GENEL

BABA ŞEYH!

Ezidi inanışında seçilecek Baba Şeyh’in Şemsani soyundan, Fahrettin’in ailesinden gelmesi zorunlu.

ALİ İLYAS HACI NASIR, ‘BABA ŞEYH’ SEÇİLDİ, ÊZİDÎLER MECLİSİ TERKETTİ

Êzidîlerin ruhani lideri Baba Şeyh Xorto Heji İsmail’in ölümünün ardından yeni Baba Şeyh bugün resmi olarak duyuruldu.

Şêxan doğumlu 41 yaşındaki Ali İlyas Hacı Nasır, yeni Baba Şeyh olarak tayin edildi.

Azad Barış; “Tamamiyle bir iç müdahale oldu. Bu dinen ve ahlaken doğru değil.”

Baba Şeyh’in vefatının üzerinden kırk gün geçtikten sonra bir araya gelen yaklaşık 250 Êzidî’nin kararıyla yeni Baba Şeyh belirlendi. Ali İlyas Êzidîlerin yeni ‘Baba Şeyh’i olarak Laleş’te gerçekleştirilen törenle görevi resmen devraldı.

Êzidîlerde Baba Şeyh ve Êzidî Yüksek Ruhani Meclisi üyeleri, Êzidî Miri tarafından ancak Meclis ve Baba Şeyh makamı ve Êzidî şahsiyetlere danışılarak belirleniyor.

Êzidî toplumu içerisinde büyüyen ve eğitim gören Ali İlyas Haci Nasır, 1979 yılında Duhok’un Şêxan ilçesinde doğdu.

4 çocuk babası Nasır’ın dedesi 1920’den 1950’ye, babası da 1977’den 1995 yılına kadar Êzidî Kürtlerin Baba Şeyh’i olarak görev yaptı. Ali İlyas Hacı Nasır din eğitimini Laleş tapınağında tamamladı.

Êzidî toplumu içerisinde Baba Şeyh’in onayı ve kararı olmadan hiçbir tören veya etkinlik gerçekleştirilmiyor.

“SİYASİ BİR BABA ŞEYH OLACAK”

HDP Strateji Kurul Sözcüsü Azad Barış, Ali İlyas Hacı Nasır’ın Êzidî Cemaatlerinin tartışmalara dahil edilmeden ve herhangi bir kurumun veyahut vakıfların, kanaat önderlerinin fikrine başvurulmadan, kararın tamamen Mir Hazım Tahsin Beg’in Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile olan ilişkisinin ve KDP’nin birebir müdahalesiyle seçildiğini söyledi. Azad Barış, seçim sırasında bazı Êzidilerin meclisi terk ettiğini de belirtti. 

Êzidîlerin desteklemediği birinin seçildiğini belirten Barış:

“Hem diasporadaki Êzidîler hem 30 yıldır Peşmerge olan ve KDP’ye yakınlığıyla bilinen Kasım Şeşo bile rızalık göstermiyor. Şeyh Ali İlyas Hacı Nasır çok iyi biri aslında. Laleş Tapınağı’na kendini adamış biri. Êzidîlerin gönlünde iki isim vardı. Herkesi kucaklayan, babalık yapan vefat eden Baba Şeyh (Xorto Heji İsmail)’in bir kaç oğlu var ama onlar arasında iki ismi öne çıkıyor. En başından beri Heval’ı istemediler ama Ferhad olabilir denildi. Ferhad genç, okumuş, dünyayı bilen biri. Ancak bir kukla olmayacağı için Mir Hazım Tahsin Beg ve KDP bunu istemedi. Şu anda Êzidîlerin rıza göstermediği biri Baba Şeyh olarak seçildi. Aslında siyasi bir Baba Şeyh olacak.”

‘KABUL ETMİYORUZ’

İlyas Hacı Nasır’ın oy birliği ile seçilmediğini söyleyen Azad Barış, yaşanan tartışmaları şu sözlerle anlatıyor:

“Êzidîliğin içini boşaltmak ve dünyaya karşı Êzidîliği savunacak birini istemiyorlar. ‘Ne kadar bilinçsiz ne kadar çağdışı ne kadar cahil bıraksak o kadar iyi’ diyorlar. Rusya, Kanada ve Amerika’da birkaç kişi ile konuştum. Avrupa’daki akademisyenler ile konuştum. ‘Ne yapabiliriz?’ Bunu politikleştirmenin de bir anlamı yok ama tamamiyle politik saiklerle birini seçmişler. Mir Hazım Tahsin Beg seçtirdi. Oy birliği ile seçilmiş biri değil. Cemaati, meclisi terk edenler var orada. Meclis terk edildiği zaman dolayısıyla katılım düşüyor. Mir Hazım Tahsin Beg verdiği bir röportajında ‘ben seçtim’ diyor. Şu an Êzidîler Mir Hazım Tahsin Beg’in Mirliğini tartışıyorlar. İlyas Hacı Nasır, KDP’nin seçtirdiği bir isim. Kabul etmiyoruz. Tamamiyle bir iç müdahale oldu, bu müdahalenin dinen ve ahlaken doğru değil. Bunun vebalini, günahı büyük. Suni bir şekilde müdahale etmek mübah değil. İnsanlık adına utanç verici.”

NE OLMUŞTU?

“BABA ŞEYHLİK” MAKAMI İÇİN SÜREÇ BAŞLADI…

İki aday çıktı ama Ezidiler yeni “Baba Şeyh’in” ortak kararla belirlenmesini istiyor

Babadan oğula geçen “Baba Şeyhlik” makamına atamayı “Mir” yapar. Ancak Ezidi toplumu bu sefer atamanın ortak karar ile alınmasını arzuluyor

Ezidilikte “Mirlik” statüsü toplumsal ve siyasi liderliğe tekabül ediyor. “Baba Şeyhlik” makamı ise ruhani hiyerarşinin en üstünde yer alıyor.

Adı geçen liderliklerin yanı sıra, yine ruhaniler sınıfında Qewalan Başkanı, Peşimam ve Şeyh Wezir ile birlikte beş kişi Ezidi Yüksek Ruhani Meclisi’ni temsil ediyor.

Her bir meclis üyesinin de kendine has 6-7 kişiden oluşan bir cemaati bulunuyor.

Mir’in doğal başkanlığını yaptığı Ezidi Yüksek Ruhani Meclisi’nin (EYRM) kararları tüm Ezidi toplumu tarafından bağlayıcı olarak kabul ediliyor.

Ezidiler adayın ortak kararla belirlenmesini istiyor
Ezidiler adayın ortak kararla belirlenmesini istiyor / Fotoğraf: Independent Türkçe

YENİ “BABA ŞEYH’İ” BELİRLEME SÜRECİ

EYRM, 40 gün önce 1 Ekim’de 87 yaşındayken böbrek yetmezliğinden dolayı Irak Kürdistan Bölgesi’nin (IKB) başkenti Erbil’de hayatını kaybeden Baba Şeyh’in (Xırto Haci İsmail) yerine gelecek yeni Baba Şeyh’i belirleme sürecini başlattı

Yeni Baba Şeyh, halefe (öncekine) saygı olarak ölümünün üzerinden 40 gün geçtikten sonra belirleniyor.

Ezidi inanışında seçilecek Baba Şeyh’in Şemsani soyundan, Fahrettin’in ailesinden gelmesi zorunlu. 

Babadan oğula geçen geçen Baba Şeyhlik makamına atamayı Mir yapar.

Ancak Ezidi toplumu bu sefer atamanın ortak karar ile alınmasını istiyor.

“EZİDİLERİN ORTAK GÖRÜŞÜ DİKKATE ALINMALI”

Ezidi Yüksek Ruhani Meclisi Üyesi Qawal Behzad Süleyman:

“Baba Şeyh’in makamına şu ana kadar 2 adayın çıktı..

Adaylıklarını ilan edenlerden biri 40 gün önce yaşamını yitiren Baba Şeyh’in oğlu Şeyh Ferhad, diğeri de önceki Baba Şeyh’in oğlu Şeyh Ali..

Baba Şeyh’e olan saygıdan dolayı ölümünün üzerinden 40 gün geçtikten sonra yenisinin belirlenme çalışmaları başladı..

Daha önceki atamalarda Mir, Şengal’de ruhani meclisi üyeleriyle beraber birkaç Ezidi ileri gelenini toplar ve Baba Şeyh’i tayin ederdi. Ama bu sefer sürecin bu şekilde yürütülmesine itirazlar var.”

Ezidilerin Irak, Suriye, Türkiye ve Avrupa ülkeleri dahil aydın, entelektüel, aşiret liderleri ve din adamları gibi Ezidi toplumunun tüm kesiminin görüşü alınarak yeni Baba Şeyh’in belirlenmesini istediğini kaydeden Süleyman:

“Benim şahsi görüşümde bu yönde. Çünkü dünya değişiyor ve değişen dünyaya ayak uydurmak lazım. Sandıklar kurulsun ve seçilsin şeklinde değil ama yeni Baba Şeyh’in belirlenmesinde tüm Ezidi toplumunun ortak kararının alınmasından yanayım. Ezidi halkın talebi de bu yönde..

Mir ailesi Baba Şeyh’i belirleme hakkının kendilerinde olduğunu söylediği için süreç biraz daha uzayabilir..

Tarih henüz belli değil ama ruhani meclis Mir Hazım Tahsin Beg’in başkanlığında toplanıp konuyla ilgili kararını verecek..

Meclis üyesi olarak Ezidi toplumu ve ileri gelenlerinden edindiğim izlenime göre Baba Şeyh’in oğlu Şeyh Ferhad’ı isteyenlerin çoğunlukta olduğunu söyleyebilirim. ”

“ATAMADA LİYAKAT VE EZİDİ İNANCINA HİZMET FAKTÖRÜ GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMALI”

Almanya’da yaşayan Ezidilerin dini liderlerinden Şehmus Peşimam (Deniz):

“Yeni belirlenecek Baba Şeyh’in toplumun tüm kesimlerinin görüşü alınarak tayin edilmesi gerekmektedir.?

Baba Şeyhlik makamına atama şu ana kadar Mir tarafından yapıldı. Ancak bu sefer toplumun görüşü de dikkate alınarak tayin yapılmalı. Bildiğim kadarıyla Ezidi kamuoyunun büyük çoğunluğu bu görüşte. Atamada liyakat ve Ezidi inancına hizmet faktörü de dikkate alınmalı.”

Laleş Fotoğraf: Murat Adıyaman
Laleş /  Fotoğraf: Murat Adıyaman

Halkın istediği adayın aksine başka birinin seçilmesinin problem yaratacağını ifade eden Şehmus Peşimam:

“Benimle beraber 8 kardeşim daha Almanya’da yaşıyoruz. Peşimamlık yapan babamdan sonra başka kardeşlerim olmasına rağmen Ezidi halkımız teveccüh edip beni peşimamlığa layık gördü. İnsanlarımız benim Ezidi inancına ve halkımıza hizmet edeceğimi ve babamla olan yakınlığımı göz önünde bulundurarak beni seçti. Baba Şeyh’in durumu da benzer bir şey. Henüz yüz yüze görüşme imkanım olmadı ama benim aldığım bilgilere Ezidi toplumu Şeyh Ferhad’ın seçilmesini istiyor. Çünkü babasıyla zaman geçirmiş, Ezidi inancına hakim ve fark gözetmeksizin herkese hizmet edeceğini düşünüyor.”

Mir ailesinin Ezidi toplumunun ortak görüşünü aldıktan sonra yeni Baba Şeyh’i belirlemesinin daha doğru olacağını vurgulayan Peşimam, fikrinin sorulması için Şengal’e çağrılması durumunda aynı sözleri orada da söyleyeceğini sözlerine ekledi.

İLGİLİHABER

© The Independentturkish / Abdülhakim Günaydın

Duvar/ Ferhat Yaşar

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top
%d blogcu bunu beğendi: