SAĞLIK

COVID-19: TÜRK AŞISI TURKOVAC

.

“PROF. DR. AKOVA: TURKOVAC, SİNOVAC KADAR ETKİLİ OLACAKTIR”

Hacettepe Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen yerli aşı Turkovac’ın Faz-3 çalışmalarında bir süre görev yapıp ayrılan Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Murat Akova, daha önce Faz-3 çalışmalarında yer aldığı Sinovac ile Turkovac’ı kıyasladı..

Prof. Dr. Akova, Turkovac’ta Faz-3 çalışmasının şu anda 5 merkezde binin üzerinde gönüllü üzerinde devam ettiğini söyledi..

Akova:

“Şu ana kadar bildiğim kadarıyla Turkovac aşısında herhangi bir yan etkiyle karşılaşılmadı..”

akova
Prof. Dr. Murat Akova//cafemedyam
“ÇALIŞMA DAHA KISA SÜREDE BİTEBİLİR”

Akova, aşının kullanılabilir hale gelmesi için Faz-3 çalışmasının olumlu sonuçlanması gerektiğine dikkat çekerek:

“Eğer Sinovac aşısı kadar etkili olduğu gösterilirse, ondan daha az etkili olmadığı kanıtlanırsa o zaman tabii ki Turkovac aşısı onay alır.. O zaman da üretim safhasına geçilecek.. 

İnaktif aşıları üretmek çok kolay değil. Bunlar zahmetli işler.. Büyük miktarda virüsle uğraşıyorsunuz.. Buradaki en önemli basamak bu bilimsel çalışmanın aşı lehine sonuçlanması, aşının başarılı olduğu gösterilmesidir.. Eğer istenen düzeyde gönüllüye ulaşılırsa, çalışma daha kısa sürede bitebilir..”

“VİRÜSÜN DEĞİŞİK KESİMLERİNE KARŞI ANTİKOR ÜRETİYOR”

Akova, Turkovac aşısının Sinovac’la eş değer bir aşı olduğuna vurgu yaparak:

“Turkovac aşısı en iyi şöyle kıyaslanabilir; Türkiye’de yaygın kullanılan Sinovac aşısıyla eş değer bir aşıdır.. Aynı yöntemle hazırlanıyor. Sinovac aşısında Çin’deki bir hastadan izole edilmiş virüs.. Buradaki bizim kendi hastalarımızdan elde edilen bir virüs..

Ama bu virüs daha önceden hiç mutasyona uğramamış orijinal virüs.. İlk salgın başladığında Vuhan’da ortaya çıkan esas virüs. Turkovac aşısının içerisindeki virüs de o..

Turkovac aşısı da inaktif bir aşı. İnaktif aşıların şöyle özellikleri var; bunlar mRNA aşılarına göre, örneğin Biontech aşısına göre başlangıçta daha az miktarda antikor üretiyorlar.. Ama virüsün değişik kesimlerine karşı daha yaygın antikor üretiyorlar..

Genellikle bu aşıların etkileri daha kısa süreli oluyor. Sinovac’ta da gördüğümüz gibi ikinci dozdan 3-4 ay sonra kandaki antikor düzeyi azalıp yeni bir hatırlatma dozu gerekebiliyor. Sinovac aşısı için söylenen şeylerin hepsi Turkovac aşısı için de muhtemelen hazırlanması, etkisi, etkisinin süresi açısından söylenebilecek durumlardır.. Benzer sonuçlar çıkacağını tahmin ediyorum. Turkovac aşısının Sinovac aşısı kadar etkili olacağını tahmin ediyorum..”

“ANTİKOR AZALIYOR AMA KORUYUCULUĞU DEVAM EDİYOR”

Akova, şu anda Delta varyantına karşı yüzde 100 koruyucu aşı olmadığını belirterek:

“Sinovac’ta da bir süre sonra antikor azalıyor ama yine de koruyuculuğu devam ettiriyor.. Şimdi aynı durumun Turkovac aşısı için de olması beklenebilir. Aslında bu bilimsel çalışmanın sonuçlanması bu açıdan da önemli çünkü şu anda Türkiye’de hakim olan virüs Delta varyantı..

Dolayısıyla her iki aşının Sinovac ve Turkovac aşısının Delta varyantına karşı koruyucu olduğu gösterilirse başarılı olacağı sonucuna varabiliriz. Tabii o sonucu beklemek lazım..”

“AŞI YAŞININ 2 YAŞA KADAR İNDİĞİNİ GÖREBİLECEĞİZ”

Akova, çocukların aşılanması tartışmaları için:

“Şu anda dünyanın farklı ülkelerinde yapılan çalışmalar var.. Bunlardan bir tanesi Pfizer/BionTech firmasının 5-12 yaş arasındaki çocuklara aşı uygulanmasını kapsayan çalışma.. Henüz yayımlanmadı, o veriler Amerikan Sağlık Otoritesi’ne sunuldu. Sonuçları görmedik..

Gerek Amerikan Sağlık Otoritesi gerekse bilimsel bir dergide yayımlanıp hakem eleştirisinden geçtikten sonra bu konuda daha kesin bir yargıya varmak mümkün.. 

Ön izlenim öyle ki, bu yaş grubunda aşı etkili ve takip süresi içerisindeki tabii kısa süreli takip, güvenlik ve yan etki açısından ciddi bir sorun yokmuş gibi gözüküyor. Eğer bu kanıtlanırsa, benzer aşılarla mesela Çin’de yapılan çalışmalar var. Oradaki çalışmalarda aşı yaşının 2 yaşa kadar indiğini görüyoruz.. Eğer bunlar da bilimsel olarak kanıtlanır, başka bilim adamlarının eleştiri süzgecinden geçer ve doğru olduğu kabul edilirse, o zaman öyle anlaşılıyor ki kısa bir süre sonra aşı yaşının 2 yaşa kadar indiğini görebileceğiz.. Eğer aşı yaşı daha da aşağı iner ve toplumda yaygın bir duruma gelirse o zaman pandemi kontrolünde önemli bir adım atılmış olacaktır..”

“TÜRKİYE’NİN KORONAVİRÜSE KARŞI ÇALIŞMALARINI YÜRÜTTÜĞÜ TURKOVAC AŞISINDA SONA GELİNDİ”

Acil kullanım onayı başvurusu yapılabilecek aşamaya gelinen aşı hakkında merak edilenleri derledik..

Türkiye’nin koronavirüse karşı çalışmalarının yürüttüğü TURKOVAC aşısında son dönemece girildi..

 Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay yerli aşı TURKOVAC’ın Faz 3 çalışmaları için birçok ülke ile görüşüldüğünü söyledi..

PEKİ YERLİ AŞI HAKKINDA NELER BİLİNİYOR?”

1- TURKOVAC’ı hangi kurumlar geliştiriyor? 

2019 yılı sonunda Çin’in Vuhan kentinde başladığı belirtilen Coronavirüs pandemisi sonrası birçok ülke SARS-CoV-2 virüsüne karşı tedavi yöntemleri aramaya başladı..

Büyük şirketlerin yanı sıra bazı ülkeler ve üniversiteler de çalışmalar yürütüyor.. Bunlardan biri de Türkiye…

Türkiye’de şu ana kadar Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ve TÜBİTAK tarafından da desteklenen 10’dan fazla aşı çalışması devam ediyor..

Bu projeler Erciyes Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi ve Nanografi Nano Teknoloji A.Ş. kurum/kuruluşlarında yürütülüyor..

Erciyes Üniversitesi’nde Prof. Dr. Aykut Özdarendeli öncülüğündeki TURKOVAC aşı projesi acil kullanım onayına yaklaştı..

Türkiye, Covid ve İngilizce aşı anlamına gelen “vaccine” kelimelerinin birleşiminden oluşan “TURKOVAC” adını ise Erdoğan duyurdu..

Geçtiğimiz günlerde açıklama yapan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yerli aşı TURKOVAC’ın acil kullanım onayına müracaat edebilecek aşamaya geldiğini duyurdu..

Bir tesiste üretimine başlandığını da duyuran Koca:

“TURKOVAC aşımız ikinci bir tesiste daha seri üretilecek altyapıya ulaştı. Onay alması halinde ekim ayı içinde seri üretime geçeceğiz..”

2- TURKOVAC hangi yöntemle üretiliyor?

Covid-19 aşıları, vücudun bağışıklık sistemine Covid-19’a neden olan virüsü güvenli bir şekilde tanıtmayı ve yok etmeyi öğretecek şekilde tasarlanıyor..

Dünyada yaygın olarak kullanılan Covid-19 aşıları; inaktif, Viral Vektör ve mRNA yöntemleriyle üretiliyor..

Türkiye’de şu an için inaktif Covid-19 aşısı (Sinovac) ve mRNA COVID-19 aşısı (Biontech) uygulanıyor. Acil kullanım onayı alan Sputnik V aşısının kullanımına henüz başlanmadı..

TURKOVAC aşısı da Sinovac ile aynı şekilde inaktif yöntemiyle üretiliyor..

Geleneksel yöntem olarak bilinen inaktif yönteminde virüs parçalanıp etkisiz hale getirilerek insan vücuduna zarar verilmeden bağışıklık uyarılıyor.. Bu tür aşılarda üretimi diğerlerine göre daha zor ve yavaş oluyor..

3- TURKOVAC aşısında çalışmalar hangi aşamada?

Aşı çalışmaları temel olarak Ar-Ge, Preklinik ve Klinik araştırma fazları olmak üzere 3 başlık altında yürütülüyor. Klinik aşamaya gelen çalışmalarda yürütülen faz çalışmalarıyla aşının etkinliği ve oluşabilecek yan etkiler saptanıyor..

Faz çalışmaları tamamlandığında kaliteli, etkin ve güvenilir aşılar ruhsat aşamasına getirilmiş oluyor..

TURKOVAC aşısında şu an faz 3 çalışmaları yürütülüyor. Ancak şu ana kadar toplamda kaç kişinin bu çalışmalara katıldığı ve tıbbi sonuçlarının ne olduğu henüz bilinmiyor..

Erciyes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Çalış:

“Birkaç ay önceye kadar İngiltere varyantı çok ön plandaydı.. Bununla ilgili hızlı bir çalışma başlattık.. Preklinik ve transjenik fare çalışmalarında yüzde yüz etkili olduğunu gördük..Delta varyantı ile ilgili çalışmalara da başlandı..”

4- TURKOVAC’ın koruyuculuğu nedir?

TURKOVAC aşısıyla ilgili yapılan son faz çalışmalarının sonuçları henüz net olarak açıklanmadı..

Türk Tabipleri Birliği (TTB) 2’nci Başkanı Doç. Dr. Ali İhsan Ökten:

“TURKOVAC’ın koruyuculuğuyla ilgili… Bu konuda bilgimiz yok. Sadece basına verilen demeçlerden biliyoruz.. Ama bu sadece basına verilen demeçlerle olabilecek bir şey değil.. Çünkü son derece ciddi bir durum.. Bırakın TTB’ye haber vermeyi Bilim Kurulu’nun ne kadar bundan haberi var açıkçası ondan da şüphelerimiz var..

Aşının üretime geçmesi için, gerçekten birçok bilimsel çalışmanın yayınlanmış olması lazım..

Faz-3 çalışmasının en azından şimdiye kadarki sonuçlarının açıklanması gerekir.. Yani herhangi bir şeffaflık yok.. Toplumla paylaşma yok.. Kamuoyu ile paylaşma yok. Basınla paylaşma yok..”

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 9 Eylül’de yaptığı açıklamada, “İnaktif aşı olan Sinovac ile birlikte TURKOVAC için bir üçüncü doz çalışması yapıyoruz” dedi ve “Önümüzdeki dönemde bu iki kıyaslamayla ilgili sonuçlar çıkacak. Faz-3 çalışması da devam ediyor bildiğiniz gibi.. Dolayısıyla biz acil kullanım onayını bu üçüncü doz çalışmasının sonuçlarına göre değerlendirebileceğiz” bilgisini verdi. Sonuçların ise önümüzdeki haftalarda açıklanması bekleniyor..

5- TURKOVAC varyantlara karşı etkili olabilecek mi?

Dünyaya yayılan Covid-19 zamanla mutasyonlara uğradı ve çeşitli varyantları ortaya çıktı.. Türkiye’de pozitif çıkan hastaların neredeyse tamamına yakınının Delta varyantı olduğu biliniyor.. Bunun yanında Sağlık Bakanı Koca, yeni bir varyant olan MU varyantının da 2 kişide tespit edildiğini açıklamıştı..

Varyantlar sonrası gözler aşılara çevrildi. Mevcut aşıların birçoğunun etkinlikleri düşse de varyantlara karşı etkin olduğu belirtiliyor..

TURKOVAC’ın proje yürütücülüğünü yapan Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, yapılan çalışmalar neticesinde TURKOVAC’ın “İngiltere varyantına karşı yüzde yüz etkili” olduğunu saptadıklarını belirtti:

“Transgenik farelerde yaptığımız çalışmalarda yüzde yüz etkin olduğunu bulduk. Delta varyantı ile ilgili çalışmalarımızda sürüyor. Onunla ilgili elimizde tam veri olmadığı için söyleyemiyorum ama İngiltere varyantı ile ilgili etkili olduğunu söyleyebilirim.”

NOT: TURKOVAC çalışmasıyla ilgili bilimsel veriler net olarak açıklanmadığı için bu haber 13 Eylül 2021 tarihinde açık kaynaklar ve basına yansıyan açıklamalar ışığında derlenmiştir.

İLGİLİ HABER

© Deutsche Welle Türkçe//Adnan Ağaç

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top