DÜNYA

GİNE DARBESİ: AFRİKA ÜLKESİNDE NELER OLUYOR?

.

“GİNE’DE ASKER YÖNETİME EL KOYDU”

Cumhurbaşkanı Alpha Conde’yi alıkoyan askerler devlet televizyonunda darbe açıklaması yaptı..

Fotoğraf: AFP// cafemedyam

Cumhurbaşkanı Alpha Conde’yi alıkoyduğu belirtilen askerler devlet televizyonu RTG’de darbe açıklaması yaptı..

Yerel basında, Özel Kuvvetler Birliklerinin (GFS) başındaki Albay Mamady Doumbouya’nın ve Cumhurbaşkanı Conde’nin görüntüleri paylaşıldı..

Doumbouya, bir grup askerle görüldüğü videoda, ülkedeki siyasi ve ekonomik durum nedeniyle yönetime el koyduklarını söyledi..

Cumhurbaşkanı Conde’nin ellerinde olduğunu belirten Doumbouya, anayasanın, hükümetin ve kurumların feshedildiğini, sınırların kapatıldığını söyledi..

Sosyal medyada paylaşılan bir diğer videoda ise Conde’nin askerlerle beraber bir odada fazlasıyla bitkin olduğu görüldü..

Fransız Jeune Afrique dergisi GFS’nin başındaki Albay Mamady Doumbouya’nın, bir süredir birliğinin Savunma Bakanlığından ayrılarak bağımsız hale gelmesini istediği belirtildi..

DIŞİŞLERİ: ‘DERİN ENDİŞEYLE KARŞILIYORUZ

Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklama:

“Gine Cumhuriyeti’nde 5 Eylül 2021 tarihinde meydana gelen darbe girişimini ve Cumhurbaşkanı Alpha Condé’nin alıkonulmasını kınıyor ve derin endişeyle karşılıyoruz..

Türkiye, seçimle işbaşına gelen Hükümetlerin yasadışı yollarla değiştirilmesine yönelik teşebbüslerin karşısındadır.. Dost ve kardeş Gine Cumhuriyeti’nde anayasal düzenin süratle yeniden tesis edilmesi, Cumhurbaşkanı Alpha Condé’nin derhal serbest bırakılması yönündeki güçlü beklentimizi vurguluyoruz.. Türkiye, içinden geçtiği bu zor ve hassas dönemde dost ve kardeş Gine Cumhuriyeti’nin yanında olacaktır..”

GFS’nin başına getirilmişti

Doumbouya, Fransız Yabancı Lejyonunda bir süre görev yaptıktan sonra 2018’de GFS’nin başına getirilmişti.

Cumhurbaşkanı Alpha Conde’ye karşı, 19Temmuz 2011’de de darbe girişiminde bulunulmuş ve konutuna roketli saldırı düzenlenmişti..

Cumhurbaşkanı Conde, 18Ekim 2020’de yüzde 59,49 oy alarak 3’üncü kez cumhurbaşkanı seçilmişti..

ÜÇÜNCÜ DÖNEM ADAYLIK TARTIŞMALARI

Ülkenin 1958’de bağımsızlığını kazanmasından bu yana ilk demokratik güç değişimiyle Aralık 2010’da 5 yıllığına seçilerek göreve gelen Conde, 2015’te yeniden cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturmuştu.

Cumhurbaşkanının en fazla 2 dönem üst üste görev yapabildiği ülkede ikinci dönemi 2020 aralıkta sona eren 82 yaşındaki Conde’nin üçüncü dönem de seçilebilmesine imkan sağlayacak anayasa değişikliği referandumu 22 Mart 2020’de yapılmıştı..

83 yaşındaki Conde’nin 3’üncü dönem adaylığı, ülkenin en çok tartışılan gündem maddesi olmuştu..

Independent Türkçe, AA

“GİNE’DE YÖNETİME EL KOYAN ORDU, BAKANLARI VE HÜKÜMET YETKİLİLERİNİ TOPLANTIYA ÇAĞIRDI”

Ordu, yönetime el koymasından bir gün sonra bakanları ve üst düzey hükümet yetkililerini toplantıya çağırdı. . Çağrıda, toplantıya katılmamanın ‘başkaldırı’ olarak görüleceği kaydedildi..

Fotoğraf: Reuters// cafemedyam

Gine’de Cumhurbaşkanı Alpha Conde’yi deviren ordu, yönetime el koymasından bir gün sonra bakanları ve üst düzey hükümet yetkililerini toplantıya çağırdı..

Yönetime el koyan ordu biriminin sözcüsü devlet televizyonuna yaptığı açıklamada yetkililerin TSİ 1400’da yapılacak toplantıya katılmamasının “başkaldırı” olarak görüleceğini söyledi..

“ALÜMİNYUM FİYATLARI FIRLADI

Dünyanın en büyük aluminyum hammaddesi boksit yataklarına sahip ülkesi olan Gine’deki askeri darbenin ardından aluminyum fiyatları 10 yılın zirvesine çıktı..

Conde’ye sadık askerler ile özel kuvvetler arasında dün çatışma görülürken, başkent Conakry’de bazı dükkanlar bugün yeniden açıldı..

Ordu sözcüzü ülkenin kara ve hava sınırlarının da yeniden açıldığını söyledi..

Ancak ülkenin durumu hakkındaki belirsizlik devam ediyor.. Darbeyi gerçekleştiren seçkin ordu birlikleri Conde’yi gözaltında tutuyor olsa da ve ordunun diğer kuvvetleri henüz tutumları hakkında bir açıklamada bulunmadı..

“AB’DEN KINAMA

Avrupa Birliği (AB), Afrika ülkesi Gine’de “yönetimin zorla ele geçirilmesi girişimini” kınadı..

AB Konseyi Başkanı Charles Michel:

“Gine’de iktidarın zorla ele geçirilmesi girişimini kınıyorum.”

Demokrasinin korunmasında barış ve diyaloğun öncelikli olduğunu vurgulayan Michel, devlet kurumlarının muhafaza edilmesi, Cumhurbaşkanı Alpha Conde’nin güvenliğinin sağlanması gerektiğini belirtti..

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell:

“iktidarın zor kullanılarak ele geçirilmesini kınıyorum”

Borrell, Conde’nin derhal serbest bırakılması ve hukukun üstünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulundu..

Gine’nin başkenti Konakri’de Cumhurbaşkanlığı Sarayı Sekoutoureya ve idari binaların bulunduğu Kaloum bölgesinde dün sabah silah sesleri duyulmuştu..

Olaydan birkaç saat sonra, Özel Kuvvetler Birliklerinin (GFS) başındaki Albay Mamady Doumbouya’nın, yönetime el koyduklarına ilişkin açıklamalarının yer aldığı bir video sosyal medyada dolaşıma sokulmuş, aynı saatlerde Cumhurbaşkanı Conde’nin de askerler tarafından alıkonulmasına ilişkin görüntüler paylaşılmıştı..

Reuters, AA

” GİNE DARBESİ: AFRİKA ÜLKESİNDE NELER OLUYOR?”

İlk demokratik seçimde iktidar olan Cumhurbaşkanı Condé’yi deviren Yarbay Doumbouya, Fransa’da aldığı askeri eğitimle biliniyor..

Gine’nin başkenti Konakri’de halk, darbe yapan askerleri sevinçle karşıladı (Reuters)// cafemedyam

ABD’nin saygın gazetelerinden Washington Post (WP) 1958’de Fransa’dan bağımsızlığını kazandıktan sonraki ilk demokratik seçimde 11 yıl önce iktidara gelen Condé’yi deviren darbeyle ilgili bilinenleri derledi.

GİNE’DE Kİ DARBE NASIL GELİŞTİ?

Başkent Konakri’de Özel Kuvvetler Birlikleri’nin 5 Eylül’de şehre girmesiyle Condé’ye bağlı askerlerle darbeciler arasında saatlerce süren silahlı çatışmalar yaşandı. İlerleyişini sürdüren cuntacılar ana yolları kapatarak Condé’yi yakaladı..

Darbeyi yöneten Yarbay Doumbouya, omuzlarına aldığı Gine bayrağıyla devlet televizyonuna çıkarak anayasayı, hükümeti ve kurumları feshettiklerini; en kısa sürede halkın da katılımıyla yeni bir anayasa hazırlayacaklarını kaydetti..

Hava ve kara sınırlarının kapatıldığını kaydeden Doumbouya, gücü “tek adamdan” yaklaşık 13 milyon Gineliye aktaracak bir geçiş hükümeti kurmaya odaklandıklarını söyledi:

“Eylemimiz bir darbe değil.. Bu sadece halkın temel insani ihtiyaçlarının karşılanabileceği bir ortamda yaşamak istemeye dair meşru arzusunun bir yansıması..”

Yarbay, Condé yönetimini halkın haklarını çiğnemekle, demokratik ilkelere uymamakla, kamu idaresinin siyasallaşmasıyla, kötü ekonomiyle ve yolsuzlukla suçladı..

Doumbouya, yeni anayasanın Ulusal Birlik ve Kalkınma Komitesi (Comite National du Rassemblement et du Developpement) adlı cuntanın himayesinde hazırlanacağını söyledi..

Öte yandan çatışmalarda ölenlerin sayısı belirsizliğini koruyor.. Yerel basın, her iki tarafta da büyük zayiat olduğunu bildirdi..

Yarbay Doumbouya kimdir?

Özel Kuvvetler Birlikleri’nin başındaki Doumbouya, Fransa’da aldığı askeri eğitimle biliniyor. 15 yıllık askeri kariyerinde Afganistan, Fildişi Sahili, Orta Afrika Cumhuriyeti’nde çeşitli operasyonlarda yer alan Yarbay, İsrail, Birleşik Krallık ve Gine’de de yakın koruma eğitimlerine katıldı..

Doumbouya, ABD’nin Afrika Komutanlığı’nda Fransa ve ABD askerleri tarafından da eğitildi.

GİNE’DE ŞİMDİ NE OLACAK?

WP, Condé’ye sadık askerlerin Ulusal Birlik ve Kalkınma Komitesi’ne karşı harekete geçmesi halinde işlerin değişebileceğini bildirdi. .

Darbe yapan liderler, yetkililerin başkent Konakri’de dün düzenlenen toplantıya katılmamasını “başkaldırı” olarak görüleceğini açıkladı..

Peki darbenin önemi ne?

Haberde, Gine’deki siyasi istikrarın hem bölgesel hem de küresel ekonomide sonuçları olacağı yazıldı..

Zira dünyanın en büyük alüminyum hammaddesi boksit yataklarına sahip olan ülkede, darbenin ardından alüminyum fiyatları 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Gine’deki tedarikin kesilmesi, dünya genelinde bu fiyatların daha da yükselmesi anlamına geliyor..

Alpha Condé’ye ne oldu?

Doumbouya, Condé’nin güvende olduğunu ancak konumunun açıklanamayacağını öne sürdü..

  Sosyal medyada paylaşılan bir diğer videodaysa Condé’nin askerlerle beraber bir odada fazlasıyla bitkin halde oturduğu görüldü..


2010’da iktidara gelen Condé, onlarca yıl süren otoriter yönetim anlayışını kırma ve doğal kaynakları halk için kullanma sözü vermişti. Daha önceki açıklamalarda anayasaya dokunmayacağını sık sık ifade eden Condé, Mart 2020’de iki dönem kısıtlamasının yer aldığı anayasa maddesini değiştirerek ekimdeki seçimlerde  82 yaşında 3’üncü kez cumhurbaşkanı seçilmişti..

Muhalefet, bu süreçte Condé’nin adaylığına karşı düzenlenen sokak gösterilerinde 90’dan fazla kişinin öldüğünü duyurmuştu..

Condé karşıtları ayrıca cumhurbaşkanının, koronavirüsü kullanarak ifade özgürlüğünü kısıtladığını öne sürmüştü.

Darbeye ne tepkiler geldi?

WP, başkent Konakri’de neşenin eleştirileri gölgede bıraktığını bildirdi. Zira sosyal medyada yayımlanan videolarda, balkonlarında sevinçle tezahürat yapan insanları görüldü. Bir sivil toplum örgütü, siyasi mahkumların serbest bırakılmasını kutlamak için miting düzenledi..

Ancak haberde, Gine’nin komşularının ve bölgede ekonomik ve siyasi çıkarları olan yabancı güçlerin darbeyi kınadığı ve Condé’nin serbest bırakılmasını istediğine dikkat çekildi..

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price darbeyi kınayarak “Bu olaylar, ABD’nin ve Gine’nin diğer uluslararası ortaklarının, ülkenin ulusal birlik ve Gine halkına aydınlık bir gelecek yönünde ilerlemesi için verdiği desteğin kapasitesini sınırlandıracaktır” diye konuştu..

Ülkedeki gelişmeleri çok yakından takip ettiğini söyleyen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de Condé’nin derhal serbest bırakılmasını istedi..

Afrika Birliği, Cumhurbaşkanı Condé’nin serbest bırakılması çağrısı yaparken Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyi acil toplantıya çağrıldı..

Fransa Dışişleri Bakanlığı, anayasal düzene geri dönülmesini istedi:

“Fransa, Afrikalı ve uluslararası müttefikleriyle yakın temas halinde.”

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell de hukukun üstünlüğüne ve barışa saygı duyulması çağrısı yaptı.

Independent Türkçe, Washington Post, AA, DW Türkçe

Derleyen: Uğurcan Yıldız

İLGİLİ HABER

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top