GENEL

İNTİHAR!

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU (TÜİK) VERİLERİNE GÖRE 2002-2019 YILI ARASINDA 53 BİN 400’DEN FAZLA İNTİHAR VAKASI YAŞANDI

TÜRKİYE’DE İNTİHARI DÜŞÜNEN İNSANLARIN ARAYABİLECEĞİ BİR DESTEK HATTI YOK!

Desteğin sunulduğu tek hat, 14 yıl önce kapatıldı

İntiharı düşünen veya yakını için endişelenen insanların aradığı yardım hattı 2007’de kapatılmıştı. Psikiyatrist Beyazyürek, böyle bir hatta yeniden ihtiyaç olduğunu söylerken Psikiyatr Akcan, gerektiğinde Alo 112’nin de aranabileceğini söyledi.

Türkiye’de TUİK verilerine göre 2002 – 2019 yılları arasında 17 yılda 53 bin 784 kişi intihar etti 

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, geçen günlerde verdiği önergede intihar vakalarının arttığını öne sürdü. 

Sadece Diyarbakır Silvan’da bile 2020 yılının son ayları içinde yedi ayrı intiharın yaşandığını söyleyen Tanrıkulu, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre 2002 – 2019 yılları arasında 53 bin 784 kişi intihar ederek yaşamına son verdiğini ileri sürdü.

Yeniden Refah Genel Başkanı Fatih Erbakan da 7 Mayıs tarihli açıklamasında artan intiharların nedenlerinin ekonomik sıkıntılar olduğunu iddia etti. 

Erbakan, “Gelir dağılımı adaletsizliğinin, kaynakların adil bir şekilde paylaşılmamasının ülkemizin çok önemli bir yarası olduğu gerçeği, bu son intihar vakalarıyla bir kez daha açıkça ortaya çıkmış oldu” dedi.

intiharoranları.jpg

TÜİK verilerine göre 2020 ile 2019 yıllarındaki intihar oranları / Görsel: TÜİK

İNTİHAR VAKALARI SİYASİ POLEMİKLERE DE KONU OLUYOR

İntihar vakaları, Türkiye’deki siyasi polemiklere de hep konu oldu. Muhalefet, ülkede işlerin yolunda olmadığına örnek verirken borç, işsizlik gibi nedenlerden kaynaklanan intihar vakalarını örnek gösterir veya buna dair sayılar ileri sürer.

İktidar ise yine dünyadan örnekler vererek Türkiye’deki intihar vakalarının ortalamanın altında olduğunu, ekonomik sıkıntılar nedeniyle intiharların arttığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunur.

Bütün bu tartışmalar içinde asıl gözden kaçan nokta ise şu: İntiharı düşünen veya bir yakınının intihar etmesinden endişe eden kişinin anlık olarak yardım isteyebileceği bir kurum var mı?

Çünkü bazı insanlarda psikoloğa, psikiyatriste gidecek para da olmayabiliyor. Ya da devlet hastanelerinden randevu almak ise günler sürebiliyor.

İNTİHAR DANIŞMA HATTI 2007’DE KAPATILDI

Ancak fazla zamanın olmadığı ve son çare olarak aranabilecek bir yer var mı dendiğinde bu sorunun cevabı 2007’ye kadar biliniyordu.

Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi bünyesinde kurulan “İntihar Danışma Hattı” olarak da bilinen “Alo 182 Umut Işığı Hattı”, 24 saat boyunca görevli uzmanları ile intihar düşüncesinde olup yardım için arayan insanlara ya da yakınlarına destek oluyor, canına kıymak isteyenleri bu fikirlerinden vazgeçirmeye çalışıyordu.

Ancak bu hat 2007’de kapatıldı ve kapatılma nedeni tam olarak açıklanmamakla birlikte ekonomik nedenlere bağlandı.

Peki şu an benzeri bir hizmet veren bir yer var mı ve intihar nedenleri iddia edildiği gibi maddi sıkıntıların artmasından mı kaynaklanıyor?

“NEDEN KAPATILDIĞI AÇIKLANMADI, FON AYRILMADIĞI SÖYLENDİ”

Psikiyatist Prof. Dr. Mansur Beyazyürek, geçmişte var olan intihar danışma hattının neden kapatıldığının resmi olarak açıklanmadığını belirterek, gereksiz görülerek ya da fon ayrılmadığı için kapatıldığı yönünde iddiaların bulunduğunu söyledi.

“Anlık bir karardır. O an biriyle paylaştığında vazgeçebiliyor”

Bu hattın faaliyet gösterdiği dönemde faydalı olduğunu söyleyen Beyazyürek:

“İntihar anlık bir karardır. O an kararını biriyle paylaştığında vazgeçebiliyor. Bütün dünyada intihar danışma hatları vardır. Bizde neden kapatıldı tam bilmiyorum. Böyle bir danışma merkezi gerekiyor. Sonra herkes her an psikiyatriste, psikoloğa, hastaneye gitmiyor. O nedenle böyle bir profesyonel sistem olması gerekir.”

Ruhsal sorunlar ve depresyon, intiharları tetikleyen nedenler arasında ilk sırada

“Her yoksulluk, sıkıntı içinde olan intihar etmiyor”

Yoksulluğun ve geçim sıkıntının artmasının intiharların nedeni olarak gösterilmesine karşı çıkan Beyazyürek, intihara teşebbüsün ruhsal bir rahatsızlık olduğunu belirtti.

Beyazyürek:

“Her yoksulluk, sıkıntı içinde olan intihar etmiyor. İntihar ciddi bir ruhsal sorun sonucu oluşan durum. Aç kaldım intihar ettim diye bir şey yok. Öyle olsa kimi ülkelerde sağ insan kalmazdı. Yoksullukta intihar olmuyor. Yoksulluk sadece şayet alt yapında depresyon varsa ya da genetiğinde intihara yatkınlık varsa onu tetikliyor. Böyle bir eğilimi yoksa etkilemez.”

“En yakını olan kişinin konuşmasını sağlayın”

Beyazyürek, çevremizde intihar etmesinden endişe ettiğimiz biri varsa ve o an kısa sürede profesyonel destek alma imkanı da yoksa en güvendiği kişiye ulaşıp onunla konuşmasının sağlanmasının bile önleyici etkisi olabileceğini söyledi.

Ölüm düşüncesinin herkesin aklına gelebileceğini ancak son süreçlerde yoğun bir şekilde düşünülüyorsa endişe edilmesi gerektiğini belirten Beyazyürek, bu durumlarda da zaman kaybetmeden destek istenmesi gerektiğini kaydetti.

“112 ACİL YARDIM HATTI DA ARANABİLİR”

Psikiyatr Doktor Ayhan Akcan da intiharın bir kriz meselesi olduğu görüşünde: 

“Krize müdahaleyle ilgili önlemler olur. İntihar danışma hattı vardı eskiden o kapatıldı.”

İntihar düşüncesinde olanların “Alo 112 Acil Yardım Hattı”nı da arayabileceğini söyleyen Akcan, “Kriz durumunda burası da aranarak destek istenebilir” ifadelerini kullandı. 

En önemli neden ruhsal problemler ve depresyon

20 intihar girişiminden ancak birinin ölümle sonuçlandığını kaydeden Akcan, ölümle sonuçlanmayan intihar girişimlerinin toplumda anlaşılmadığını dile getirerek “Her intiharda yüzde 93 mutlaka ruhsal problem, her intiharda yüzde 50 depresyon oluyor” yorumu yaptı. 

“Uzun süreli işsizlik ve parasızlık da intiharı tetikleyebilir”

İşsizlik ve yoksulluk, parasızlık gibi nedenlerin intiharları tetikleyebileceğini belirten Akcan, şunları söyledi:

“Uzun süreli işsizlik, uzun süreli parasızlık, yoksulluk çaresizlik duygusunu artırıyor. Çaresizlik duygusu boşluk duygusuna dönüşünce intiharı tetikleyebiliyor. İntihar edenlerin birçoğunun da geçmişinde bir depresyon ya da ailesinde intihar etmiş biri olabiliyor.”

Ekonomik sıkıntılar da toplumun ruh sağlığını olumsuz etkiliyor

Tedavi de olamazsa intihar riski artıyor

Fakirliğin ve işsizliğin tek başına intiharları tetiklemeyeceği böyle olsa yoksul ülkelerde intiharların çok olacağı” şeklindeki karşı görüşe de katılmadığını söyleyen Akcan:

“Yoksulluğun çok olduğu ve genele yayıldığı ülkelerde yoksulluk artık bir yaşam biçimi olarak benimsenmiş olduğundan umursanmayabilir. Ama bugün Türkiye’de ciddi işsizlik ve belirsizlik var. Bu da dolaylı yoldan insanları çaresizliğe itebiliyor. Tedavi de olamazsa intihar riski artıyor.”

Silaha dikkat. Silahlı intiharlar ikinci sırada

Türkiye’de eskisi gibi aile bağlarının da güçlü olmamasının bireysel intiharların artmasında etkili olduğunu belirten Akcan, bireysel silahlanmaya da dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:

“Türkiye’de silahlı intihar ikinci sıraya oturdu. Özellikle esnafta çok silah var. Durumu iyiken güvenlik ya da kültürel nedenlerle alıyor. Ancak işleri bozulunca o silah riske dönüyor. Bugün pandemi nedeniyle kapalı olan çeklerini ödeyemeyen esnaflarda silah varsa intihar olayları da daha fazla risk teşkil ediyor.”

Bakanlık’tan bilgi yok

Bu arada konuyla ilgili aradığımız ve intiharı düşünen insanların arayabileceği bir yardım hattının olup olmadığını sorduğumuz Sağlık Bakanlığı’ndan haberin yazımı süresi içinde cevap gelmedi.

The Independentturkish/ Ali Kemal Erdem

TÜRKİYE’DE HER GÜN YAKLAŞIK 10 KİŞİ CANINA KIYIYOR

Şanlıurfa’da yaşananlar, artan intihar vakalarını gündeme getirdi

Geçen hafta Şanlıurfa’da 5 gün içerisinde 9 intihar olayı yaşandı. Uzmanlara göre intihar vakaların birçok nedeni var. Son dönemdeki artış, pandemi koşulları ve ekonomik krizden kaynaklanıyor olabilir

YENİ ŞAFAK YAZARINDAN ‘İSYAN’ UYARISI

“Zengin kesimler ayrıcalıklarını yoksulların gözüne sokmamalı”

Yeni Şafak yazarı Ergün Yıldırım:

“Son dönemde artan intiharlar.. Varlıklı kesimlere ayrıcalıklarını yoksulların gözüne sokmaması “tavsiye”si yapıyorum!”

AKP’ye yakın Yeni Şafak gazetesinin yazarlarından Ergün Yıldırım, son dönemde artan intihar vakalarını değerlendirdiği yazısında “isyan” uyarısı yaptı.

“Epidemik toplumda yükselen intiharlar” başlıklı yazısında Ergün Yıldırım:

“Türkiye’nin farklı şehirlerinde esnaftan insanlar intihar etti. Yaşama zorla tutunmaya çalışan küçük esnaf insanları bunlar. Koronavirüsle beraber müşterilerini kaybediyorlar. Evliler ve çocukları var. Ev bakıyorlar. Eve ekmek götüremiyorlar. Yoksulluk, esnaflık ve salgınla iç içe geçen intiharlar bunlar. Bu vakalar, intihar gerçeğini, yoksulluk gerçeğini ve salgın gerçeğini bütün acımasızlığıyla gün yüzüne çıkarıyor.”

“Salgınların her zaman büyük sarsıntı, yoksulluk, yoksunluk ve isyan demek”

ErgünYıldırım:

“Toplumun ve devletin verdiği genel görüntü önemli. Yani zengin ve varlıklı kesimlerin bu süreçte ayrıcalıklı gözükmemesi ve bunları yoksulların gözlerine sokmaması önemli. Devleti temsil eden yöneticilerin özellikle israf, savurganlık, zenginlik ve ayrıcalık algısına yol açmamaları önemli. Çünkü yoksulları en fazla kızdıran ve en fazla yalnızlaştıran ve acziyet içinde bırakan bu algıların onlar üzerinde oluşturduğu baskıdır..

Yoksullar ve ayrıcalıksız olanlar ayrıcalıklıların pervasızlıkları karşısında çıldırırlar, kızarlar, öfkeyle dolarlar. Bu da onları isyan ve intihar seçeneklerine zorlayabilir. Dünyada onlarca araştırma kitlelerin kızgınlıklarla dolup taştığını ve isyanlara yöneldiklerini söylüyor..

Yoksulları ve onların sarsılan saygınlıklarını onarmak için acil ekonomik eylem planı kadar acil ahlaki eylem planı uygulamalıyız.” 

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU (TÜİK) VERİLERİNE GÖRE 2002-2019 YILI ARASINDA 53 BİN 400’DEN FAZLA İNTİHAR VAKASI YAŞANDI

2002’de 2 bin 301 olan intihar sayısı 2003’te 2 bin 707’ye yükseldi. 

Birkaç yıl boyunca bu seviyelerde seyreden intihar sayısındaki en ciddi artış 2012 yılında yaşandı. 


2011’de 2 bin 677 olan intihar sayısı 2012’de 3 bin 287’ye yükseldi. Bir sene içerisinde yüzde 23 artış yaşandı.

Yine 2018’de 3 bin 342 vaka yaşanırken, 2019’da bu sayı 3 bin 406’ya yükseldi.

Bu da her gün yaklaşık 10 kişinin canına kıydığı anlamına geliyor.

Türkiye’de en çok intihar vakasının yaşandığı ilk üç kent sırasıyla İstanbul, İzmir ve Ankara.

Ancak son günlerde art arda yaşanan intihar vakalarıyla adından söz ettiren bir diğer şehir de Şanlıurfa oldu.

Geçen hafta Şanlıurfa’da sadece 5 gün içerisinde 9 intihar vakası yaşandı.

Yaşanan intihar vakalarının pandemi koşulları ve ekonomik kriz ile bağlantılı olduğuna dair çok sayıda görüş dile getirildi.

TÜİK
TÜİK verilerine göre son 18 yılda 53 bin 425 kişi intihar etti

TÜİK verilerine göre son 18 yılda 53 bin 425 kişi intihar etti

Nitekim uzmanlar da hem pandemi hem de sosyo-ekonomik durumun intihar vakalarını tetiklediği görüşünde hem fikir.

“PANDEMİ, İŞSİZLİK VE EKONOMİK NEDENLER İNTİHAR VAKALARINI TETİKLİYOR”

Şanlıurfa Harran Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mahmut Kaya, kent örneğine bakıldığında hem farklı yaş gruplarından hem de farklı cinsiyetlerden intihar eden insanların olduğunu söyledi.

İntihar vakalarının bir kısmının iflas gibi büyük gelir kaybı kaynaklı meydana geldiğini belirten Kaya:

“Toplumların büyük kesimlerinde pandemi sebebiyle küresel depresyon diyebileceğimiz bir ruhi bunalım durumu var. İnsanların evde kısıtlı kalmaları aile içindeki şiddet ve baskıyı artırıyor, ilişkileri olumsuz etkiliyor. Bu nedenle insanlar, kontrollerini kaybedip buhrana düşebiliyorlar.”

Pandemi koşulları, işsizlik ve ekonomik krizin intihar vakalarını tetiklediğini kaydeden Kaya:

“Yüksek gelirli grupların hızlı gelir kaybı yaşamaları, emeği ile geçinen dar gelirlilerin işsiz kalması ve bunun sonucunda insanların psikolojik buhrana girip bireysel kontrolü kaybederek intihara meyli sözkonusu olabiliyor. Diğer yandan pandemi ile hanelerde geçirilen sürelerin uzaması şiddet ve baskı olaylarının artışına yol açıyor.”

“Halkın psikolojik destek kadar ekonomik desteğe de ihtiyacı var”

İntihar vakalarının psikolojik ve sosyo-ekonomik boyutun bulunduğunu ve bunların birbirini etkileyebildiğine dikkat çeken Kaya:

“Ana sebep pandemi ve ekonomik nedenler olmakla beraber bu ikisine karşı bireyin psikolojik donanımı süreci belirliyor.”

Kişinin psikolojik donanımının, sahip olduğu norm ve değerlerin, inancın, sabır ve metanetinin, ailedeki sosyal destek ve dayanışma bağlarının güçlü veya zayıflığının bireyi süreç karşısında psikolojisinin sağlam kalmasına ya da çökmesine yol açtığını aktaran Kaya:

“Özellikle büyük şehirlerde bu durumlar daha kırılgan olduğu için birey hem kendini kontrol edemiyor hem de çevresinden destek görmeyince bireysel kontrolünü kaybediyor ve maalesef buhrana sürükleniyor. Neticede bu intihara kadar gidebiliyor. Bunun önüne geçebilmek için arkadaşlık, akrabalık, aile içinde karı-koca, anne-babanın çocuklarla olan bağlarının korunması ve güçlendirmesi çok önemli. Bilhassa pandemi ile gelişen ruhsal çöküntülere karşı ruh sağlığını korumaya yönelik olarak çeşitli hobiler geliştirilebilir örneğin bitki yetiştirme, hayvan besleme, kitap okuma, düzenli spor ve doğa yürüyüşleri gibi etkinliklerle olağanüstü durumun etkisi kırılabilir. Diğer yandan mevcut vakaların uzmanlarca incelenmesi ve sebeplerinin aydınlatılması ve bu yönde tedbirlerin alınması lazım. Halkın ekonomik destek kadar psikolojik desteğe de ihtiyacı var bunu sağlamak için kamu kurumları çeşitli planlamalar yapmalı ve uzmanlarla sahada işbirliği yapmalıdır.”

“YAŞAM KALİTESİ AÇISINDAN DURUMUNUN EN KÖTÜ OLDUĞU ŞEHİRLERDEN BİRİ”

RAWEST Araştırma Direktörü Reha Ruhavioğlu da her bir intihar vakasının kendine özgü bir hikayesinin ve farklılığının olduğuna dikkat çekti.

Birkaç gün gibi kısa bir sürede 9 intihar vakasının yaşanmasının ortak noktalarının ister istemez merak konusu olduğunu belirten Ruhavioğlu:

“Bu merak yersiz de değil çünkü her ne kadar her birinin şartları kendine özgü olsa da intiharların ortak yanları da yok değil.”

Yaşam kalitesi açısından durumunun en kötü olduğu şehirlerden biri olan Şanlıurfa’nın yüksek genç nüfusuna rağmen ekonomisinin iyileşemediğini dile getiren Ruhavioğlu, şehirde yarım milyon civarında sığınmacının yaşadığına işaret ederek:

“Sığınmacılara yönelik bir entegrasyon ya da yönetim politikası görünmüyor. Onların ucuz iş gücü olarak kullanılması şehirde ekonomik iş gücünü olumsuz etkiliyor. Şehir eğitim ve sağlık gibi alanlarda Türkiye ortalamasının çok gerisinde. Yaşam kalitesi ve yaşamdan memnuniyetin en düşük olduğu şehirlerden birisi Urfa. Şehir aşırı kalabalık, büyük bir düzensizlik hali var. Şehrin geleceğini iyileştirecek bir ümit de göremiyor insanlar.”

“Bir şehirde hayatın iyileşmesi için bütünlüklü bir yaklaşım gerekiyor”

Tüm bunların toplumsal ölçekte bir kaos haline, bireysel düzeyde de çaresizlik ve tükenmişliği tetikleyen faktörlere dönüştüğünü kaydeden Ruhavioğlu:

“Kovid-19 pandemisinin hem ekonomiye hem de insan psikolojisine etkilerini görüyoruz. İşler kötüye gittiğinde bunun düzeleceğine dair bir umut olması lazım. Urfa ölçeğinde böyle bir umut göründüğünü söyleyemeyiz.”

Ruhavioğlu, kentte vakaların psikolojik boyutunun olduğunu ama bunun yanında sosyo-ekonomik faktörlerinin de belirgin bir biçimde görüldüğü belirterek:

“Bir şehirde hayatın iyileşmesi için bütünlüklü bir yaklaşım gerekiyor. Bölgesel eşitsizlik, geri kalmışlık salt ekonomik bir mesele değildir. Eğitimden sağlığa, ekonomiden ulaşıma, ekonomik yatırımlardan iş gücünün niteliklendirilmesine kadar her veçheyi göz önüne alan bir makro yaklaşım gerekiyor. Sorumlu bir siyasi ve idari yaklaşım Urfa’nın meselelerini bugünden yarına çözemeyebilir ama iyileşme süreci, düzeliyor hissi de önemlidir.”

“İNSANLAR KENDİ HALİNE BIRAKILDI”

Demokrat Parti Şanlıurfa İl Başkanı Mustafa Polat da intihar vakalarının ekonomik nedenlerle gerçekleştiğini belirtti.

İktidarın pandemi nedeniyle ekonomik sıkıntı yaşayan vatandaşların derdine derman olamadığını kaydeden Polat:

“Bugüne kadar gerçekçi ve toplumu rahatlatacak destekler sunulmadı. İnsanlar kendi haline bırakıldı.”

Polat, kahveci, kantinci ve lokantacı gibi binlerce kişinin işsiz kaldığını, çaresizlik içinde debelenen insanların çıkış yolu bulamayarak ruhi bunalıma girdiğini ve çareyi intihar etmekte bulduğunu kaydetti.

Halkın ekonomik yaşantısının daha önce de kötü bir durumda olduğunu pandemi ile birlikte daha da kötüleştiğini ifade eden Polat, küçük esnafın bitme noktasına geldiğini belirterek:

“Hükümet AVM’leri desteklerken, esnaf, çiftçi ve besiciyi sahipsiz bıraktı. Esnaf çek ve senedini ödeyemez durumda. Haftalarca siftahsız dükkan kapatan esnaflar tanıyorum. Maliye ve Hazine Bakanı Lütfi Elvan Türkiye’nin fakir ve yoksul ülkelere yardım göndererek destek verdiğini söylüyor. Bende onlara önce kendi ülkenizdeki zor koşullarda yaşayan esnaf ve vatandaşlarına yardım edin diyorum. Vatandaşlarınıza yardım edin ki intihar etmesin. Vatandaşınız dururken dışarıya yardım göndermek ne kadar mantıklıdır.”

Yetkililerin intihar vakalarıyla ilgili olarak geniş çaplı bir araştırma yapması çağrısında bulunan Polat, araştırma sonucunun da kamuoyuna paylaşılması gerektiğini sözlerine ekledi.

Türkiye’de intihar vakaları artıyor…

Uzmanlar verilerin neyi işaret ettiğini yorumladı

Farklı uzmanlık alanları bulunan 5 isim, son dönemdeki intihar vakalarını değerlendirdi.

İntihar nedenleri arasında hastalık, ekonomik sıkıntı ve gelecek kaygısı başı çekerken; erkeklerin bu eyleme daha meyilli olduğu belirtiliyor

Türkiye’de son dönemde art arda intihar vakaları yaşanıyor.

Hastalıklar ve geçim sıkıntısı öne çıkıyor

İntihar nedenleri arasında psikolojik rahatsızlıklar başta olmak üzere hastalıklar, geçim zorluğu, aile geçimsizliği gibi nedenler yer alıyor.

Kayıtlara “mobbing intiharı” olarak geçmese de iş yerinde gördüğü baskı nedeniyle canına kıyanlar da bulunuyor.

İntihar oranları Türkiye’de yüz binde 3,88, Avrupa’da 12,9

Türkiye’deki kaba intihar hızı (intihar oranı) 3,88.

Bu rakam Avrupa ve dünya ortalamasının altında.

Zira Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre her 100 bin Avrupalıdan 12,9’u intihar ederken, dünya genelinde bu oran 10,5.

Ancak Türkiye’deki intihar oranları, Avrupa ve dünya ortalamasının altında kalsa da son dönem haberlerdeki artış dikkat çekiyor.

  • Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Barış Erdoğan,
  • İstinye Üniversite Hastanesi Liv Hospital Bahçeşehir Psikiyatri Bölümü’nden Uzm. Dr. Sibel Bolluk,
  • Nişantaşı Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Uzm. Klinik Psikolog Elif Güneri Yöyen,
  • İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi ve Süleymaniye Vakfı Din ve Fıtrat Araştırmaları Merkezi Başkanı Prof. Dr. Abdulaziz Bayındır
  • Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emre Alkin,

Türkiye’deki intihar vakalarını değerlendirdi

“TOPLUMSAL YAPI DEĞİŞİME İZİN VERMEZSE İNTİHAR ETME RİSKİNİZ ARTABİLİR ”

İntiharların sanılanın aksine psikolojik sorunlardan ziyade toplumsal temelli olduğunu belirten Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Erdoğan:

“Bireyin içinde yaşadığı toplumsal kurallar ve normlar üzerinde çok büyük baskı, düzenleme yaparsa ve bunun değişmesinin imkansız olduğunu birey düşünürse intihar etme riski artabilir. Örneğin kadınların aşırı baskıya uğradığı kapalı toplumlarda bunu görüyoruz, geçmiş zamanlarda köle intiharları da böyleydi.”

“Kişiler fakirlikten değil, mevcut durumlarını kaybettiklerinde intihar ediyor”

İntihar vakalarının salt “fakirlik” ile ilişkilendirilemeyeceği görüşündeki Erdoğan, kişilerin genel anlamda mevcut sosyal statülerini, güçlerini kaybettiklerinde intihara yönelme risklerinin arttığını şu sözlerle belirtti:

“Kişiler fakirlikten değil, mevcut ekonomik imkânlarını kaybettiklerinde ya da aşırı kazanım elde ettiklerinde intihar ediyor. Fakir zaten yaşadığı hayat standartlarını bir ölçüde kabul edip, hayatını bu şekilde sürdürebiliyor. Burada asıl sorun, mevcut durumda aşırı büyük pozitif veya negatif değişim yaşayan grupta görüyoruz. Alışık olmadığı toplumsal yaşam standartlarına uyum sağlayamayan bireyler, zorlanıyor ve intihar etme riskleri artıyor. İntihar vakaları sadece ekonomi ile de açıklanamaz. Ekonomisi güçlü olan Japonya’da intihar oranları yüksek. Avrupa’da da öyle. Zenginler arasında intihar daha yaygın. İnsan bulunduğu toplumsal ortamın bir parçası olarak görmeyince, ya da toplumdan dışlanınca da intihar ediyor.”

İntihar haberleri “bulaşıcı” mıdır?

Barış Erdoğan, kişilerin intihar haberlerinden etkilenerek intihara yöneldiklerine ilişkin yorumlara ise katılmıyor ve “İntihar haberleri ‘bulaşıcı’ değildir” yanıtını verdi.

“İnsan intihar haberi gördü diye intihar etmez”

Bu tip haberlerin yalnızca intihara yatkınlığı olan kişileri etkileyebileceğini kaydeden Erdoğan:

“Herhangi bir sorunu olmayan insan sırf intihar haberi gördü diye intihar etmez. Ama intihar etme riski taşıyan bir gruptaysa yani içinde bulunduğu toplumsal grup tarafından dışlanıyorsa, topluma entegre  olması engelleniyorsa, daha önceki yaşam standartlarından ve normlarından sert ve hızlı bir şekilde uzaklaşmışsa (çok zenginleşme, çok fakirleşme, evliyse boşanma gibi) o zaman medyada gördüğü intiharları taklit ederek intihar etme riski olabilir. Bu haberler çoğunlukla intihar etme yöntemi konusunda riskli gruba fikir verebilir.”

İntihar oranları nasıl azaltılır?

Sosyolog Barış Erdoğan, toplumdaki akrabalık, komşuluk gibi sosyal bağlar ile sosyal güvenlik sistemini güçlendirmenin, tüketim faaliyetlerinden ziyade hayata anlam katan etkinliklere yönelmenin intihar oranlarını azaltabileceği yorumunu yaptı.

“Azınlık gruplarda intihar oranları daha düşük”

Yalnızlaşma, bireyselleşme gibi etkenlerin de intihar oranlarını artırdığını söyleyen sosyolog Doç. Dr. Erdoğan, birbirine güçlü bağlarla tutunan azınlık gruplarında ya da toplu ibadetlerin ve faaliyetlerin yapıldığı gruplarda intihar oranlarının daha düşük olduğunu söyledi. 

“ERKEKLER İNTİHARA DAHA YATKIN ”

İstinye Üniversite Hastanesi Liv Hospital Bahçeşehir Psikiyatri Bölümü’nden Uzm. Dr. Sibel Bolluk da intihar oranlarının erkeklerde daha yüksek olduğunu görüşünde.

İntihar vakalarının genellikle genç erişkinlerde, özellikle de erkeklerde, başta depresyon olmak üzere duygu durum bozukluğu, alkol madde kullanım bozukluğu, ağır kişilik bozuklukları ve şizofreni gibi psikotik bozukluklarda görüldüğünü belirten Bolluk:

“İntihar davranışı psikiyatrik, sosyolojik ve ekonomik pek çok durumdan kaynaklanabilen bir halk sağlığı sorunudur.”

En riskli grup kim?

Psikiyatr Bolluk, intihar girişiminde bulunan kişilerin, kısa bir süre önce yakınlarına, arkadaşlarına bundan bahsedebileceğini belirterek:

“Bildirimde bulunulan kişi dikkat etmeli ve müdahalede bulunmalı.”

.

İntihar vakalarında en riskli grubun daha önce intihar girişiminde bulunan kişiler olduğunu söyleyen Bolluk, bu bireylerin benzer bir davranışı sergileyebileceği uyarısını yapıyor.

Bu gibi durumlarda sıklıkla yakın gözlem, psikiyatri servisinde yatırılarak tanı, tedavi ve önleme girişimlerinin önemli olduğunu belirten Bolluk’un bir de medyaya çağrısı var.

Medyaya çağrı

Bolluk, bunun tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunun belirtilerek halkın bilinçlendirilmesi ve kişilerin uzmanlara yönlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

“İNTİHAR GİDEREK ARTAN BİR HALK SAĞLIĞI SORUNUDUR ANCAK ÖNLENEBİLİR ”

Nişantaşı Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Uzm. Klinik Psikolog Elif Güneri Yöyen de Sibel Bolluk ile benzer görüşü savundu.



Kendilerini yetersiz, eksik, çaresiz, değersiz, umutsuz veya karamsar hisseden bireylerin uykularının, yaşam biçiminin, beslenme alışkanlıklarının ve sosyal çevreleriyle ilişkilerinin bozulduğunu belirten Yöyen, risk altındaki kişilerin bir psikiyatr ya da psikologdan yardım almasının şart olduğunu söyledi.

Ekonomik yetersizliğin, kişisel veya ailevi ihtiyaçları karşılamaya yetmediğinde, sosyal hayatta diğer kişilere ulaşıp onlarla olumlu ilişkiler sürdürülemediğinde, bireylerin “Yaşamanın anlamı yok, ölsem daha iyi” ya da “Ne yaparsam yapayım bu anlamsızlıktan, bu boşluktan, bu çıkmazdan kurtulamam” görüşüne kapılarak intihara sürüklendikleri belirtti.

Umutsuzluk, karamsarlık, değersizlik, yetersizlik gibi negatif duygulara sahip kimi bireylerin intiharı, acı veren duygu ve düşüncelerinden bir kurtuluş yolu olarak gördüğünü belirten Yöyen, intiharın uygun müdahale programlarıyla önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkati çekti.

“AYETLERİN HÜKMÜNDEN UZAKLAŞMAYIN ”

İntihar vakalarının bir de dini yönü bulunuyor. Zira İslam dinine göre intihar girişimi günah.

İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi ve Süleymaniye Vakfı Din ve Fıtrat Araştırmaları Merkezi Başkanı Prof. Dr. Abdulaziz Bayındır, Nisa suresinde yer alan “‘Kendinizi öldürmeyin” ayetini hatırlatarak, İslam dininde intiharın yasaklandığını vurguladı.

Bakara suresinden örnek veren Bayındır, ihtiyaç sahiplerine gerekli desteğin sağlanmasının şart olduğunu ifade ederek şunları kaydetti:

“Allah’ın ekonomik faaliyetler ile ilgili verdiği emir ve koyduğu yasaklara uymadığımız takdirde, çöküntü içine düşeceğimiz ve artık yaşamanın mümkün olmayacağı bir düzene doğru bozulacağımız anlaşılmaktadır. Dolandırıcılığın, gaspın, hırsızlığın, rüşvetin, yolsuzluğun, zorbalığın ve sahteciliğin olduğu yerde yaşanmaz. Piyasa koşulları bu hale geldiği takdirde en temel ihtiyaçlardan başlayarak çöküş oluşacaktır. Ne kadar kötü duruma düşülebileceği bu ve ilgili diğer ayetlerin hükmünden ne kadar uzaklaşıldığı ile doğru orantılıdır.”

“SİYASET KESİMİ BUNLAR YOKMUŞ GİBİ DAVRANIYORSA DA RAKAMLAR GÖSTERİYOR”

Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emre Alkin ise intihar vakalarının Türkiye’de şiddetin yaygınlaşmasıyla birlikte ele alınması gerektiği görüşünde.

Ekonomist Alkin, gelir dalgalanmaları, ebeveynlerin gerekli standartları sağlayamaması gibi ekonomik gerekçelerin intihar sebepleri arasında gösterilebileceğini belirtse de, son yıllarda “adalete olan inancın yara almasının” da etkili olduğunu savundu. 

Prof. Dr. Emre Alkin:

“Adalet sistemi doğru çalışmıyor! Kişi, okulda, iş yerinde, adliyede, mahallede ya da hukuk karşısında adalet istediğinde karşılığını bulamıyor ve mutsuz oluyor. Kişilerin adalet duyguları zedeleniyor ve kendilerini çaresiz hissediyorlar. Ekonomik kırılma bunun son noktası. zenginler de intihar ediyor. Büyük bir ümitsizlik söz konusu. 70 sente muhtaçken Türkiye daha mutluydu?  Neden? Çünkü çaresizlik yoktu, umut vardı. Varlıkta anlaşamadık ama yoklukta mutluyduk. OECD ülkeleri arasında çocuk yaşta sefaletin en çok yaşandığı ülke Türkiye! Bu durum, anne-babaların çaresizliği demek! Ebeveynlerin çaresizliği konusunda hamasi yorumların yapılmasını doğru bulmuyorum. Siyaset kesimi bunlar yokmuş gibi davranıyorsa da rakamlar gösteriyor. Anne ve babalar, gerekli standardı sağlayamıyor. Devletin ailelere yaptığı sosyal yardımın milli gelire oranı açısından da sonuncuyuz.”

“Gençler eğitimle bir yere geleceklerine inanmıyor”

Liyakate olan inancın azaldığı ve eşitsizliklerin arttığı yorumunu yapan Prof. Dr. Alkin, “İç siyasetteki sertleşme, toplumdaki adalet beklentisinin minimuma inmesi, eşitliğin olmaması, eğitim ve liyakatla bir şeylere ulaşmaya olan inancın yitirilmeye başlanması da olumsuz etki ediyor. Gençler eğitimle bir yere geleceklerine inanmıyorlar. Çalışabilir seviyede, güçte, liyakata sahip birisinin iş bulamaması da adaletsizliktir” diye konuştu.

İLGİLİ HABER

© The Independentturkish/ Lale Elmacıoğlu / Abdulhakim Günaydın

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top