GÜNDEM

SUDAN’DA DARBE GİRİŞİMİ

.

“5 SORUDA SUDAN DARBESİ”

“Ordunun yönetime el koyduğu Afrika ülkesinde neler oluyor?”

BM Genel Sekreteri’nin Sudan Özel Temsilcisi Volker Perthes, darbenin ardından ülkede internetle telefon hatlarının kesildiğini, yollara barikatlar kurulduğunu ve ara ara silah seslerinin duyulduğunu kaydetti..

Orduyla sivil yönetim arasındaki tansiyonun uzun süredir yüksek olduğu  Sudan’da   darbe yapıldı ve sıkıyönetim ilan edildi..

Ordu, Başbakan Abdullah Hamduk ve koalisyon hükümeti ortağı partilerin liderlerini gözaltına aldı..

Peki Sudan’da neler oluyor?

SORUNLAR NASIL BAŞLADI?

Ülkede 30 yıl iktidarda kalan Ömer el-Beşir 2019’da devrildi. Ordu, geçiş sürecini denetlemek için Askeri Geçiş Konseyi’ni kurarak kontrolü eline aldı..

Ancak konsey, sivil yönetim isteyen demokrasi yanlılarının tepkisini çekti. İki taraf daha sonra “gelecek üç yıl boyunca veya biraz daha uzun bir süre” ülkeyi yönetecek Egemenlik Konseyi’nin kurulması için Temmuz 2019’da anlaştı. Anlaşmada askeri konseyin 21 ay, sivil yönetiminse sonraki 18 ay ülkenin yönetiminden sorumlu olmasına karar verildi..

Başbakan Hamduk ve bazı siyasetçilerin anlaşmaya uygun şekilde 17 Kasım’a kadar sivil yönetime tam geçiş için bastırmasının ardından gerilim arttı..

Sorunlar, Beşir’e sadık olduğu düşünülen askerlerin 21 Eylül’deki darbe girişiminin ardından iyice tırmandı..

Askeri liderler, darbe girişiminin sonrasında sivillerin oluşturduğu Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri koalisyonunda değişim talep etti. Sivil tarafsa askerleri, iktidarı ele geçirmekle suçladı..

NELER OLDU?

Ordu, dün yapılan darbeyle Hamduk’u ve çok sayıda bakanla yetkiliyi gözaltına aldı..

Ordunun başındaki isim olan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan, konseyin ve geçiş hükümetinin feshedildiğini duyurdu. Olağanüstü hal ilan edildiğini açıklayan Burhan, seçimlerin Temmuz 2023’te yapılacağını ve bu tarihe kadar yönetimde kalacaklarını söyledi..
 


El-Burhan, Egemenlik Konseyi’nde orduyla sivil yönetim arasındaki güç paylaşımının son iki yılda çatışmaya dönüştüğünü, bu durumun ülkedeki barışı ve birliği tehdit ettiğini belirtti..

DARBE SÜRPRİZ MİYDİ?

Hamduk’un yardımcısı Adam Hireika, yaptığı açıklamada, Başbakan’ın ordunun planlarını bildiğini ve hükümeti feshetmesi için baskı altında olduğunu söyledi..

Enformasyon Bakanlığı da dün, Hamduk’un “darbeyi destekleyecek bir açıklama yapması için” zorlandığını ancak Başbakan’ın darbe karşıtı barışçıl protesto çağrısında bulunduğunu açıkladı..

ULUSLARARASI TOPLUM NE TEPKİ VERDİ?

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres darbeyi kınadı ve yetkililerin serbest bırakılması çağrısında bulundu. Guterres, BM’nin Sudan halkının yanında olmayı sürdürüleceğini sözlerine ekledi..

Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Karine Jean-Pierre, Sudan’da yaşanan olaylardan “derinden endişeli” olduklarını ve sivil yöneticilerin derhal serbest bırakılması gerektiğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price da darbeye tepki olarak Sudan’a yapılacak 700 milyon dolarlık (yaklaşık 6 milyar 500 milyon TL) yardımı askıya aldıklarını ve süreci yakından takip edeceklerini açıkladı..

Birleşik Krallık darbeyi “Sudan halkına karşı kabul edilemez bir ihanet” diye nitelendirdi..

Türkiye, Sudan’da darbe teşebbüsünde bulunulduğu yönündeki haberlerin derin endişeyle karşılandığını bildirdi..

PROTESTOCULAR NE İSTİYOR?

Sudan’ın başkenti Hartum’da dün darbe karşıtı protesto gösterisi düzenlendi. Sayısı binleri bulan katılımcılar, şehrin birkaç bölgesinde darbeye tepki gösterdi.

Güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucunda 7 kişinin hayatını kaybettiği ve 140 kişinin yaralandığı açıklandı.

Enformasyon Bakanlığı, sivil yönetim destekçilerinin sivil itaatsizlik ve grev ilan ettiğini kaydetti.

Independent Türkçe, CNN International, AA, BBC Türkçe, NTV

Derleyen: Uğurcan Yıldız

“SUDAN’DA DARBE GİRİŞİMİ: BAŞBAKAN HAMDUK VE EN AZ 4 BAKANA GÖZALTI”

Sudan’da bir grup asker yönetime el koydu. Geçici hükümetin başbakanı, en az dört bakan ve siyasi parti liderleri bir grup asker tarafından gözaltına alındı..”

  Ömer el Beşir’in 30 yıllık otoriter yönetimine 2019 yılındaki halk isyanı sonrası ordu tarafından son verildiği Sudan’dan yeni bir darbe haberi geldi..

Sudan’da bir grup askerin yönetime el koyduğu ve Başbakan Abdullah Hamduk, geçici hükümette görevli en az dört bakan ile bazı siyasi partilerin liderleriyle birlikte gözaltına alındığı belirtiliyor..

Hartum’dan gelen haberlere göre, askerler sabah saatlerinde Hamduk’un evini kuşattı..

Sudan Enformasyon Bakanlığı da, Hamduk’un ev hapsine alındığını açıkladı..

Hamduk’a, darbeyi desteklediğini açıklaması yönünde baskı yapılıyor. Enformasyon Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ayrıca “Geçici Konsey’in sivil üyeleri ve geçiş hükümetinden bazı bakanlar ortak askeri güçler tarafından gözaltına alındı” denildi..

Sudan ordusundan şu ana kadar herhangi bir açıklama yapılmadı..

Ülkenin en önemli sivil toplum kuruluşu Sudan Profesyoneller Birliği, sivil itaatsizlik ve genel grev çağrısı yaptı. Başkent Hartum’daki bir gazeteci BBC’ye yaptığı açıklamada, şehrin dört bir yanında kalabalıkların toplanmaya başladığını söyledi..

Aynı gazeteci askerlerin sokaklarda olmadığını ancak Hartum’un iki ana bölgesisini birbirine bağlayan köprüyü kapattıklarını belirtti..

Sosyal medyada, öfkeli kalabalıkların sokaklarda lastik yakarken çekilmiş görüntüleri yayımlandı.. Hartum Uluslararası Havalimanı kapatıldı, ülkede uluslararası uçuşlar askıya alındı..

Sudan’da El Beşir iki yıl önce halk isyanı sonrasında ordu tarafından görevden alınmış ve geçici bir hükümet kurulmuştu.. Ancak geçici hükümette askerler ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin arasının bir süredir açık olduğu biliniyor. Varılan mutabakata göre geçici yönetim bir yıl daha ülkeyi yönetecek, daha sonra da genel seçim yapılacaktı..

Sudan’da askerler arasında da anlaşmazlıklar yaşandığı bildirilmiş ve gerilim artmış, Eylül ayında Ömer el-Beşir’in destekçilerinin darbe girişiminin önlendiği açıklanmıştı. Hartum’da bu ay düzenlenen bir protesto gösterisinde orduya, iktidara el koyması çağrısı yapılmıştı..

NE OLMUŞTU?

“22 DEVLETİN ÜYE OLDUĞU PARİS KULÜBÜ SUDAN’IN DIŞ BORÇLARINI SİLDİ”

“Paris Kulübü Sudan’ın dış borçlarını sildi”

Hartum yönetimi 22 Devletin üye olduğu Paris Kulübü’nün Sudan’ın dış borçlarını silmesini, tarihi bir başarı olarak nitelendirdi..

Sudan Maliye Bakanı İbrahim Borçların anapara ve faizini ödemeyi bırakacağız dedi.

Sudan Maliye Bakanı Cibril İbrahim, “Paris Kulübü” ülkelerinin Sudan’ın dış borçlarından bir kısmını iptal etmesini, Ağır Borç Yükü Altındaki Yoksul Ülkeler (HIPC) girişimine dahil olan bir ülke olarak Sudan’ın borçlarının tamamının iptal edilmesini sağlayacak ‘başarı’ noktasına ulaşma yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi.. 

Bakan İbrahim, Hartum’da düzenlediği basın toplantısında, geçiş hükümetinin geçtiğimiz dönemde uluslararası kurumlara cevaben uyguladığı sert ekonomik uygulamaların, Sudan’ın ciddi ve ekonomik reform sürecine istekli olduğuna uluslararası toplumu ikna etmesine yol açtığını belirtti..

Sudanlı Bakan, 22 devletin oluşturduğu Paris Kulübü’nün, Sudan’ın 14,1 milyar dolarlık dış borcunu iptal ettiğini, kalan 9,5 milyar dolarlık borcunu ise 6 yıl ödemesiz 16 yıl olarak planladığını duyurdu..

Bakan, karara göre Sudan’ın anapara ve faiz ödemeyi durduracağını ve bu fonları başta temel hizmetler sektörünün gelişimi olmak üzere çeşitli kalkınma alanlarına yönlendireceğini de sözlerine ekledi..

Bakan İbrahim, karar noktasına ulaşmanın kolay bir mesele olmadığını, ancak Sudan ekonomisinin ilerlemesinin önünü açan büyük bir başarı olduğunu söyledi..

Geçiş hükümetinin kredi veren diğer ülkelerden Suudi Arabistan ve Kuveyt ile temas kurma niyetini açıklayan İbrahim, önümüzdeki dönemde iki ülke ile Sudan’ın 30 milyar dolarlık borçlarının yüzde 60’ının affedilmesi için görüşmelerde bulunacağını da belirtti..

https://www.cafemedyam.com/2019/04/15/sudan-gerekceleri/

Ülkedeki ekonomik durumun iyileştirilmesi ve küresel toplumla entegrasyonun, iç yetenekleri ve kaynakları harekete geçirmesi gerektiğini vurgulayan İbrahim, uluslararası finans kuruluşlarının kalkınma alanlarında finansman sağlamaya hazır olduğunu kaydetti..

İbrahim ayrıca, Sudan’ın dış borçlarını muaf tutmanın ve fonları ülkedeki diğer sektörleri desteklemeye yönlendirmenin döviz talebini azaltacağını ve Sudan parasının değerinin güçlenmesine katkıda bulunacağını söyledi..

Borçların geri ödenmesine ilişkin bu tür kararların, ülkenin zamana ihtiyaç duyan ekonomik koşullarına hemen yansımayacağını belirten Maliye Bakanı, ancak bunun büyük bir adım olduğunu ve ardından ekonomik toparlanmaya yardımcı olan diğer adımların gelmesine katkıda bulunacağını açıkladı..

Sudan Merkez Bankası Başkanı Muhammed Fatih Zeynelabidin, karar noktasına ulaşmanın Sudan’ın küresel bankacılık sistemine dönmesini ve normalleşmesini sağlayacağını ve büyük yabancı yatırımlar, hibe ve krediler için daha fazla fırsat yaratacağını ifade etti.. 

Zeynelabidin açıklamasında, “Borç fonlarını kalkınma projelerine, sağlık ve eğitimde altyapı reformuna yönlendireceğiz” dedi.

Sudan Dışişleri Bakanlığı ise, Paris Kulübü üyelerinin kararını memnuniyetle karşıladığını belirterek, kararı, geçen Haziran ayında karar noktasına girmesinin ardından Sudan’ın borçlarının affedilmesine yönelik kapsamlı bir iyileşme çerçevesinde ilk adım olarak değerlendirdi.. 

Bakanlık, bu adımın kapsamlı ulusal ekonomik reform sürecinin yolunu güçlendirdiğine ve yabancı yatırım için ortamı hazırladığına dikkati çekti..

Sudan, Paris Kulübü’nde kalan borcunun yüzde 100’e kadar affını sağlayacak ve Paris Kulübü üyelerinden ek finansal kaynakların alınmasını sağlayacak 2024yılında bu sürecin tamamlanma noktasına ulaşmayı hedefliyor.

Yatırım ve Uluslararası İşbirliği Bakanı Hadi Muhammed İbrahim, Sudan’ın borçlarının muaf tutulmasının orta ve uzun vadede devlet bütçesi ve ödemeler dengesi üzerinde doğrudan bir etkisi olacağını vurguladı..

Sudan’ın uluslararası toplumla bütünleşmesinin, yaklaşık 50milyar dolara ulaşan borcun büyük bir bölümünün affedilmesine yardımcı olduğunu belirten Yatırım Bakanı, ayrıca bu sayede kalkınmaya ve ulaşım, iletişim, elektrik ve diğer büyük geliştirme projeleri gibi altyapı alanlarında yeniden inşaya yönelik kredilerden yararlandığını söyledi.. 

Maliye ve Ekonomik Planlama Bakanı Cibril İbrahim ve Sudan Merkez Bankası Başkanı Muhammed Fatih Zeynelabidin, 15 Temmuz’da Paris Kulübü ülkelerinin toplantılarına katılmıştı..

Paris Kulübü ülkeleri, Sudan hükümetinin devam eden ekonomik bozulmayı durdurmak için uyguladığı gerekli ekonomik reformlara ve bu reformların Sudan halkı üzerindeki ekonomik ve sosyal maliyetlerine övgüde bulunmuştu..

Paris Kulübü alacaklıları, tamamlanma noktasına ulaşıldığında kalan borçların yüzde 100’ünü iptal etme niyetlerini dile getirdiler..

1956’da kurulan Paris Kulübü’ne üye ülkeler arasında ABD, Almanya, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Brezilya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Güney Kore, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Hollanda, Kanada, Norveç ve Rusya yer alıyor..

Paris Kulübü, borçlu ülkeler tarafından yaşanan ödeme zorluklarına koordine edilmiş ve sürdürülebilir çözüm bulmak amacıyla büyük kreditör ülkelerinin oluşturduğu uluslararası bir grup. Paris Kulübü, Arjantin ile kamu kredi kuruluşları arasındaki ilk müzakerenin Paris’te gerçekleştiği 1956’da kademeli olarak oluşturuldu..

Paris Kulübü, üyelerinin kamu sektörünün garantisi altında borçlu ülkelerin hükümetleri ve özel sektörün taleplerini karşılanmakta..

Sudan’ın, Paris Kulübü dışında en fazla borcu olduğu ülkeler arasında Kuveyt, Suudi Arabistan, Çin, Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yer alıyor. Bu ülkelere toplam borcun 29,9 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor..

İLGİLİ HABER

Independent Türkçe için çeviren: Şarku’l Avsat

Şarku’l Avsat

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top