SAĞLIK

ŞEKER VE OBEZİTEYE ‘TEK DOZDA SON’ BULUŞU!

“AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DOKTORLARI VE MÜTHİŞ BİR BULUŞ! “

Şeker hastalığı ve obez olanlar her gün iğne yapmak zorunda kalmayacak.

Klinik deneyler başarılı geçti, kedi ile deneylerden sonra sıra insanlarda…

TÜBİTAK projeleri kapsamında, Akdeniz Üniversitesi Gen ve Hücre Tedavi Merkezi; obezite  ve  şeker hastalığına karşı, gen tedavi ilaçları geliştirdi.

Akdeniz Üniversitesi Gen ve Hücre Tedavi Merkezi Müdürü Prof. Dr. Salih Şanlıoğlu:

-Prof. Dr. Mustafa Kemal Balcı,
-Prof. Dr. Hasan Ali Altunbaş,
-Prof. Dr. Thomas S. Griffith,
-Prof. Dr. Ahter D. Şanlıoğlu,
-Araş. Gör. Hale M. Taşyürek.
-Araş. Gör. Yunus Emre Ekşi


5 yıllık bir çalışmanın sonucu. Ortaya konulan sonuçlara göre;

Klinik gen tedavi denemelerinde en etkili gen transfer vektörlerinden olan HIV tabanlı lentiviral vektörlere; insulinotropik ve anti-inflamatuvar özellikleriyle tanınan Vazo Aktif İntestinal Peptid (VİP) isimli gen klonlanarak, yeni bir gen tedavi vektörü (LentiVİP) geliştirildi..

Akdeniz Üniversitesi Gen ve Hücre Tedavi Merkezi Müdürü Prof. Dr. Salih Şanlıoğlu ve ekibi, deney hayvanlarını yüksek kalorili bir yemle beslediler..

İnsanlarda obezite kaynaklı Tip 2 diyabet bulgularını taklit eden, ‘insülin direnci’, ‘glukoz tolerans bozukluğu’ ve ‘kan şekeri yüksekliği’yle seyreden bir deney hayvan modeli oluşturdular..

Yapılan çalışmada görüldü ki;
obez deneklere ‘intraperitoneal LentiVİP’ gen aktarımı sonucunda
-İnsülin direncini kırdığı,
-Glukoz toleransını iyileştirdiği,
-Kan yağlarını – trigliserid ve kolesterol – azaltarak diyabet gelişimini tamamıyla engellediği tespit edildi..

Şu an için dünya çapında, şeker hastalığına karşı en etkili, anti-diyabetik ajanlar; FDA onaylı GLP-1 Reseptör Agonistleri diye bilinen – Exenatide – Byetta – ve Liraglutide -Victoza

Şanlıoğlu:

“Diyabet hastaları yukarıda sıralanan ilaçlardan yarar görmek için, ilgili ilaçları hayatları boyunca sürekli olarak her gün kendilerine enjekte etmek zorundalar..

Biz yaptığımız çalışma ile bu ilaçların gen formunu (GLP-1 geni) gen nakil vektörlerine klonlayarak, tek bir enjeksiyonla hastaların ömür boyu bu ilaçları kullanma zorunluklarını ortadan kaldırma potansiyeli olan yeni bir gen terapi ilacı (LentiGLP-1) geliştirdik..

Geliştirdiğimiz ilaç, obez diyabetik deney hayvanlarında ki çalışmalarda; diyabetin en önemli bulguları olan,
-İnsülin dirençliliğinin kırdığı,
_Beta hücre fonksiyon bozukluğunu düzelttiği
-Kan şekerini beta hücre rejenerasyonu yoluyla düşürerek kilo kaybına dahi sebebiyet verebildiğini gözlemledik..

Pankreas hücrelerini yeniden programlama özelliği olan Lentivirus aracılı GLP-1 gen nakil çalışması Human Gene Therapy dergisinde Temmuz ayında yayınlandı..

Bir sonraki aşama; bu çalışmayı projelendirip gerekli mercilerden onay aldıktan sonra -Etik Kurul onayı – geliştirilen gen terapi ilacıyla önce diyabete yakalanmış hasta kedileri tedavi edeceğiz..

”Gen ve Hücre Tedavi Merkezi olarak nihai hedefimiz; Klinik denemeler, yani benzer çalışmaların diyabetli insanlarda da yapılabilmesi.”

“AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ GEN VE HÜCRE TEDAVİ MERKEZİ’NDE, DÜNYADA İLK KEZ DİYABET (şeker) HASTALIĞINI TEK DOZ UYGULAMAYLA İYİLEŞTİREN YENİ NESİL GEN TEDAVİ İLAÇLARI GELİŞTİRİLDİ..”

İlaçların deney aşamalarının sürdüğü, nihai hedefin insanlar üzerinde kullanılması olduğu belirtildi

Türk bilim insanları şeker hastalığını tek dozda iyileştiren ilaç geliştirdi

Dünyada ilk kez diyabet (şeker) hastalığını tek doz uygulamayla iyileştiren yeni nesil gen tedavi ilaçları geliştirildi..

İlaçların deney aşamalarının sürdüğü, nihai hedefin insanlar üzerinde kullanılması olduğu kaydedildi..

Prof. Dr. Salih Şanlıoğlu, geliştirilen ilacı ilk olarak fareler üzerinde denediklerdini kaydetti..

Prof. Dr. Şanlıoğlu, öncelikle deney hayvanlarını yüksek kalorili özel içerikli yemle besleyerek, insanlarda obezite kaynaklı Tip 2 diyabet bulgularını taklit eden, insülin direnci, glukoz tolerans bozukluğu ve kan şekeri yüksekliğiyle seyreden bir model oluşturduklarını söyledi..

Prof. Dr. Şanlıoğlu, obez deneklere gen aktarımının insülin direncini kırdığını, glukoz toleransını iyileştirdiğini, kan yağlarını azaltarak diyabet gelişimini tamamıyla engellediğinin tespit edildiğini açıkladı..

Prof. Dr. Şanlıoğlu, bu çalışmanın sonuçlarının da Nature Gene Therapy dergisinin 2018 yılı Temmuz sayısında yayımlanarak dergiye kapak konusu olduğunu belirtti..

“TEK DOZDA DİYABETE SON”

Prof. Dr. Şanlıoğlu, şu an dünya çapında şeker hastalığına karşı geliştirilme aşamasında çok sayıda ilaç olduğunu, bunlar arasında FDA onaylı GLP-1 Reseptör Agonistleri diye bilinen yeni nesil ilaçların en etkili antidiyabetik ajanlar olarak kabul gördüğünü belirtti..

Prof. Dr. Şanlıoğlu:

“Diyabet hastaları, ilgili ilaçları hayatları boyunca her gün kendilerine enjekte etmek zorunda.. Biz yaptığımız çalışma ile bu ilaçların gen formunu gen nakil vektörlerine klonlayarak, tek bir enjeksiyonla hastaların ömür boyu bu ilaçları kullanma zorunluluklarını ortadan kaldırma potansiyeli olan yeni bir gen terapi ilacı (LentiGLP-1) geliştirdik” diye konuştu..

Prof. Dr. Şanlıoğlu, geliştirilen ilacın diyabetin en önemli bulguları olan insülin dirençliliğini kırdığını, beta hücre fonksiyon bozukluğunu düzelttiğini ve kan şekerini beta hücre rejenerasyonu yoluyla düşürerek kilo kaybına yol açtığını gözlemlediklerini belirtti..

Prof. Dr. Şanlıoğlu, pankreas hücrelerini yeniden programlama özelliği de olan gen nakil çalışmasının, ABD’deki Human Gene Therapy dergisinde Temmuz ayında yayımlandığı bilgisini de paylaştı.

NİHAİ HEDEF İNSAN ÜZERİNDE KULLANILMASI

Bir sonraki aşamada bu çalışmaya ilişkin onay aldıktan sonra geliştirilen gen terapi ilacıyla önce diyabete yakalanmış hasta kedilerin tedavi edilmesinin planlandığını aktaran Prof. Dr. Şanlıoğlu, Gen ve Hücre Tedavi Merkezi olarak nihai hedeflerinin ise klinik denemeler, yani benzer çalışmaların diyabetli insanlarda da yapılabilmesi olduğunu dile getirdi..

Hem Avrupa, hem de ABD’de farklı hastalıklarda kullanımı yeni onaylanmış (metabolik hastalıklar, bağışıklık yetmezlik sendromu, kan kanseri ve körlük) gen ve hücre tedavi ürünleri olduğunu belirten Prof. Dr. Şanlıoğlu, bu ilaçların ortalama fiyatının 1 milyon dolar civarında olduğunu sözlerine ekledi..

Diyabeti tek dozda iyileştiren ilaçları ise dünyada ilk kez kendilerinin ürettiğini aktaran Prof. Dr. Şanlıoğlu, bu yeni nesil ilaçların fiyatının yüksek olmasının temel nedeninin katma değeri yüksek, ileri teknoloji ürünü olmasının yanında, tek dozla hastalığa kesin çözüm imkanı sunması olduğunu belirtti..

Ülkemiz insanına bu tedavi imkanını sunabilmenin tek yolunun yeni nesil gen ve hücre tedavi ilaçlarını kendi merkezlerinde üretebilmek olduğunu söyleyen Prof. Dr. Şanlıoğlu, yerli ilaç geliştirme çalışmalarına önem verilmesi gerektiğini vurguladı.. Play Video

GELİŞMELER İÇİN İLGİLİ LİNK

http://aves.akdeniz.edu.tr/sanlioglu/

http://aves.akdeniz.edu.tr/sanlioglu/arastirma

HbA1c TESTİ NEDİR?

HbA1c testi, tip 1vetip 2 diyabetini teşhis etmek ve diyabetinizi ne kadar iyi yönettiğinizi izlemek için kullanılan yaygın bir kan testidir.

HbA1c testi, glikolize hemoglobin, glikohemoglobin, hemoglobin A1C ya da Hba1c gibi birçok isimle karşınıza çıkabilir..

 HbA1c testi sonucu, son 2 ila 3 aydaki ortalama kan şekeri seviyenizi yansıtır..

Özellikle HbA1c testi, kırmızı kan hücrelerinin oksijen taşıyan proteini hemoglobinin, yüzde kaçının şeker kaplandığını ölçmektedir.. 

Anlık kan şekeri hakkında bilgi veren parmaktan ölçüm cihazından ya da kan glikoz testlerinden farkı, 2 ila 3 aylık sürecin ortalaması hakkında bilgi sunmasıdır.. Bu sayede diyabet hastalarının tedavi ve takip süreçlerinin önemli bir parçasını oluştururlar.

Bu test beraberinde, yüksek kan şekerine bağlı komplikasyonların araştırılması, risk faktörlerinin belirlenmesi ve insülin dozunun ayarlanabilmesi gibi pek çok alanda fayda sağlamaktadır..

Parmaktan iğne ve kan testleri gibi anlık değerlendirmelerden farklı olarak yapılan HbA1c testleri, gizli şeker döneminin ya da uykudaki dalgalanmaların tespitinde güvenle kullanılabilir..

Çok pratik bir kan testi olmasına karşın, açlık gerektirmediğinden günün her saati yapılabilmektedir..

HbA1c seviyesi ne kadar yüksekse, kan şekeri kontrolü de o derece zayıftır demektir ve diyabet komplikasyonları riski de o derece yüksek olur..

Diyabet hastaları, şeker seviyelerinin aralık dahilinde kalıp kalmadığını anlamak amacıyla düzenli olarak bu testi yaptırırlar. Yani diyabet teşhisi için kullanılabildiği gibi, diyabet ilacı seviyesini ayarlamak için de kullanılabilir..

Diyabet hastalarında yüksek kan şekerine bağlı olarak retinopati, nöropati, nefropati komplikasyonları görülebilmektedir..

Kontrollü ilerleyen diyabet hastalarının yılda bir kez HbA1c testini yaptırması yeterliyken, test sonucu yüksek çıkan ve kan şekeri kontrolü sağlanamamış bireylerde 3 ila 6 aylık periyotlarda testin tekrarlanması gerekebilir..

HbA1c seviyesinde meydana gelen küçük bir yükseklik bile ciddi komplikasyonlara zemin hazırlayabildiğinden, test düzenli aralıklarla tekrarlanmalı ve süreç uzmanlar tarafından ivedilikle yürütülmelidir.

HbA1c TESTİNİZİN SONUÇLARI DOKTORUNUZA ŞU KONULARDA YARDIMCI OLABİLİR:

Prediyabeti tanımlayın: Prediyabetiniz mevcutsa, diyabet ve kardiyovasküler hastalık geliştirme riskiniz daha yüksektir..

Tip 1 ve tip 2 diyabeti teşhis edin: Bu diyabet teşhisini doğrulamak adına doktorunuz farklı günlerde uygulanan 2 kan testinin sonuçlarına bakmak isteyebilir..

Diyabet tedavi planınızı kontrol altında tutun: İlk HbA1c testinizin sonucu, temel HbA1c seviyenizi belirlemeye yardımcı olmaktadır. HbA1c testi diyabet planını kontrol altında tutmak adına belli aralıklarla tekrarlanabilir..

Son 2-3 aydaki ortalama kan şekeri seviyesini ölçen test, diyabet tedavi planının etkinliğinin ölçümlemesini yapabilir..

Teste ihtiyaç duyma süreniz, sahip olduğunuz diyabetin türüne, tedavi planına ve kan şekeri yönetimine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

KİMLER HbA1c TESTİNİ NE KADAR SÜREYLE YAPTIRMALI?
  1. Prediyabetiniz varsa yılda 1 kez,
  2. Tip 2 diyabet hastasıysanız, insülin şekeri kullanmıyorsunuz ve kan şekeri seviyesi sürekli olarak hedef aralığı dahilindeyse yılda 2 kez,
  3. Tip 1 diyabet mevcutsa yılda 4 kez,
  4. Tip 2 diyabetiniz var ve diyabeti yönetmek adına insülin kullanmak gerekiyor ve kan şekeri seviyesini belli bir aralıkta tutmakta zorlanıyorsanız yılda 4 kez test yaptırmanız efektif olacaktır.

Doktorunuzun diyabet tedavi planında yapacağı değişiklikler ya da yeni bir diyabet ilacı kullanımında daha sık Hba1c testi yapılması gerekebilir..

“Hba1c TESTİ NASIL ÇALIŞIR?

Kandaki şekere glikoz denir..

Kanda meydana gelen glikoz, kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobine bağlanır.. Bu bağlanmanın esas sebebi de vücudun kanda bulunan şekeri doğru şekilde kullanamaması ve dokulara taşıyamamasından kaynaklanmaktadır..

 HbA1c testi de ne kadar glikoz bağlandığını ölçer..

Kırmızı kan hücrelerinin ortalama ömürleri 3 ay olduğu için, bu test son 3 ayda kanda bulunan glikoz seviyesini gösterir. 

Son haftalarda glikoz seviyeleriniz çok yüksek seyrediyorsa, hemoglobin HbA1c test sonucunuz daha yüksek olacaktır. Belirli bir süre zarfı baz alınarak ortalama kan şekeri seviyesini yansıttığı için Hba1c testi, diğer kan şekeri taramalarına göre daha yüksek doğruluk payı içerir..

Hba1c testi sonucunda değerin hafif yüksek seyretmesi prediyabeti, daha da yüksek seyretmesi diyabeti gözler önüne serer..

“HbA1c TESTİ NASIL YAPILIR?

HbA1c testi çok basit bir kan testidir..

HbA1c testi için aç olmanıza gerek yoktur.. Testten önce normal bir şekilde yeme-içme düzeninizi uygulayabilirsiniz..

HbA1c testinde normal bir şekilde kan alınır ve alınan kan laboratuvara inceleme için yollanır.. HbA1c testi sonuçları yüzde olarak rapor edilmektedir.. 

HbA1c testinin yüzdesi ne kadar yüksekse, diyabet ve diyabet komplikasyonları geliştirme riski de o oranda yüksektir.. 

Eğer HbA1c test sonucunuz,

%6, 5 veya daha yüksek bir değerde ise, şeker hastalığınız var demektir..

%8’in üzerinde bir HbA1c seviyesi varsa, diyabetin iyi kontrol edilmediği ve diyabet komplikasyonları geliştirme riskinizin daha yüksek olduğu manasına gelir.

Diyabetli çoğu birey için, %7 ya da daha düşük bir A1C seviyesi ortak hedeftir..

Bazı kişiler için daha düşük ya da daha yüksek hedefler uygun olabilir. HbA1c seviyesi hedefin çok üzerinde seyrediyorsa, doktorunuz diyabet planında değişiklik önerebilir..

Bazı şeker hastası kişiler, kan şekeri seviyelerini evdeki ilaçlarla izlemektedirler. Kullanılan cihazlar, kan şekerini mg/dL ya da mmol/L cinsinden bildirir..

Ancak raporlanması % cinsinden olduğu için karşılıklarını bilmek önemlidir.

HbA1c seviyesi ve tahmini ortalama kan şekeri (glikoz) seviyesi:

• %6 126 mg/dL (7 mmol/L)

• %7 154 mg/dL (8.6 mmol/L)

• %8 183 mg/dL (10.2 mmol/L)

• %9 212 mg/dL (11.8 mmol/L)

• %10 240 mg/dL ( 13.4 mmol/L)

• %11 269 mg/dL (14.9 mmol/L)

• %12 298 mg/dL (16.5 mmol/L)

Test sonucu;

%6.5 ya da daha yüksekse diyabetiniz olduğu manasına gelir,

%5.7 ila 6.4 aralığındaysa prediyabet yani şeker hastalığına yakalanma olasılığınızın yüksek olduğu manasına gelir,

%5.7 ve altındaki seviyelerdeyse normaldir. Hemoglobin A1C ne kadar yüksekse, diyabetle alakalı komplikasyonlara sahip olma riskiniz o derecede yüksektir.

Aşağıdaki durumlar Hba1c testinde dalgalanmalar, yanlış sonuçlar yaşanabilir:

Ağır veya kronik kanama yaşıyorsanız, hemoglobin depolarınız tükenmiş olabilir. Ve bu da test sonuçlarının doğru olmayan bir şekilde düşük sonuçlar vermesine sebep olabilmektedir..

Demir eksikliğiniz mevcutsa, A1C test sonuçlarınız sizi yanıltabilir..

Çoğu kişide, hemoglobin A adı verilen tek bir hemoglobin türü mevcuttur. Yaygın olmayan bir hemoglobin türüne (hemoglobin varyantına) sahip olduğunuz takdirde, Hba1c test sonucu çok yüksek ya da çok düşük olabilir. Bir hemoglobin varyantı teşhisi konulursa, en doğru sonuçlar adına A1C testlerinin özel bir laboratuvarda yapılması gerekebilir..

Hemolitik aneminiz mevcutsa ya da yakın bir zaman diliminde kan transfüzyonu yaptıysanız, sonuçlar oldukça düşük seyredeceğinden hatalı ölçümleme yapılmış olacak. O yüzden yapılmasına gerek yoktur..

“Hba1c NEDEN YÜKSELİR?

*İnsülin üretilememesi ya da çeşitli sebeplerden dolayı kullanılamaması

*Hipertansiyon

*Aşırı kilolu olmak ya da obezite

*Hareketsiz bir yaşam tarzı

*Bu faktörler eş zamanlı olarak da diyabetin başlıca nedenleridir.

HBA1C NASIL DÜŞÜRÜLÜR?

Hba1c düzeyinin düşürülmesinin etkili ve tek yöntemi, kan şekeri düzenlenmesini sağlamaktır..

Bunun kontrol altında tutulabilmesi için, doktor tarafından tedavi planı, beslenme planı, ilaç ve insülin enjeksiyonu şeması net bir şekilde belirlenmelidir.. 

İnsüline bağımlı diyabet hastalarında insülin dozları iyi bir şekilde ayarlanarak hiperglisemi ve hipoglisemiler önlenmelidir..

Beslenme planında kan şekerini yükselten karbonhidratlı ve şekerli gıdalardan kaçınmak gereklidir. Onun yerine sebze ağırlıklı ve lifli gıdalara önem verilmelidir. Bol su içmek ve egzersiz yapmak oldukça önemlidir.

İLGİLİ HABER

yurtgazetesi.com.tr

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top