GÜNDEM

AFGAN SIĞINMACILAR: NEDEN HEP GENÇ ERKEKLER

“TALİBAN’DAN KAÇTIKLARINI SÖYLÜYOR AMA BİREBİR KONUŞTUĞUNDA FARKLI NEDENLER OLDUĞU GÖRÜLÜYOR”

“AFGAN GÖÇMENLER ARASINDA NEDEN HİÇ KADIN VE ÇOCUK YOK?”

Gazeteci Mustafa Balbay bugünkü köşe yazısında, Türkiye’ye gelen Afgan göçmenlerin neden hep genç erkeklerden oluştuğu sorusuna yanıt verdi..

Mustafa Balbay yanıtladı: Afgan göçmenler arasında neden hiç kadın ve çocuk yok?
Cumhuriyet // cafemedyam

ABD’nin Afgan oyunları…”

Türkiye’nin Afganistan’ın güvenliği sorumluluk alma planının ABD tarafından ince ince işlendiğine dikkat çeken Balbay, ülkeye İran sınırından gelen göçmenlerin neden hepsinin genç erkeklerden oluştuğunun sorulduğunu belirtip:

 “Yanıt şu: Onlar Afganistan’da ABD adına görev yapan bu ülke yurttaşları.. ABD şimdi onları Taliban’dan korumak için Türkiye üzerinden tahliye ediyor..

Orman yangınları içimizi yakmaya, yüreğimizi burkmaya devam ediyor.. Böylesi büyük felaketler, büyük bir dayanışma duygusu ve olayın nedenlerinin tümüyle ortaya çıkarılması ile aşılır.. 

 İktidarda ikisiyle de ilgili irade ne yazık ki yok.. 

 En azından yangın üzerinden ülkede yeni gerilim yaratılmasına izin vermemek gerekiyor..

 Afganistan’dan yola çıkıp, İran’ı boydan boya geçip, Türkiye sınırından giren Afgan gençler konusu isteristemez   yangının gerisinde kaldı.. Ancak süreç işliyor.. Türkiye’nin Kâbil Havaalanı’ndan başlamak üzere Afganistan’ın  güvenliğinde sorumluluk alması, özellikle ABD tarafından inceden inceye işleniyor..

 Her şeyden önce yanıt bulması gereken soru şu:

 Türkiye, Afganistan’da kim için, neuğruna, ne karşılığında güvenlik üstlenecek..?

 Yanıtı kestirmeden vermek gerekirse iktidar, ABD’nin gözüne girmek, ayakta kalmanın dış desteğini sağlamak, bir   miktar da para almak istiyor.. 

 Son birkaç gündür ulaştığımız bilgileri satırbaşlarıyla paylaşalım:

 – *Türkiye’ye İran sınırından giriş yapan Afganların neden hep genç erkek olduğu, neden hiç kadın, çocuk olmadığı   soruluyordu..

Yanıt şu: Onlar Afganistan’da ABD adına görev yapan bu ülke yurttaşları.. ABD şimdi onları Taliban’dan   korumak için Türkiye üzerinden tahliye ediyor..

 – *Afganistan’dan İran sınırına merkezi yönetimin organizasyonu ile getiriliyorlar.. Türkiye’ye girişte alınıp belli kamp   yerlerine götürülüyorlar. Bu kişilerin bir bölümünün ABD’ye götürüleceği söyleniyor..

 – *Bu tablo, akla, 1996yılında Irak’ta ABD için çalışan 5bin kadar peşmergenin ABD’nin Guam Adası’na   götürülüşünü getiriyor.. ABD, bu kişileri Irak’ta kendisi için kullanmak üzere Guam’da özel olarak eğitmişti..

 – *Şu anda sözünü ettiğimiz yolla Türkiye’ye giren Afgan sayısının da 5- 6bini geçtiği tahmin ediliyor.. Bu trafik,   Birleşmiş Milletler’in kontrolü dışında yürüyor..

 – *ABD, bir yandanda Taliban’la görüşmeye devam ediyor.. Ülkenin yarısından fazlası Taliban’ın kontrolünde. Merkezi   hükümet adımadım geriliyor.. 

 – *Bütün bunlardan bağımsız olarak Taliban rejimi altında yaşamak istemeyen Afganların çoğunun kafasında   Türkiye’ye gelmek var.. Bu sayının 10milyona kadar çıkabileceği konuşuluyor.. Pakistan, dahafazla sığınmacı   gelmemesi için Afganistan sınırını kapattı.. 

 Bu tablo, Afganistan’ın görünür gelecekte huzur bulamayacağını gösteriyor.. 

 20yıllık ABD işgalinin ardından genel görünüme baktığımızda durum şu:

 Afganistan, “anayasal” olarak 14etnik gruba bölündü.. Gruplar arasında ortak bir ülke paydaşının çıkması çokzor..   Böyle bir hava oluşsa bile görünen o ki engelleyecekler.. ABD’nin buradan “başarısızlıkla” ayrıldığı söyleniyor ama   belkide istenen durum buydu!

 Bu karmaşanın ortasında Türkiye’nin tek başına atacağı adımların hiçbir akılcı yanı yok.. Son bir ayda Taliban’la   görüşmek ve ikna etmek üzere bu ülkeye giden görevliler özel olarak seçilmişti..

Taliban’a, “Bakın biz Müslüman bir   ülkeyiz” diye söze başlarken bunu gösterecek kişiler gönderilmişti.. Onların da hayal kırıklığına uğradığı, kafa   kesmeden sosyal yaşamı düzenlemeye kadar pek çok uygulamayı garipsediği belirtiliyor.. 

 ABD’nin Afganistan’da oynadığıoyun, bölgenin öteki ülkelerine yaptığından farklı değil.. 

 İktidar şimdiden bunun parçası olmuş görünüyor.”

Cumhuriyet //Mustafa Balbay

“AKILLARI KURCALAYAN SORU: AFGAN SIĞINMACILAR NEDEN HEP GENÇ ERKEKLER?”

Dernek başkanlarına göre en temel neden ekonomik..

Normalde 1000dolar olan kaçak göçün fiyatı 2bin dolara yükselince bu parayı zor toplayan aileler, “Çalışıp para göndersinler” diye ancak gençlerini göç yoluna çıkarabiliyor..

Afgan sığınmacılar içinde genç erkekler yoğunlukta / Fotoğraf: YouTube// cafemedyam

sığınmacılara dair görüntülerdeki artış…

Son dönemlerde Taliban’ın ilerleyişinin ardından Afganistan’dan geldiği öne sürülen sığınmacılara dair görüntülerdeki artış kamuoyunda Türkiye’deki mülteci sorununu dahafazla konuşulur hale getirdi..

Kamuoyunda Afganistan’dan gelen sığınmacıların neden ağırlıklı olarak gençerkeklerden oluştuğu merak konusu oluyor..

Bu bağlamda birçok soru kafaları kurcalıyor..

Afganistan’da iddia edildiği gibi bir Taliban zulmü olsa tıpkı Suriye krizinin ilk günlerinde olduğu gibi kadınlardan, çocuklardan, yaşlılardan oluşan kafilelerinde giriş yapması gerektiği yönündeki görüşler dile getiriliyor..

Birçok kişinin aklını kurcalayan “Neden ençok gençler göç ediyor?” sorusunu konuyu bilen isimlere sorduk.

fazılahmet.jpg
Fazıl Ahmet Sönmez / Fotoğraf: Facebook// cafemedyam

“Kaçak göç maliyeti 1000 dolardan 2000 bin dolara çıktı”

Afganistan Türkleri Sosyal, Kültürel ve Yardımlaşma Derneği GenelBaşkanı Fazıl Ahmet Sönmez, bunun birinci nedeninin ekonomik olduğunu söyledi..

Afganistan ve Türkiye arasında 2 bin kilometrelik mesafe olduğuna dikkati çeken Sönmez:

“Türkiye’ye gelmek çok masraflı oluyor.. Pandemi öncesinde 1000-1200 dolara mal olan bir geliş şimdi 2bin dolara kadar çıktı.. O nedenle her aile, kendi içinden bir iki kişiyi seçip gönderiyor.. Bunlarda genelde gençler oluyor.. Gençler, gelip birkaç yıl çalışıp para biriktiriyorlar sonra imkan olursa ailelerinide yanlarına aldırıyorlar..” 

https://www.cafemedyam.com/2021/07/09/afganistan-20-yillik-savas/

“Savaştan kaçırmak için de gençleri gönderiyorlar”

Sönmez, ailelerin savaştan kaçırmak için de gençleri yurtdışına çıkarmayı tercih etmek zorunda kaldıklarını öne sürdü.

izzet.jpg
İzzet Sadat / Fotoğraf: Independent Türkçe// cafemedyam

“Yaşlılar zor şartlara dayanamıyor”

Afganistan Dernekler Federasyonu Başkanı İzzet Sadat da geçmiş yıllarda ailelerle yolculuk yaparken kaçakçılardan kaynaklı güzergah boyunca kötü muamele olayları olduğunu ifade etti.

Sadat:

 “Yaşlılar yollardaki zor şartlara dayanamıyor. O nedenle öleceksek ülkemizde ölelim diyor. Gençler daha gözü kara oluyor. Bir umut yola düşüyorlar..” 

Sadat da Sönmez ile aynı iddiayı tekrarlayarak Afganistan’dan Türkiye’ye sığınmacıları getiren kaçakçıların fiyatları yükselttiğini iddia ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Normalde en fazla 1000 dolara mal olurken şimdi 2000 bin dolara çıktı. 2 bin dolar Afganistan için büyük para. O nedenle parayı biriktiren aileler bir, iki gençlerini gönderiyor. Genç burada 2500 liraya çalışsa 500’ü yiyip 2 bin liraya karşılık gelen 300 doları gönderse bu para Afganistan bir aileyi rahatça geçindiriyor.”

mahmutkaçan.jpg

Mahmut Kaçan / Fotoğraf: Independent Türkçe// cafemedyam

“AFGANİSTAN’DAN HER ZAMANKİNDEN FAZLA GÖÇ YOK”

Van Barosu Göç ve İltica Komisyonu Üyesi Avukat MahmutKaçan ise öncelikle kamuoyunda iddia edildiğinin tersine Afganistan’dan her yaz yaşanan rutin göçten daha fazla bir sığınmacı girişinin olmadığını, yayılan bazı görüntülerin mülteci düşmanlığını körüklediğini önesürdü..

Mahmut Kaçan, Afganistan’da Taliban’dan kaynaklanan bir kaçış ve göç olduğunu gösteren bir delilin şuan için olmadığını iddia ederek:

“ABD’nin eylülde çekilmesiyle bir miktar artış olabilir ama şuan için olağan dışı bir artış gözlemlemiyoruz” ifadelerini kullandı.

afganlar.jpg
Kaçan, Afganistan’dan iddia edildiği ölçüde göç olmadığını öne sürdü / Fotoğraf: AA// cafemedyam

Gençlerin gelmesinin bir nedeni de BM’nin 2013’deki kararı

Mahmut Kaçan, BM Mülteci Yüksek Komiserliği’nin 2013 Mayıs’ında aldığı karar ile Türkiye’ye gelen Afgan sığınmacılarda risk altında olan kişi ve gruplar dışındakilerin üçüncü ülkelere gönderilmesini bıraktığını belirterek şöyle konuştu:

“Bundan dolayı Afganistan’dan Türkiye’ye gelen birinin üçüncü ülkeye gitmesi çok zor.. Bundan dolayı aileler, Türkiye’ye gelip belirsiz bir yaşam sürmek istemiyor.. Gençler ise ekonomik nedenlerden geliyor..

Geliş nedenlerini realize etmek içinde Taliban’dan kaçtıklarını söylüyor ama birebir konuştuğunda farklı nedenler olduğu görülüyor..”

BM’YE GÖRE TÜRKİYE, AFGANLAR İÇİN RİSKSİZ ÜLKE

“BM, 2013 yılında Türkiye’ye gelen Afganları 3’üncü bir ülkeye göndermeyi neden bıraktı?” 

Mahmut Kaçan:

“Türkiye’yi Afganlar açısından risk taşımayan biryer olarak görüyorlar.. Çünkü Türkiye’de Afganlar iltica talebi durumunda ve kayıt altına alındıklarında temel haklarından faydalanabiliyorlar.. Geri gönderilmeleri veya sınır dışı edilmeleri pek olmuyor..”

https://www.cafemedyam.com/2021/07/19/taliban-hangi-ulkeler-tarafindan-resmen-taniniyor/
GÖÇMEN KAÇAKÇISI ANLATTI: “AFGANİSTAN’DAN TÜRKİYE’YE GELİŞ BİN DOLAR”

Kendisi de Afgan olan göçmen kaçakçısı:

“Afganistan’dan Türkiye’ye geliş bin, İran 500 dolar. İran sınırındaki duvar merdivenle, altını kazarak ya da menfezle aşılıyor.”

 Irkçılık tartışmalarıyla gündemden düşmeyen Afganistan’dan Türkiye’ye yönelen yoğun göç sürüyor.. Göçmenler, ölümü göze alarak çıktıkları yolculuğu ve sınır geçişlerini anlaştıkları göçmen kaçakçıları üzerinden yapıyor..

Sınırdan geçiş çabalarının sürdüğü Van’da, bir göçmen kaçakçısıyla görüşme yapıldı..


Kaçakçı, düzensiz göçmenleri Afganistan’dan Türkiye’ye getiren sistemin nasıl işlediğini anlattı..


Kaçakçı, farklı ülkedeki kaçakçıların aralarında iletişim olduğunu, en çok ‘imo‘ adlı cep telefonu uygulamasını kullandıklarını, sınırlara kendilerinin gitmeyip oradaki adamları ve çobanlarla çalıştıklarını anlattı..


Türkiye-İran sınırına yeni örülen duvarı, üzerine merdiven atmak, altını kazmak yada menfezler kullanmak suretiyle aştıklarını söyleyen kaçakçıya göre şu anda sınırdan geçişler sürüyor, ama günlük geçişlerin 1000’li rakamlarla ifade edilecek kadar çok yüksek olmadığını iddia etti..

“BAKTIM İYİ PARA VAR DEVAM ETTİM”

Kendisi de Afgan olan kaçakçı, bu işe başlamasını ise şöyle anlattı:

“Bu işe başlamam bir tesadüfle oldu.. Ben Türkiye’ye Afganistan’dan geldim.. Sonra kaçakçı oldum.. Türkiye’de maddi durumum iyi değildi.. Param yoktu.. Baktım bu işi yapabilirim. İlk başlarda sahte kimlik işi yaptım sonra bu işe başladım.. Baktım ki iyi para var, devam ettim..

Kaçakçı, sistemin işleyişini ise şu sözlerle tarif etti:

“Kaçakçıların çoğunluğu Afganlardan oluşuyor. Ama Türkler de var, beraber çalışıyorlar..


Afganistan’dan Türkiye’ye gelmek isteyen biri orada bir kaçakçı buluyor.. Onunda bir akrabası daha önce gelmiş olabilir.. Onlara soruyor ve kaçakçıyı buluyor.. Kaçakçılar birbiriyle çalışır..

Adamı alıyor Pakistan’a kadar getiriyor.. Pakistan’dan da Tahran’a getiriyorlar..

Adam ya Tahran’da kalıyor yada Türkiye’ye gelmek istiyorsa onu mesela Urmiye’ye getiriyorlar.. Urmiye’dende Türkiye’ye getiriyorlar..


Afganistan’dan İran’a giderken önce Pakistan’a gidiyorlar.. Ben Pakistan kısmını tam bilmiyorum.. İran’a gidince önce Bam diye bir şehir var, oraya gidiyorlar.. Sonra oradan yukarıya İsfahan’a gidiyorlar.. İsfahan’dan da Tahran’a gidiyorlar..

Tahran’dan buraya gelmek istiyorlarsa Urmiye yada Tebriz’e gidiyorlar.. Tebriz’den Hoy’a gidiyorlar. Hoy’dan da buralara geliyorlar, Doğu Beyazıt ya da Van tarafına..

Diyelim ki adam Afganistan’dan direkt Türkiye’ye gelmek istiyor, ondan bin dolar alıyorlar.. Ama sadece İran’a gitmek isterse ondan 500dolar alıyorlar..

İran’dan Türkiye’ye de 500 dolara getiriyorlar.. Bazıları Türkiye’den Avrupa ülkelerine gidiyor ama onların fiyatları farklı..


Üst seviyedeki kaçakçılar sınıra gitmiyor.. Sadece telefonla görüşme yapıyorlar.. Mesela benim adamlarım var.. İran’da, Afganistan’da, sınırlarda adamlarım var.. Bazı çobanlar da asker var mı yok mu diye bize bilgi veriyor..

Bizde onlara adam başı para veriyoruz ama kendimiz hiç sınırdan geçmiyoruz.. Yani biz sadece telefon görüşmesi yapıyoruz, para yatırma için hesap numarası veriyoruz.

İLGİLİ HABER

© The Independentturkish // Ali Kemal Erdem

BBC Türkçe // Mahmut Hamsici

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top