GÜNDEM

SON UMUT OLAN DANIŞTAY’DAN DA ANAYASAYI HİÇE SAYAN BİR KARAR ÇIKTI

İSTANBUL SÖZLEŞMESİ

TÜRKİYE, YARIN KADINLARI VE ÇOCUKLARI KORUYAN İSTANBUL SÖZLEŞMESİ’NDEN ÇEKİLİYOR!

İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının iptaline ilişkin başvuruda, Danıştay’ın tartışmalı ret kararı..

Türkiye, yarın kadınları ve çocukları koruyan İstanbulSözleşmesi’nden çekiliyor.. Son umut olan Danıştay’dan da anayasayı hiçe sayan bir karar çıktı..

Danıştay 10. Dairesi, Türkiye’nin İstanbulSözleşmesi’nden çekilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın yürütmesinin durdurulması istemini oy çokluğuyla reddetti..

1963’te çıkarılan ve Cumhurbaşkanlığı HükümetSistemi ile adı değiştirilen bir yasaya atıf yapılan karara muhalif kalan 2üye, Meclis tarafından onaylanarak yürürlüğe konan uluslararası sözleşmelerden, Meclis kararı olmadan çıkılamayacağını vurguladı..

Muhalif oyda, “idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleştiği” kaydedildi. 

Türkiye, Erdoğan’ın imzası ile 19Mart’ta yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmişti..

Tepki çeken karara karşı çok sayıda parti, kurum ve kuruluş Danıştay’da dava açmıştı..

Dava kapsamında savunması istenen Cumhurbaşkanlığı, “Cumhurbaşkanının, devletinbaşı sıfatıyla yaptığı ve devletin yüksek menfaatini ilgilendiren işlemlerine karşı yargı yolunun kapalı olduğunu” savunmuştu..

Karara karşı İYİ Parti GenelBaşkanı Meral Akşener’in başvurusunu önceki gün görüşen Danıştay 10. Dairesi, 2’ye karşı 3üyenin oy çokluğu ile yürütmenin durdurulması talebini reddetti..

“BAKANLAR KURULU ATIFI…”

Gerekçede, 1963’te yayımlanan, uluslararası anlaşmaların onaylanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve Cumhurbaşkanlığı HükümetSistemi ile adı değiştirilen bir yasaya ve yasanın GeçiciKomisyon Raporu’na işaret edilmesi dikkat çekti..

Gerekçede, söz konusu yasadaki, “uluslararası anlaşmaların hükümlerin uygulanmasını durdurma ve sona erdirmenin, BakanlarKurulu kararnamesiyle olduğu” yönündeki hüküm ile GeçiciKomisyon Raporu’ndaki “bir anlaşmayı sona erdirme hakkındaki diplomatif tasarrufları yapmanın, yürütme organının yetki alanına giren tasarruflardan sayılacağına” ilişkin cümleye atıf yapıldı..

“Uluslararası anlaşmalarının Türkiye açısından sona erdirilmesinin de anlaşmaların hazırlanması, imzalanması ve yürürlüğe konmasında olduğu gibi yürütme yetkisinde bulunduğu” savunulan kararda, uluslararası anlaşmaların sona erdirilmesinin CumhurbaşkanlığıKararnamesi ile düzenlenmesinin hukuken mümkün olduğu ve Cumhurbaşkanının, fesihyetkisini kullanırken yasama organının bir işlem tesis etmesine gerek bulunmadığı savunuldu..

“DAYANAK OLAN HÜKÜM DE AYKIRI”

Karara muhalif kalan üye İbrahimTopuz, Meclis tarafından uygun bulma yasası ile onaylanan uluslararası anlaşmaların yasa hükmünde olduğunu, feshedilmesine ilişkin işlemlerin de Cumhurbaşkanının yürütme yetkisinde bulunmadığını, bu nedenle CumhurbaşkanlığıKararnamesi ile düzenlenmesinin mümkün olmadığını vurguladı..

İstanbulSözleşmesi’nin feshedilmesine dayanak gösterilen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ilgili hükmünün de anayasaya aykırı olduğunu belirten ve söz konusu hükmün iptali istemiyle AYM’ye başvurulması gerektiğini kaydeden Topuz, İstanbulSözleşmesi’ni onaylayan yasanın halen yürürlükte olduğuna işaret ederek:

“TBMM’nin uygun bulma kanunu uyarınca onaylanarak yürürlüğe giren bir milletlerarası anlaşmanın feshi ancak TBMM’nin uygun bulma kanununu yürürlükten kaldırması veya sona erdirmeyi uygun bulduğuna ilişkin yenibir kanun çıkarması sonrasında alınacak bir CumhurbaşkanıKararı ile mümkün olabilecektir” dedi. 

“MÜMKÜN DEĞİL”

Karşı oy kullanan diğer üye AhmetSaraç ise uluslararası sözleşmelerin feshedilmesi veya çıkılması usulüne ilişkin anayasada ve İstanbulSözleşmesi’nin feshedilmesine dayanak gösterilen CumhurbaşkanlığıKararnamesi’nde herhangi bir hükmün yer almadığını vurguladı..

Bu nedenle devreye “yetkide ve usulde paralellik ilkesi”nin girdiğini kaydeden Saraç:

“İlke gereğince bir işlem hangi usule uyularak tesis edilmişse aynı usule uyularak geri alınması, kaldırılması veya feshedilmesi gerekmektedir..

TBMM’nin uygun bulma kanunu uyarınca onaylayarak yürürlüğe giren uluslararası sözleşmelerin sadece yürütme organı işlemiyle feshedilmesi mümkün değildir. ‘İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi’ durumu ortaya çıkmıştır” ifadelerini kullandı. 

AKP’Lİ BELEDİYEDEN DANIŞTAY’A

Öte yandan, kararda, yürütmenin durdurulması isteminin reddedilmesi yönünde oy kullanan LütfiyeAkbulut’un, İstanbul BüyükşehirBelediyesi’nin AKP döneminde 1. Hukuk Müşavirliği görevinde bulunurken, 2018’de Erdoğan tarafından Danıştay’a atanması dikkat çekti..

İLGİLİ HABER

Cumhuriyet// Sefa Uyar

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top