişti.. Domuzun kalp kapakçığının insanın kalp kapakçığına en yakın olduğu söylendi ve onu da yaptılar. Dolayısıyla bunu ikame eden, aynı işi gören başka bir şey varsa o tercih edilir.. Yoksa zaten zaruretten o kullanılır..”

Faruk Beşer
Faruk Beşer / Fotoğraf: Twitter// cafemedyam

“MECBUR KALMIŞSA HARAMLIĞI ORTADAN KALKAR”

İlahiyatçı Prof. Dr. Faruk Beşer de meslektaşıyla benzer görüşleri dile getirdi..

“Dinen domuz böbreğinin insana nakli helal, mi haram mı?” sorusuna Beşer, “İkisi de doğru değil ya da ikisi de doğru” cevabını verdi..

“Nasıl hem doğru hem de değil” diyen Beşer, durumu şöyle izah etti:

“Bir insan durup dururken domuzdan böbrek, kalp veya başka bir şey alıyorsa niçin diye sorarız. ‘Bir sebep yok’ diyorsa bu haramdır.. Ya da bir insanın başka çaresi kalmamış, böbrek veren kimseyi bulamamış, mecbur kalmış ve doku uyumu en yakın domuzsa ve yaşamaya çalışıyorsa bu helal olmaz.. Ama haramlığı ortadan kalkar.. Mecbur kalmışsa kullanılmasına helal demiyoruz da ona haramlığı ortadan kalkıyor, çünkü zaruret vardır..”

Kur’an-ı Kerim’de Allah’ın domuz etini yasaklarken arkasından zorda veya mecbur kalındığında zaruret ölçüsünde kullanıldığında günah sayılmayacağına değindiğini ifade eden Beşer:

“Allah ‘bu helal olur’ demiyor, ‘günaha girmezsiniz’ diyor. Yani böyle bir durumda insan domuzdan böbrek veya başka bir organ alırsa o zaman bir suç işlemiş olmaz, çünkü hayati bir mesele” değerlendirmesinde bulundu..

İlhami Güler
İlhami Güler / Fotoğraf: Twitter// cafemedyam

“ULEMA BUNA FETVA VERMİŞ”

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhami Güler ise klasik ulemanın konuya ilişkin fetva verdiğini söyledi..

Domuz etinin beslenme amacıyla yenilemeyeceğini ama zaruret halinde organlarından istifade edilebileceğini belirten Prof. Dr. Güler, şunları kaydetti:

“İslamiyet meselenin işlevine, ne işe yaradığına, zarar veya faydasına bakar. Dolayısıyla bu anlamda bakıldığında domuzun herhangi bir organı insanın hayatını kurtarıyorsa tabii ki kullanılabilir.. Kaldı ki ayeti kerimede ‘bir insanı kurtaran bütün insanlığı kurtarmış gibidir’ diyor.. Çünkü İslam’ın esas amacı hayatı korumaktır. Olaya zati yani mahiyeti itibariyle bakıldığında sorun çıkmıyor.. Zaten klasik ulemada zaruret halinde domuzun bazı organlarından faydalanabileceğini söylemiştir.. Bu fetva zamanında verilmiş.”

© The Independentturkish//Abdulhakim Günaydın 

“TIP TARİHİNDE BİR İLK: DOMUZDAN İNSANA BÖBREK NAKLİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ”

“ABD’de insan vücudunun reddetmemesi için genetiğiyle oynanmış bir domuzdan alınan böbrek, bir insana başarıyla nakledildi.. “

Tıp tarihinde ilk kez, domuzdan alınan böbrek bağışıklık sisteminin reddetmesini tetiklemeyecek şekilde bir insana nakledildi..

ABD’de gerçekleştirilen operasyonda, insan vücudunun reddettiği bilinen Glycan adlı şeker molekülünün genlerinden çıkarılması için genetiğiyle oynan bir domuzun böbreği, bir insana sorunsuz şekilde nakledilmesinde başarı sağlandı..

Bu gelişmenin, yeterli bağışçı bulunmayan organ nakillerinde hayvanların kullanılmasının önünü açacağı belirtiliyor..

Söz konusu operasyon, New York’taki NYU Langone Sağlık Eğtim ve Araştırma Merkezi’nde gerçekleştirildi..

İnsanın bağışıklık sisteminin reddettiği  glikan molekülü çıkarılmış domuz böbreği, beyin ölümü gerçekleşen ve böbrek fonksiyonlarında bozukluk bulunan bir hastaya nakledildi..

Hastanın ailesinin, yaşam destek ünitesinden alınmasından önce nakil operasyonuna izin verdiği belirtildi..

Böbrek üç gün boyunca hastanın damarlarına bağlı şekilde, araştırmacıların inceleme yapabilmesi için vücudun dışında tutuldu..

Araştırma ekibinin başındaki Dr. Robert Montgomery, bu süreçte böbreğin fonksiyonlarının ‘gayet normal’ olduğunu, vücudun böbreği reddetmediğini, nakledilmiş bir böbrekten beklenen düzeyde idrar üretiminin gerçekleştiğini ve hastanın böbrek yetmezliği kaynaklı kreatinin değerlerinde düzelme görüldüğünü anlattı..

Bu gelişmeyle, organ nakil operasyonlarında yepyeni bir dönemin başlayabileceği belirtiliyor.. Araştırmacılar on yıllardır, insan vücudunun hayvanların organlarını reddetmemesi için çalışmalar gerçekleştiriyordu..

“ABD’DE DOMUZDAN İNSANA ORGAN NAKLİ DENEYİ İLK KEZ BAŞARIYLA SONUÇLANDI”
ABD'nin New York Üniversitesi (NYU) Langone Hastanesi'ndeki cerrahlar, hayvandan insana organ nakli için dokuları derhal reddedilme reaksiyonu tetikleyen molekülü içermeyecek şekilde genetiği değiştirilen bir domuzun böbreğini kullandı. Yeni böbrek üç gün boyunca kan damarlarına bağlanıp vücudun dışında tutularak araştırmacıların erişimine açık bırakıldı. - Sputnik Türkiye, 1920, 20.10.2021

İlk kez bir domuz böbreğinin alıcının bağışıklık sistemi tarafından ani reddedilme tetiklemeden bir insana nakledildiği açıklandı..

Bunun insana nakil için organ eksikliğini gidermeye yardımcı olabilecek büyük bir ilerleme potansiyeli taşıdığı belirtildi..

ABD’nin New York Üniversitesi (NYU) Langone Hastanesi’ndeki cerrahlar, hayvandan insana organ nakli için dokuları derhal reddedilme reaksiyonu tetikleyen molekülü içermeyecek şekilde genetiği değiştirilen bir domuzun böbreğini kullandı.

“AİLESİNİN İZNİYLE BEYİN ÖLÜMÜ GERÇEKLEŞMİŞ HASTAYA NAKLEDİLDİ”

Nakil ise böbreği işlemeyen beyin ölümü gerçekleşmiş bir hastaya yapıldı..

Ailesi, yaşam destek ünitesinden çıkarılacak kadın hasta üzerinde hayvan organı nakli deneyi yapılmasına izin verdi..

Yeni böbrek üç gün boyunca kan damarlarına bağlanıp vücudun dışında tutularak araştırmacıların erişimine açık bırakıldı..

Deneye liderlik eden organ nakli cerrahı Dr. Robert Montgomery, nakledilen böbreğin işlev testi sonuçlarının ‘oldukça normal göründüğünü’ söyledi.

“NAKİLDEN SONRA ANORMAL KREATİNİN DÜZEYİ NORMALE DÖNDÜ”

Genetiği değiştirilmiş domuz böbreğinin nakledilen bir insan böbreğinden beklenen miktarda idrar ürettiğini belirten Dr. Montgomery, genetiği değiştirilmemiş domuz böbrekleri insan olmayan primatlara nakledildiğinde görülen güçlü, erken reddetmeden hiçbir eser olmadığını vurguladı. Organ naklinin ardından böbrek fonksiyonlarındaki bozukluğa işaret eden anormal kreatinin düzeyinin normale döndüğünü sözlerine ekledi..

“GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ DOMUZLARIN ÇİFTE AMAÇLI KULLANIMINA FDA’DAN ONAY”

Montgomery’nin ekibinin geliştirdiği organ reddetmeyi tetikleyen alfa-gal molekülünü domuzdan çıkarma teorisine koşut dişi domuz içine geni değiştirilmiş bir domuz embriyosu implant edildi..

GalSafe adı verilen genetiği değiştirilmiş domuzları, United Therapeutics’in Revivicor birimi geliştirdi. Aralık 2020’de ABD’nin Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), GalSafe domuzlarının hem et alerjisi olan kişilerce gıda olarak hem de potansiyel insan tedavi kaynağı (ilaç, doku, organ) olarak kullanımına onay verdi..

Ancak domuzlardan geliştirilecek tıbbi ürünlerin hala insanda kullanılmadan önce FDA’dan onay alması gerekecek..

Diğer araştırmacılar da GalSafe domuzlarının kalp kapakçıklarından deriye insana yapılabilecek her türlü nakle kaynak olup olamayacağını inceliyor..

Kendisi de nakil kalple hayatına devam eden Dr. Montgomery, NYU’daki deneyin, böbrek bozukluğunun son evresindeki hastalar üzerinde bir-iki yıl içinde hayvan organı nakli deneyleri yapılmasının önünü açması gerektiğini söyledi..

Uzman cerrah, bu deneylerin, kritik durumdaki hastalara insan böbreği bulunana dek kısa vadeli çözüm ya da kalıcı organ nakli yaklaşımı açısından da bir test niteliğinde olacağını belirtti..

NYU deneyinde tek bir organ nakli yapılması ve böbreğin sadece üç gün takılı kalmasından ötürü gelecek deneylerin aşılması gereken yeni engellerle karşılaşacağına dikkat çeken Montgomery, deneylere katılanların muhtemelen insan böbreğine ulaşma ihtimali düşük ve diyaliz seyri kötü giden hastalar olacağını, ölüm oranlarının kanser kadar yüksek olmasından ötürü ömürlerini birkaç ay uzatabilecek yeni deneyleri kabul etmelerinde sakınca olmayacağını öngördü..

Bilim insanları, bu deneylere dünyada organ bekleyen milyonlarca insanın hayatını kurtarabilecek potansiyel gözüyle bakıyor.. 

ABD’de 90 binden fazlası böbrek hastası olmak üzere yaklaşık 107 bin kişi organ nakli bekliyor. Böbrek bekleme süresi ise ortalama 3-5 yıl..

 Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın geçen yıl açıkladığı verilere göre 292 bin 65 kişi nakil için bekliyor..

İLGİLİ HABER

Duvar

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top