EKONOMİ

GIDADA FAHİŞ FİYATLARIN SEBEBİ NE?

.

“KAVCIOĞLU’NDAN ENFLASYON AÇIKLAMASI”

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, enflasyondaki yükselişe ilişkin açıklamalarda bulundu..

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu:

“Enflasyondaki yükseliş, geçici faktörlerden kaynaklanıyor..”

Kavcıoğlu, güçlü parasal sıkılaştırmanın krediler ve iç talep üzerindeki yavaşlatıcı etkilerinin sürdüğünü belirtirken enflasyondaki yükselişte gıda ve enerji fiyatlarındaki artışa dikkat çekti..

Kavcıoğlu, üretici enflasyonuyla ilgiliyse; “Uluslararası nakliye maliyetlerinin artması ve teslimat sürelerinin uzaması üretici fiyatları üzerinde baskı oluşturmaktadır” dedi..

Şahap Kavcıoğlu:

– Öncü göstergeler yurt içinde iktisadi faaliyetin üçüncü çeyrekte dış talebin de etkisiyle güçlü seyrettiğine işaret etmektedir.

– Aşılamanın toplumun geneline yayılarak hızlanması salgından olumsuz etkilenen hizmetler, turizm ve bağlantılı sektörlerin canlanmasına ve iktisadi faaliyetin daha dengeli bir bileşimle sürdürülmesine olanak tanımaktadır..

– Önümüzdeki 10 ayda toplam dış borç ödemesi banka ağırlıklı 67.6 milyar dolar düzeyinde..

– Olumlu dış talep koşulları ve uygulanmakta olan sıkı para politikası cari işlemler dengesini pozitif etkilemektedir..

– İhracattaki güçlü artış eğilimi ve aşılamadaki kuvvetli ivmenin turizm faaliyetlerini canlandırmasıyla yılın geri kalanında cari işlemler hesabının fazla vermesi beklenmektedir.. Cari işlemler dengesinde görülen iyileşme eğilimi fiyat istikrarı hedefi için önem arz etmektedir..

– Enflasyonda son dönemde gözlenen yükselişte; gıda ve ithalat fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar gibi arz yönlü unsurlar, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışlar ve açılmaya bağlı talep gelişmeleri etkili olmaktadır.. Bu etkilerin arızi unsurlardan kaynaklı olduğu değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, güçlü parasal sıkılaştırmanın krediler ve iç talep üzerindeki yavaşlatıcı etkileri devam etmektedir..

– Parasal duruşun sıkılığı ticari kredilerde öngörülenin ötesinde daraltıcı etki yapmaya başlamıştır.. Bunun yanında, bireysel kredilerin ılımlı seyre dönmesi için makroihtiyati politika çerçevesi güçlendirilmiştir..

– TCMB, para politikasının etkileyebildiği talep unsurları, çekirdek enflasyon gelişmeleri ve arz şoklarının yarattığı etkilerin ayrıştırılmasına yönelik analizleri değerlendirmiştir..

– Bu çerçevede para politikası duruşunda güncellemeye ihtiyaç bulunduğu değerlendirmesi yapılmış ve Eylül ayında politika faizinde indirim yapılmasına karar verilmiştir..

NE OLMUŞTU?

“TCMB BAŞKANI KAVCIOĞLU’NDAN GIDA FİYATLARINDA ARTIŞA İLİŞKİN AÇIKLAMA”

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu gıdadaki fiyat artışlarıyla ilgili olarak konuştu..

Kavcıoğlu:

“Ortaya çıkan bu fiyatlama davranışlarının, ekonomik ve sosyal normalleşme hız kazandıkça önümüzdeki dönemde yeniden salgın öncesi haline yakınsayacağını değerlendiriyoruz..’’

Merkez Bankası Başkanı Kavcıoğlu, Türkiye’nin gıda fiyatlarının en çok arttığı ülkeler arasında başı çektiğini, fiyat artışlarının talep kompozisyonundaki normalleşme, arz kısıtlarının hafiflemesi ve baz etkilerinin devreden çıkmasıyla geçici olacağını öne sürdü..

Türkiye’nin gıda fiyatı artışında dünyada ilk sıralarda yer aldığını belirten Kavcıoğlu, gıda fiyatlarındaki artışın enflasyona etkisinin yüksek olduğunu vurguladı.

Kavcıoğlu:

 “Son dönemde belirli ürünlerdeki fiyat artışları tarihsel ortalamalarının oldukça üzerine çıktı..

Enflasyona en çok katkı yapan ürünlere baktığımızda, Ağustos ayındaki yıllık fiyat artışlarının son 10 yıldaki ortalama fiyat artışlarının üç-dört katını aşabildiğini görüyoruz..

Bu durumun bir sebebi, biraz önce de değindiğim gibi salgına bağlı olarak emtia fiyatlarındaki artışlar ve arz kısıtları gibi gelişmeler olsa da, bu unsurlar tek başlarına bazı ürünlerdeki fiyat artışlarını açıklamakta yeterli olmayabiliyor..

Özellikle salgından olumsuz etkilenen ve salgından sonra talebin canlı olduğu sektörlerde fiyatlarda daha yüksek artışlar görüyoruz. Ancak ortaya çıkan bu fiyatlama davranışlarının, ekonomik ve sosyal normalleşme hız kazandıkça önümüzdeki dönemde yeniden salgın öncesi haline yakınsayacağını değerlendiriyoruz..” 

“ENFLASYON SON ÜÇ YILIN ORTALAMASINDAN OLDUKÇA YÜKSEK”

Gıda fiyatlarında küresel ölçekte bir artış gözlendiğini vurgulayan Kavcıoğlu:

 “Buradaki eğilimin de henüz normalleşmediğini görüyoruz. Birçok gıda ürünü salgından çıkış sürecinde yüksek fiyat artışları sergiledi..

Süregelen kuraklık da buradaki üretim koşulları ve fiyatları olumsuz etkiliyor. Diğer taraftan tüketim sepeti içerisinde gıda ağırlığı ve yurt içi gıda enflasyonu ülkeler arasında farklılaşabiliyor.. Böylece gıda fiyatlarındaki artış farklı ülkelerde enflasyona farklı oranlarda etki edebiliyor..

Türkiye, ülkelerarası bir değerlendirme yapıldığında fiyatların en çok arttığı ülkeler arasında yer almaktadır. Tabloda, Ağustos ayında gıda enflasyonunun son üç yılın ortalamasından oldukça yüksek gerçekleştiğini görüyoruz’’ 

“MARKETLER MERCEK ALTINDA”

Artan gıda fiyatları sonrasında başlatılan market denetimlerini değerlendiren Ali Ekber Yıldırım, sorunun çözümü için tarım politikalarını işaret etti..

Tarımda yüksek girdi maliyetleri ve ithalat politikasının etkilerine dikkati çeken Yıldırım, Türkiye’de bir ithalat sarmalı oluştuğunu savundu..

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de gıda fiyatları yükseliyor..

Geçtiğimiz yıllarda yaş sebzemeyvedeki fiyat artışı için hal denetimleri yapılırken şimdi de marketler mercek altına alındı..

Özellikle zincir marketlerde fiyat denetimleri yapılıyor..

Bunun yanında buğday ve arpanın da aralarında bulunduğu bazı ürünleri ithalatının kolaylaştırılması için yıl sonuna kadar gümrük vergileri sıfırlandı..

Sebze meyveden tahıla kadar birçok üründe dünya genelindeki fiyat artışının temel sebebi küresel ısınma kaynaklı iklim değişikliğinin olumsuz getirileri olan aşırı sıcaklık, kuraklık, sel ve dolu gibi doğal doğa olayları..

Ancak tarım ürünlerinde yüksek etiket fiyatlarını Türkiye özelinde tek başına iklim koşulları ile açıklamak yeterli kalmaz..

Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım’a göre aşırı yağış ya da kuraklık gibi dış etkenlerin yanında Türkiye’nin tarım politikasındaki yanlışlar fiyatlarda belirleyici..

“TARIM POLİTİKALARINDAKİ YANLIŞLAR ETİKETE YANSIYOR”

Gıda fiyatlarındaki artışın tek bir nedeni olmadığını belirten Ali Ekber Yıldırım, Türkiye’de yapılan temel hatanın sonuca odaklanarak çözüm aranması olduğunu belirtti..

Ekonomi yönetiminin ‘etiket fiyatları fahiş oranda arttı, biz bunu çözelim‘ diyerek bir yol izlediğini ifade eden Yıldırım:

“Halbuki tarımla ilgili yapılan tüm yanlışlar o etikete yansıyor. Siz nedenleri ortadan kaldırmadan sonuç üzerinden giderek gıda fiyatlarını düşüremezsiniz..”

ÇİFTÇİ PARA KAZANAMAYINCA YA ÜRETİMİ AZALTIYOR YA DA ÜRÜNÜ DEĞİŞTİRİYOR

Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, gıdadaki fiyat artışında en önemli faktörleri üreticinin yüksek girdi maliyetleri ve dış ticaret politikası olarak sıraladı..

 Ali Ekber Yıldırım:

“Girdi fiyatları ürünün üç dört katı artınca çiftçi, maliyet hesabı yapıyor ve para kazanamayacağını görüyor. Para kazanamayınca ya üretimi azaltıyor ya da ekimini yapacağı ürünü değiştiriyor.”

ÜRETİCİ, UCUZ İTHAL ÜRÜNLE REKABET EDEMEDİĞİ İÇİN ÜRETİMDEN VAZGEÇİYOR

Ali Ekber Yıldırım, fiyat artışındaki ‘ithalat’ faktörüne de dikkati çekti..

Türkiye’de bir ithalat sarmalı oluştuğunu savunan Yıldırım:

“Hangi ürünün fiyatı artarsa hemen gümrük vergileri sıfırlanıyor, ürün ithal ediliyor. Üretici daha ucuz ithal ürünle rekabet edemediği için üretimden vazgeçiyor. Böyle olunca ülke içinde o ürünün üretim azalıyor ve fiyatlar yükseliyor. Fiyatlar yükselince tekrar ithalata başvuruluyor. Üretici bir anlamda ithalatla terbiye edilmeye çalışılıyor..”

“TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ BİR İTHALAT OFİSİNE DÖNÜŞTÜ”

Önceki yıllardan farklı olarak artık dünyada da gıda fiyatlarının yükseldiğine dikkati çeken Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, ithal ürüne iç pazardan daha yüksek bedel ödendiğini söyledi..

Yıldırım:

“Şu anda dünya fiyatları da belli ürünlerde Türkiye’den daha ucuz değil. Toprak Mahsulleri Ofisi, üreticiye arpa, buğday, çeltik vb. gibi birçok üründe fiyat açıkladı ama birçok ürünü alamıyor. Çünkü açıkladığı fiyat piyasanın zaten çok altında. Arpada açıklanan fiyat ton başına 1750 lira. Ancak şu anda 2600 liraya arpa ithal ediliyor. Böyle bir sistem olunca Toprak Mahsulleri Ofisi bir ithalat ofisine dönüştü..”

İLGİLİ HABER

Sputnik//Derya Yaşar

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top