SAĞLIK

‘GÜNDE YEDİ SAATTEN AZ UYUYANLARDA GRİP RİSKİ ÜÇ KAT FAZLA’

“Grip aşısından bir hafta önce yeterince uyumamanın aşının etkisini yüzde 50 oranında azalttığını söylemeliyim.”

GRİP AŞISINDAN BİR HAFTA ÖNCE AZ UYUMAK, ‘AŞININ ETKİSİNİ YÜZDE 50 AZALTIYOR

Uyku ve insan sağlığı arasındaki ilişki

Prof. Matthew Walker:

“Grip aşısından bir hafta önce yeterince uyumamanın aşının etkisini yüzde 50 oranında azalttığını söylemeliyim. ”

“İYİ UYKU HİJYENİ”

“GÜNDE YEDİ SAATTEN AZ UYUYANLARDA GRİP RİSKİ ÜÇ KAT FAZLA

California Üniversitesi İnsan Uyku Bilimi Merkezi’nin başkanı olan Walker:

  • Uyku sağlığıyla bağışıklık sistemi sağlığı arasında çok yakın bir ilişki var. Günde yedi saatten az uyuyan kişilerin gribe yakalanma olasılığı üç kat daha fazla.
  • Günde beş saat ve daha az uyuyanların zatürreye yakalanma olasılıkları yüzde 70 daha fazla. Bu, Covid denkleminde de kritik bir bileşen.
  • Grip aşısını yaptırmadan bir hafta önce yeterince uyumamışsanız, vücudunuz yüzde 50 ya da daha az antikor tepkisi oluşturuyor. Bu da grip aşısının ciddi oranda daha az etkili olması demek.

“UYKU EN İYİ SAĞLIK SİGORTASI

Prof. Walker:

“Yani, uyku bağışıklık cephanenizdeki silahları yeniden yerine koyar. Uyku bunu bağışıklık faktörlerini uyararak yapıyor. Aynı zamanda vücudunuzu bağışıklık tepkilerine duyarlı hale getiriyor. Böylece ertesi sabah uyandığınızda bağışıklık sistemi güçlü bir insan oluyorsunuz. Bu anlamda uykuyu en iyi sağlık sigortası olarak görebilirsiniz..

Belki yazda ya da daha sonra, ama gelecekte bir veya birkaç Covid aşısı olacak. Bu aşamada bilim insanları şu sorunun yanıtını arayacak. Uykuyla başarılı bir Covid-19 aşısı arasında da böyle bir ilişki olacak mı? Çünkü eğer varsa bu oyunun kurallarını değiştirebilecek önemli bir faktör olabilir..

İnsanların uykularını izleyebilir miyiz, tahmin edebilir miyiz? Bu durumda aşı yaptıracak kişilere ‘Evet bu hafta aşı yaptıracaksınız ama uykunuz yeterli değil. İsterseniz gidip bu hafta uykunuzu düzene sokun” diyebiliriz. Bu yolla hem aşının boşa gitmemesini sağlayabiliriz hem de insanların Covid-19 karşısında daha sağlıklı olmaları olasılığını artırabiliriz.”

UYKU NEDEN ÖNEMLİ?

Yeterince uyumamak sadece grip aşısının etkisini azaltmakla kalmıyor. Çünkü uyku sırasında vücuttaki hücreler tamir ediliyor ve yenileniyor.

Yaşa bağlı olarak insanların günde yedi-on saat arasında uyumaları gerekiyor.

Ruh hali değişimleri, paranoya ve depresyondan, yüksek tansiyon, bağışıklık sisteminin zayıflaması, kilo alma ve libido düşmesine kadar birçok sorun yetersiz uykuyla ilişkilendiriliyor.

Uykusuzluğun ayrıca belli kanser türleri, demans, diyabet, inme ve kalp-damar hastalıkları riskini de artırdığı belirtiliyor.

İngiltere’de 10 bin 308 kamu çalışanını kapsayan bir araştırma, uykusuzluğun erken ölüm riskini iki katına çıkarabileceğini gösteriyor.

Bu araştırmaya göre uykusunu yedi saatten beş saate ya da altına düşüren kişilerin herhangi bir sebepten ama özellikle de damar hastalıklarından ölme olasılıkları iki kat daha fazla.

‘GRİP AŞISI OLDUKTAN SONRA REHAVETE KAPILMAYIN’

Farmakoloji Uzmanı Doç. Dr. İsmail Mert Vural:

“Grip aşısı olduktan sonra, ‘ben aşı oldum’ diye sakın rehavete kapılmayın. Grip aşıları, bütün griplere karşı koruyucu değildir. Geçen yıl en çok grip yapan influenza türlerine karşı koruyor olacaktır. Onun haricinde grip ve benzeri enfeksiyon yapan virüslere karşı koruyucu olmayacaktır, Covid-19’a ilişkin de koruyucu olmayacaktır..

Küresel salgından dolayı hem grip hem de koronavirüsün çakışmaması için grip aşısına büyük bir talep olduğunu söylemeliyim..

Farklı virüsler, farklı etkenler. ‘Grip aşısı olunca Covid-19’dan korunacağız’ diye bir durum yok. Grip aşısı bizi gripten koruyacak. Gribi yapan influenzadan koruyacak, onun da bazı suçlarından; her suçundan değil, aşıda olan suçundan koruyacak. ‘İki salgının çakışmasını engelleyecek’ diye düşünebiliriz. Grip aşısının direkt olarak Covid-19’dan koruyuculuğu bulunmamakta.”

“REHAVETE KAPILMAYIN

Doç. Dr. Vural, grip ile Covid-19’un aynı anda geçirilebileceği gibi farklı zamanlarda da geçirilebileceğine dikkat çekerek:

“Peş peşe enfekte olabilirsiniz, illa da ikisi bir arada geçirilecek diye bir durum yok. İmmünite zayıflayınca birinden kaynaklı diğeri daha ağır geçirilebilir, enfeksiyonlara daha açık hale gelebiliriz. O noktada grip aşısının koruyuculuğu olacaktır. Grip geçirirken de immünetemizde bir baskılanma olduğu için diğer enfeksiyonlara açık hale gelebiliyoruz. Grip aşıları ile grip salgınından bir noktada kendimizi koruyacak olacağız. Grip aşısı olduktan sonra, ‘ben aşı oldum’ diye sakın rehavete kapılmayın. Grip aşıları, bütün griplere karşı koruyucu değildir. Geçen yıl en çok grip yapan influenza türlerine karşı koruyor olacaktır. Onun haricinde grip ve benzeri enfeksiyon yapan virüslere karşı koruyucu olmayacaktır, Covid-19 da bunların içinde, Covid-19’a ilişkin koruyucu olmayacaktır.”

“RİSK GRUPLARINA BIRAKMAMIZDA FAYDA VAR

Doç. Dr. Vural, bu yıl grip aşısında önceliğin risk gruplarına verilmesi gerektiğine dikkat çekerek:

“Bu yıl grip aşısını bizim risk gruplarına bırakmamız lazım, tüm dünyada böyle. Kısıtlı bir üretim var tüm dünyada. Geçen yıllara göre ihtiyaç daha fazla. Geçen yıllar bu miktar yetebilirken, bu yıl belki de bizim biraz paniklememizden dolayı, o noktaya olan ilgimizden dolayı yetersiz gelebilir. Bu noktada bizim grip aşısını risk gruplarına bırakmamızda fayda var. Bunlar kimdir; 65 yaş üstü, kronik hastalığı olan hastalarımız, birden fazla kronik hastalığı olan hastalarımız, aynı şekilde gebeler ve belli yaş altındaki çocuklara bırakmak faydalı olacaktır. Bu yıl herkes, ‘ben gideyim grip aşımı olayım’ diye düşünmesin. İmmünite bozukluğu olanlar, hem şeker hem diyabet hem de kalp ile ilgili sorunları bir arada geçirenler olabilir; ama net olarak bunlar kesinlikle grip aşısı yapsın diyemeyiz. Kronik hastalıklarda her zaman diyabet, tansiyon, kalp hastalığı olanlar risk altındadır. Birden fazla kronik hastalığı olanlar daha fazla risk altında olabilirler.”

“SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN AYRI BİR PLANLAMA YAPILMIŞTIR

Sağlık Bakanlığı’nın, sağlık çalışanlarının aşılanması için bir çalışma yürüttüğünü belirten Doç. Dr. Vural:

“Sağlık çalışanları için Sağlık Bakanlığı gelen aşı haricinde, sağlık personeline başka bir ihale ile aşılar alınıp, sağlık personeline bu aşılar ile ilgili bir planlama yapmıştır. Sağlık personelleri de risk altında; ama orada da riske bakmakta fayda olacaktır. Covid-19 servislerinde çalışan, acillerde, yoğun bakımlarda, enfeksiyon servislerinde çalışan sağlık personellerine öncelik vermekte fayda var. Sağlık Bakanlığı bu noktada planlamasını mutlaka yapmıştır. Bildiğim kadarıyla daha Türkiye’de aşılanma başlamadı. Ama halkımızın, risk grubundakilerin aşılanmasının bu hafta sonuna doğru başlamasını bekliyoruz.”

“PANDEMİ DÖNEMİNDE ÇOCUKLARA GRİP AŞISI YAPTIRIN

Dr. Öğretim Üyesi Murat Cömert:

“Grip hastalığında görülen belirtiler, COVİD-19 belirtileriyle birebir örtüşmesi nedeniyle de ayrı bir önem arz etmektedir. Bu yüzden okula giden çocuklarda grip aşısının yapılması grip hastalığının daha hafif geçirilerek vücut direncinin düşmesine engel olacaktır..

İnflüenza virüsünün neden olduğu Grip hastalığı, genellikle Ekim ve Mayıs ayları arasında görülen bir hastalıktır. Grip hastalığı çok kolay bir şekilde kişiden kişiye bulaşabilmektedir. Bu bulaşma yolları; öksürme, hapşırma, yakın temas ile olmaktadır. Çocuklarda en sık görülen belirtileri yüksek ateş, burun akıntısı veya burun tıkanıklığının yanı sıra, boğaz ağrısı, baş ağrısı, halsizlik ve öksürük görülebilmektedir..

Ayrıca grip çocuklarda, yaşlılarda ve kronik hastalığı bulunan insanlarda ağır seyredebilmektedir. Çocuklarımızı hastalıklardan korumanın en etkili yollarından biri aşılamadır. Her ülkenin kendine özgü bir aşı takvimi bulunmaktadır. Aşı takviminin dışında bulunan grip (inflüenza) aşısının içeriği her yıl yenilenmektedir. Grip aşısı bir önceki yılda en sık görülen inflüenza virüsü tiplerinden elde edilmektedir. Gripten korunmanın en etkili yollarından biri aşılanmaktır.” 

“HER YIL YAPILMALIDIR”

Dr. Öğretim Üyesi Murat Cömert: 

“İnflüenza virüsünün birçok alt tipinin olması ve virüsün sık mutasyona uğramasından dolayı grip aşısı her yıl yapılmalıdır. Grip aşısı yaptırmak yüzde 100 koruyucu olmamakla birlikte, çocukların hastalığı geçirmemesini veya daha hafif atlatmasına yardımcı olabilmektedir. Eskiden özelikle okula veya kreşe giden alerjik rinit, alerjik bronşiolit, sık orta kulak ilthabı geçiren, sık hastalanan çocuklarda grip aşılarını önermekteydik. Ancak pandemi süreciyle beraber yaklaşımımızda değişmiştir. COVİD-19 enfeksiyonu ile mücadelede kazandığımız tecrübeler göstermiştir ki, bu enfeksiyon özellikle yaşlılarda ve kronik hastalığı olanlarda daha ağır seyretmektedir.” 

“GRİP HASTALIĞININ TEDAVİSİNDE ANTİBİYOTİKLERİN YERİ YOKTUR” 

Dr. Öğretim Üyesi Murat Cömert;

“Bunun yanı sıra COVİD-19 sağlıklı bireylerde de özellikle vücut direncinin düştüğü anlarda etkinliğini arttırmaktadır. Üstelik grip hastalığında görülen belirtiler COVİD-19 belirtileriyle birebir örtüşmesi nedeniyle de ayrı bir önem arz etmektedir. Bu yüzden okula giden çocuklarda grip aşısının yapılması grip hastalığının daha hafif geçirilerek vücut direncinin düşmesine engel olacaktır.”

“VÜCUT DİRENCİNİN DÜŞMESİNİN ÖNÜNE GEÇİLMELİDİR”

Dr. Öğretim Üyesi Murat Cömert;

“Grip aşısı 6 aydan büyük tüm çocuklara yapılabilmektedir. 6 ay ve 36 ay arasında yarım doz yapılırken, 36 aydan büyük çocuklarda tam doz yapılmaktadır.

Aşı 8 yaşından küçük çocuklarda ilk kez yapılacaksa birer ay arayla iki doz yapılması gerekirken, 8 yaşından sonra tek doz yapılması yeterli olacaktır.

Aşı altı aydan küçüklere, ilk 3 ayındaki gebelere ve aşıya anafilaksi derecesinde alerjik reaksiyon gösteren bireylere yapılmamalıdır.

Aşının yanı sıra hastalıktan korunmak için kalabalık ortamlardan uzak durmak ve hastalarla temas etmemek gereklidir.

Ayrıca beslenme ve uyku düzenine dikkat edip vücut direncinin düşmesinin önüne geçilmelidir.

Grip hastalığının tedavisinde antibiyotiklerin yeri yoktur, beslenmeye dikkat edilmesi bol sıvı tüketilmesi ve istirahat edilmesi yeterlidir.”

İLGİLİ HABER

Cumhuriyet- Türkçe

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top