EKONOMİ

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ 2021 YILI FINDIK ALIMINA 1 EYLÜL’DE BAŞLAYACAK

.

“FINDIK FİYATI TARİHİ REKORUNU KIRACAK, O RAKAMIN ALTINA SATMAYIN”

Zonguldak Alaplı Fındık Tüccarları fındık fiyatlarının tarihi rekor kıracağını fındık üreticilerinin satmak için acele etmemeleri gerektiğini söyledi..

Karadeniz‘in önemli geçim kaynağı olan fındık hasadı geçtiğimiz haftalarda başladı. Büyük zahmetlerle toplanan fındıkların büyük bölümü biterken, yüksek kısımlarda hasat devam ediyor..

Fındık hasadı sonrası harmana serilerek kurutan üreticiler, ürünü rekor fiyata satmak için rakamların yükselmesini bekliyor..

Alaplı’da önde gelen fındık tüccarlarından Koçak firması, fındık üreticilerine uyarılarda bulundu..

Fındığı satmak için acele edilmemesi gerektiğini, fiyatların yükselmesini beklediklerini söyleyen Koçak firması sorumlusu, 1 Eylül’de TMO’nun fındık alımına başlamasıyla taban fiyatın belirleneceğini duyurdu…

Firma sorumlusu, şu ifadeleri kullandı:

“Biz her zaman diyoruz. Vatandaş acele etmesin fındığı piyasaya sürmesin. Fiyatların yükselmesi için biraz daha beklememiz lazım..

İhtiyaçlarını karşılamak için acil satması gerekenleri bir tarafa koyarsak, vatandaş 1 ay beklesin..

Fındık fiyatı 28 TL seviyelerine çıkacaktır. Çünkü piyasa o algıyı veriyor. Zaten 1 Eylül’de TMO’nun alıma başlamasıyla taban fiyat yerini bulacaktır..

Ayrıca bu sene Alaplı’da 19 bin ton rekolte gelirinden, 7 bin tonu üreticilerimiz fındıklarını harmandan tüccar arkadaşlarımıza vermişlerdir ve hala vermeye devam ediyorlar..

Bu böyle devam ederse üreticilerin elinde fındık azalacağından dolayı, önümüzdeki aylarda fındık fiyatında ciddi bir oynama olacaktır..

Şu anda Ordu, Giresun’da bulunan tüccar arkadaşlarla görüşüyorum onlarda bu şekilde.”

“FINDIK ÜRETİCİLERİNE SATIŞ UYARISI”

Giresun Ziraat Odası Başkanı Nurittin Karan:

“Yeni mahsul fındığın yavaş yavaş ticaretine başlanıldı.. Üreticilerden ürünlerini kontrollü bir şekilde satışa sunmalarını, serbest piyasa ile Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) alım fiyatlarını iyi değerlendirmelerini istiyorum…

1 Eylül’de 2021 yılı fındık alımına başlayacak olan TMO’dan önce Giresun serbest piyasada yağlı fındığın kilogramı 25.50 lira ila 26 liradan işlem görmeye başladı..

Asli görevi piyasayı regüle etmek olan ofisinin hızlı bir şekilde, üreticiyi yormadan 1, 1.5 ay gibi kısa bir sürede 150-200 bin ton fındık alması durumda serbest piyasanın da aynı seviyeye ulaşacağını ifade etmeliyim..”

Gurbetçi dönüşlerinin başlaması ve 6 Eylül’de okulların açılacak olmasından kaynaklı önümüzdeki hafta fındık ticaretinde önemli bir hareketlilik beklenmektedir..

Pazara hızlı bir arz oluşmasını fırsat bilerek, fındık fiyatlarını bugünkü fiyatlardan aşağılara çekmek istenilmesi durumunda üreticilerde bu oyuna gelmemelidir.

Bin bir zahmetle bir araya getirilen fındıkta 50 kuruş dahi çok değerli. Serbest piyasada yaşanacak bir spekülasyon karşısında ise üreticiler devlet adına müdahil alım yapan TMO’yu tercih etmelidir..”

‘BU YIL TÜRKİYE AVANTAJLI’

Türkiye dışında İtalya ve İspanya başta olmak üzere fındık üretimi yapılan diğer ülkelerde rekoltenin çok düşük olduğunu da belirten Karan:

“Fındık üretim ve ihracatında dünya lideri olan Türkiye bu yıl daha da avantajlı. Buna rağmen Türk fındık ihracatçısının tek derdi Türkiye rekoltesi..

Rekolte ile yatıp, rekolte ile kalkılıyor. İtalya ve İspanya gibi ülkelerdeki rekolte düşüklüğünü ağızlarına dahi alınmıyor..

2021 yılı rekolte sayımında istediklerini başaramayan fındık baronlarını birazda diğer ülkelerdeki rekolte kayıplarını konuşarak, gündeme taşımalılar..”

“FINDIKÇI KAÇ LİRA BEKLİYOR?”

ÜRETİCİNİN İŞİ ZOR

Yeni sezonun açılmasına kısasüre kala elindeki fındığı hâlâ değerinden satamayan üreticinin işi hayli zor..

Ağustosta hasat için bahçelere girecek fındıkçı, sezonöncesi taban fiyatın 30-35 TL arasında saptanmasını bekliyor..

Gübre ve işçilik ücreti geçen yıla göre oldukça arttı..

2014yılında gübre fiyatı 30 TL iken bu yıl 110 TL civarında.. Salgından ötürü yabancı işçilerin kıt olacağı dikkate alınırsa yerli gündelikçinin 200-250 TL’den düşük çalışması olası değil.. Alan bazlı destek ödemelerine de yine 2014yılından bu yana zam yapılmadı..

O tarihte dekar başına verilen destekparası 170 TL’ydi.. Şimdi de aynı.. Oysa aradan 7 yıl geçti, destek değeri patinaj yapıyor.. Gübre fiyatları aşırı yükseldi..

3.5-4 DOLAR BANDINDA OLMALI

Geçen yıl 550bin ton olarak gerçekleşen rekoltenin bu yıl 650-700 bin ton arasında olacağı öngörülüyor..

Kesin miktar önümüzdeki günlerde açıklanacak. Rekoltenin artışıyla birlikte taban fiyatın da artmasını talep ediyor Karadenizliçiftçi..

Geçen sezon tabanfiyat 22.50 TL olarak açıklanmıştı.. İlk başlarda üreticiyi sevindiren bu fiyat, enflasyon ve dövizdeki artıştan ötürü ekonomik değerini yitirdi..

Güncel kur ile halen 1kilo fındık 2.5 dolar düzeyinde. Ürünün hak ettiği değeri bulabilmesi için yeni sezonda 1kilo fındığın kilosunun 3.5-4 dolar arasında belirlenmesi şart.. Geçen yıl taban fiyat açıklandığında dolar 6.80 TL’ydi, şimdi 9 TL’ye yaklaştı.. Bu nedenle taban fiyatın yüze 25-30 artışla 3-4 dolar yani 30-35 TL arasında olması gerekiyor.. Yine tabanfiyat yıl başında dolardaki artışa göre güncellenmeli ki üreticinin kaybı olmasın..

MAĞDURİYET SON BULMALI

Geçen yıldan bu yana dövizin yanı sıra temel gıda maddelerinde ve fındık girdi maliyetlerinde hatırı sayılır oranda artış oldu..

Kayıpların karşılanması ve çiftçinin bir yıllık geçimini sağlayacak paranın eline geçebilmesi için tabanfiyatın 3-4 dolar yani 30-35 TL arasında olması gerektiği açıkça görülüyor. Geçen yıl satın alınan bir ürünü, cepyakan fiyatlardan ötürü bu yıl aynı fiyattan alabilmek olanaksız.

Her şeye, iğneden ipliğe zam gelirken fındık fiyatları yerinde sayıyor hatta tekel firmaların müdahalesi sonucu geriliyor.. Bir ara 16 TL’ye kadar düştü.. Neyse ki toparlanarak 21.5-22.5 TL’ye kadar yükseldi..

TMO’nun piyasanın birtakım yabancışirketlere bırakılmaması için alımı sürdürmesi gerekiyor. Hâlâ geçen sezondan elinde fındığı bulunan üretici var. Fiyat yükselir diye bekledi, satmadı, düşen serbest piyasayı görünce de şoke oldu.. Bu kitlenin daha fazla mağduriyet yaşamaması için TMO yanlarında olduğunu göstermeli, tüccara ve tekel firmalara mahkûm etmemeli. Fındıkçının temel beklentisi 35 TL taban fiyat. Gözler sezon öncesi açıklanacak değerde.

ŞÜKRÜ KARAMAN

NE OLMUŞTU?

“FINDIK KAVGASININ GÖSTERDİKLERİ…

FINDIK KONUSU TARTIŞILMAYA DEVAM EDECEK

Fındık kavgasının gösterdiği: Dağda kurt, fındıkta kuzu, üreticiye İtalyalı

En son MHP milletvekili Cemal Enginyurt’un partisinden ihraç edilmesiyle gündeme gelen fındık konusu, önümüzdeki günlerde de tartışılmaya devam edecek.

Dünyadaki fındığı Neredeyse tek başına üreten Türkiye, kendi üreticisini korumayamadığı gibi, yıllardır ürettikleriyle bir İtalyan tekelini zengin ediyor.

MHP’nin “uluyan milletvekili” Cemal Enginyurt, fındık rekoltesi konusunda Tarım Bakanı Bekir Pakdemirli’ye çatınca, apar topar ihraç talebiyle disipline sevk edildi.

Peki, her yıl gündeme gelen, zaman zaman üreticilerin sert eylemleriyle de anılan fındık meselesinin özü ne?

“REKOLTE NEDEN KAVGA KONUSU, ÜRETİMİN BOL OLMASI İYİ DEĞİL Mİ?

Tarım bakanı rekolteyi 665 bin ton olarak açıkladı. Buna CHP’den başlayarak sert itirazlar geldi.

CHP Ordu Milletvekili Mustafa Adıgüzel “rekolte en fazla 600 bin ton” diyor. Tarım bakanlığının açıkladığı rekolteye itiraz edenlerin argümanı şu: Rekolte suni olarak yüksek açıklanıyor ki, Toprak Mahsulleri Ofisi daha düşük alım fiyatı açıklayabilsin, böylelikle de piyasadan fındık toplayıp ihraç eden şirketler piyasadan ucuza fındık kapatabilsin.

Türkiye dünyada üretilen toplam fındığın %65’ini üreten bir tekel üretici durumunda. Her yıl ürettiği fındığın yüzde 80-85’ini ihraç ediyor. Bu ihracat, geçtiğimiz yıl dünya piyasasına yapılan ihracatın yüzde 71’ini oluşturmuştu.

İTALYAN SERMAYESİ FERRERO

Ama bu ihracatı “Türkiye” değil bir takım özel şirketler yapıyor, bunların başında da İtalya menşeili Ferrero şirketi geliyor.

İtalya aynı zamanda Türkiye’den sonra dünyanın ikinci büyük fındık üreticisi. Ferrero Türkiye piyasasından fındık toplayıp ihraç ediyor. Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçılar Birliği açıkladığı verilere göre tek başına Ferrero’nun 2018-2019 döneminde ihracat kazancı Türkiye’den yapılan ihracatın yüzde 30’unu buluyor. Miktar olarak payını bilemiyoruz, zira aynı verilerde bu bilgi (*) olarak sunuluyor. Yani, “ticari sır.”

Kısacası Türkiye, açık ara üretim tekeline sahip olduğu bir gıda ürününde dış ticarette devlet tekeli olmadığı için bu avantajını değerlendiremiyor ve ihracatını yabancı sermayeye teslim ediyor.

2019 yılında bu ihracatta en büyük pay Ferrero’nun geldiği ülke olan İtalya’ya yapılmış ve son yıllarda Almanya ile İtalya’nın toplam payı istikrarlı biçimde artarak yüzde 50’ye ulaşmış. Bu ülkeler aynı zamanda fındığın işlenip fındık içerikli ürünler (örneğin fındıklı çikolata) olarak ihraç edilmesinde başı çekiyor.

İHRACAT FİYATI DÜŞÜYOR

Mesele bununla da bitmiyor. Tarım uzmanı Ali Ekber Yıldırım’ın son yazısı bu konuda önemli bir başka kepazeliği gözler önüne seriyor. Yıldırım’ın sunduğu verilere göre 2015-2019 yılları arasında Türkiye’den ihraç edilen fındığın fiyatı 11,77 dolardan 6,35 dolara kadar düşmüş durumda. Yani tarımsal girdiler konusunda önemli ölçüde dışa bağımlı olan, tarım ilaçları, gübre gibi girdileri döviz karşılığı alan Türkiye, parası döviz karşısında değer kaybettikçe, kendi ürününün fiyatına da sahip çıkamıyor. İhracatın yabancı sermayeye teslim edilmiş olması önemli bir potansiyel döviz kaynağının değerlendirilememesine yol açıyor.

Ve korkunç bir kar marjıyla. CHP’li milletvekili Adıgüzel fındık fiyatı için “25 liradan aşağısı vatana ihanettir” diyor. 25 lira bugünün kurundan 3,65 dolar ediyor. Rekoltenin daha yüksek (776 bin ton) olduğu geçen yıl fındığın ihracat fiyatı 6,35 dolar olmuştu. Bu fiyat aynı kalsa dahi, ihracatçı şirket için yüzde 40 kar marjı anlamına geliyor.

İLGİLİ HABER

soL – NEVZAT EVRİM ÖNAL

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top