GÜNDEM

KAYMAKAM, KÜRTÇE TİYATRO OYUNUNU GÖSTERİME SAATLER KALA YASAKLATTI, VALİLİK SORUŞTURMA BAŞLATTI

Mezopotamya Kültür Merkezi’nin (MKM) tiyatro grubu olan Teatra Jiyana Nû (Yeni Yaşam Tiyatrosu) Dario Fo’nun oyunu ‘Bêrû’ (Yüzsüz) Şehir Tiyatroları Gaziosmanpaşa Sahnesinde izleyicilerle buluşmaya hazırlanıyordu.

İSTANBUL VALİLİĞİ, GÖSTERİMİ YASAKLANAN KÜRTÇE TİYATRO OYUNUNA SORUŞTURMA BAŞLATTI

İstanbul Valiliği, İBB Şehir Tiyatroları’nın ekim programında yer alan ve gösterimi yasaklanan “Bêrû” adlı Kürtçe oyun hakkında soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Valilikten yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“‘Teatra Jiyana Nü’ özel tiyatro ekibi tarafından 13 Ekim 2020 tarihinde sergilenmesi planlanan ‘Beru: Klakson Borizan Birt’ isimli tiyatro oyunu, Gaziosmanpaşa Kaymakamlığımızca Kürtçe olduğu için yasaklanmamıştır.

Türkçe, Kürtçe veya hangi dilde olursa olsun, terör propagandası yapmak kanunlarımızda yasaktır ve bu tür girişimlere kesinlikle müsaade edilemez. PKK/KCK terör örgütü faaliyetlerinin deşifre edilmesi ve engellenmesine yönelik olarak yapılan çalışmalarda;

Teatra Jiyana Nü (Yeni Yaşam Tiyatrosu) isimli tiyatro grubunun -sözde- Devlet ve Terör ilişkilerini irdeleyen  “Beru; Klakson Borizan Birt” isimli tiyatronun var olan oyununun tüm kurgusu PKK Terör örgütünün ülkemize karşı yürüttüğü terör propagandasına dönüştürülmek suretiyle oluşturulduğu yönünde güvenlik güçlerimizin tespiti söz konusudur.  Bir tiyatro oyununun PKK terör örgütünün propagandasına dönüştürülmesi asla kabul edilemez. Konuyla ilgili olarak soruşturmalar başlatılmıştır”

“KIRMIZI BÜLTENLE ARANAN TERÖRİSTİ EKRANA ÇIKARMAK SERBEST, KÜRTÇE OYUN YASAK”

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı İmamoğlu:

“Devlet aklı, sudan ucuz bahaneler üretemez..

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), belediyeye bağlı Şehir Tiyatroları sahnelerini, ekim ayında özel tiyatrolara açtı. 

Bu kapsamda, “Teatra Jiyana Nû” (Yeni Yaşam Tiyatrosu) da Dario Fo’nun “Yüzsüz” oyununu, “Bêrû” adıyla Kürtçe olarak 13 Ekim’de Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde sahneleyecekti. 

“DEVLET AKLI, SUDAN UCUZ BAHANELER ÜRETEMEZ”

Ekrem İmamoğlu:

“Kırmızı bülten ile aranan bir terör örgütü üyesinin televizyonda çıkıp açıklama yapması serbest. Kürtçe bilen vatandaşlarımızın gidip izleyeceği bir oyunu oynatmak yasak, suç. Böyle bir şey olmaz..

Devlet aklı devleti yönetenlerin ortaya koyduğu akıl. Yani o yönetenlerin orada ortaya koyduğu akıl, sudan ucuz bahaneler, geçersiz mesnetsiz bahaneler üretemez. O aklın; geçerli, akıllı, hukuka uygun ve kanunlara uygun bir şekilde hareket etme ve ortaya akıl koyma mecburiyetleri vardır.”

“BUGÜNE KADAR NEREDEYDİNİZ?”

Ekrem İmamoğlu:

“Düşünsenize; bu ülkenin koca bakan yardımcısı, 16 milyonluk kentin koca valisi açıklama yapıyorlar. Neymiş efendim; ‘Terör örgütü propagandası yapılacakmış’ Ya bu arkadaşlar, bu oyunu 20-30 kez oynadılar. Türkiye’nin İstanbul’un muhtelif noktalarında 20-30 kez oynadılar. Bugüne kadar neredeydiniz? Burada eğer bir terör suçu varsa, terör örgütü suçu varsa bu işe müdahale edecek olan kişi sizsiniz. Kolluk gücü, idari görevliler sizin elinizde. Yani şimdi akıl mı okuyorsunuz, tahminde mi bulunuyorsunuz, ne yapıyorsunuz? Soruşturma açılacakmış. İnanın tiyatro deyimi ile bu kadar komik bir bahanenin son perdesi.”

“İBB, 16 MİLYON İNSANIN BELEDİYESİ DİR, VERDİĞİMİZ SÖZÜ YERİNE GETİRECEĞİZ”

Ekrem İmamoğlu:

“Bakın ne diyorum? Dario Fo’nun, -dünya edebiyatının önemli bir ismi İtalyan- bu oyunu, Devlet Tiyatroları tarafından oynanmış. Türkçe oynanmış. Şimdi Kürtçe oynanacak. Ne farkı var? O bakımdan, çok yanlış bir iş, çok kötü bir tarif yapılmış. Yargıya gidecekmiş. E gitsin. Yargıda göreceğiz bakalım ne olacak?..

‘Bu karardan sonra İBB tiyatrolarında Kürtçe oyun vesaire kültürel aktiviteler olacak mı?’

İBB, 16 milyon insanın belediyesidir. Bizim, bu şehirde yaşayan her duyguya, kültürler arası her türlü iletişime ortam yaratma mecburiyetimiz vardır. O bakımdan biz, böyle bir sözden geri adım atacak bir yönetim değiliz.” 

KÜRTÇE TİYATRO YASAĞINA SİYASİ PARTİLERDEN ORTAK TEPKİ

“Yapılan Kürt düşmanlığıdır”

İstanbul Valiliği, Kürtçe tiyatronun “PKK propagandası içermesi” nedeniyle yasakladığını açıkladı. CHP, HDP, DEVA Partisi ve Gelecek Partisi yasak kararına tepki gösterdi

Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Tiyatrosu bünyesinde sahnelenmek istenen Kürtçe tiyatro “BÊRÛ” (Yüzsüz) gösterime saatler kala Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı tarafından yasaklandı.

Kaymakamlık, yasak kararında Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM) bünyesinde faaliyet yürüten Teatra Jiyana Nû (Yeni Yaşam Tiyatrosu) tarafından sahnelenen Kürtçe oyunun “genel kamu düzenini bozabileceğini” ileri sürdü.

“SANAT TOPLUMUN HUZUR VE DÜZENİNİ NASIL BOZABİLİR”

Oyunun Yönetmeni Nazmi Karaman:

“Oyun, üç yılı aşkın bir zamandır sahneleniyor..

Oyun, 2018’de Rusya’nın Moskova Belediyesi Uluslararası Tiyatro Festivali’nde en iyi oyun ödülü aldı..

Oyun, daha önce İzmir, Ankara, İstanbul ve Diyarbakır gibi Türkiye’nin birçok kentinin yanı sıra Almanya ve İsviçre gibi ülkelerde sahnelendi. Resmi festivaller bünyesinde bile oynadık..

Bugüne kadar huzur ve kamu düzenini bozacak hiçbir durum ile karşılaşmadık. Sonuçta sanat yapan insanlarız, sanat toplumun huzur ve düzenini nasıl bozar doğrusu algılamakta zorlanıyorum. Yasaklama kararı tamamıyla Kürtçe olmasıyla ilgili bir durumdur.” 

Nazmi Karaman
Nazmi Karaman / fotoğraf: Independent Türkçe

Oyunun dünyanın birçok yerinde sahnelendiğini ve bilinen bir oyun olduğunu aktaran Karaman, tiyatronun Kürtçe olduğu için yasaklandığını savundu.

Karaman şunları kaydetti:

“Teatra Jiyana Nû tiyatrosu 30 yıldır bu alanda hizmet veriyor ve birçok oyuncu yetiştirdi. Yasaklama kararına karşı itiraz başvurumuzu yapacağız. İBB’den gelen yetkililer de karara karşı gerekli başvuruyu yapacaklarını ve bizleri sahnelerinde ağırlamak istediklerini söylediler.”

AKP’NİN YENİ VİZYONU BU”

Eski Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu:

“Uzun zamandır özellikle kayyumların atanmasından sonra bölgede Kürt diline ve Kürtçe isimlere karşı sistematik bir yasaklama ve yok sayma politikası uygulandı. Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı’nın yasak kararı da bunun başka bir yansıması. AKP’nin yeni vizyonu bu.”

“KARAR 31 MART STRATEJİSİNE KARŞI UYGULANAN BİR HINÇ HUKUKUNUN DEVAMIDIR

Halkların Demokrasi Parti (HDP) Genel Başkan Yardımcısı Salim Kaplan:

“Kürt halkının değerlerini yansıtan her türlü çalışmalara yönelik iktidarın bu gibi engelleyici ve yasaklayıcı tutumu aslında HDP’nin 31 Mart’ta izlediği stratejiydi. Karar o stratejiye karşı uygulanan bir hınç hukukunun devamıdır..

AKP bu belediyeleri kaybetmeseydi veya CHP kendi kazanmış olsaydı böylesine uygulamalarla karşılaşmayacaktık. Asıl mesele HDP’nin izlediği stratejiydi. Yasak gerekçesinde ‘kamu güvenliği’ gösteriliyor. Tamamıyla kapalı bir ortam ve içeriğinin hiçbir yerinde siyasi bir mesaj yok. Tiyatronun kamu düzenini bozmak olarak nitelendirmesi ve 2911 gösteri ve yürüyüş yasasına dayandırması tümüyle bu stratejiye uygulanan bir linç hukukudur.”

“TAMAMIYLA KÜRT’ÜN DİLİNE VE KÜLTÜRÜNE YAPILMIŞ BİR SALDIRIDIR”

(HDP) Genel Başkan Yardımcısı Salim Kaplan:

“İktidarın ‘Kürt düşmanlığı’ hafızası hiç değişmedi. Yani Kürt nerede yaşıyorsa, nerede dili, kültürü, folkloru, tarihi gelecek kuşaklara aktarabilecek ya da yaşayan kuşaklar ile bütünleşecekse oraya mutlaka saldırıda bulunuyor. Tamamıyla Kürtlere, Kürt’ün diline ve kültürüne yapılmış bir saldırıdır. O yüzden ben buna düşman hukuku derim. Uzun bir süreden beridir iktidarın tek bir gündemi var o da Kürt düşmanlığıdır. Mesele İBB’yi aşan bir meseledir. Bu yasak diline kültürüne sahip çıkan her Kürt’ün vicdanında yara açtı ve kolay unutulamayacaktır.” 

“SANAT HAYATIMIZ DA İKTİDARIN YASAKÇI UYGULAMALARINDAN NASİBİNİ ALDI

 Gelecek Partisi Kültür ve Sanat Politikaları Başkanı Sema Silkin Ün:

“Yazık ki iktidarın yasakçı uygulamalarından nasibini doğası özgürlük olan sanat hayatımız da aldı..

Kürtçenin önündeki engelleri kaldıran, TRT Kurdi’yi kuran özgürlükçü iradenin yerini tam aksi uygulamaların alması iktidarın kendini tüketmesi anlamına gelir..

Türkiye’nin önünü açan muhafazakar siyaseti rehin alan otoriter ulusalcı siyaset Türkiye’yi boğuyor. Bundan kültür ve sanat dünyası da nasibini aldı..

Bir tiyatro oyununun Türkçesi kamu düzenini bozmuyorsa Kürtçesi nasıl bozabilir?..

Kamu düzenini bozduğu gerekçesiyle yasaklanacak bir tiyatro varsa o da iktidarın büyük, küçük ve buçuk ortağının birlikte oynadıkları bu sözde vatanseverlik tiyatrosudur. Terör örgütü elebaşını, kırmızı bültenle aranan kardeşini devlet televizyonu ekranlarında konuşturanların Kürtçe tiyatroyu yasaklayan skandal kararı ile altına imza attıkları şey kamu düzenini sağlamak, birlik ve beraberliği tesis etmek değil bilakis bu değerlerin altına dinamit koymaktır.”

Valiliğin iddia ettiği gibi bir PKK propagandası söz konusuysa herkes gibi kendilerinin de karşısında duracaklarını belirten Ün, valiliğin kamuoyunu tatmin edecek şeffaflıkta bir açıklama yapmasını beklediklerini sözlerine ekledi.

BU YAPILAN KÜRTÇE DÜŞMANLIĞIDIR

Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi) Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen:

“Kaymakamlığın, Kürtçe tiyatro oyununun nasıl ‘genel kamu düzenini’ bozduğuna açıklık getirmesi gerekmekte. Yapılan ‘Kürtçe düşmanlığı’ dır..

Cari anlayış ülkenin bekasının gerçek tehdidi haline dönüştü. Oyunun isminde (Bérû) yer aldığı gibi yüzsüzlüktür. TRTKURDİ diye bir kanal varken, Kürtçe tiyatroyu yasaklamak ya geçmiş politikalardan kademeli dönüşe işaret eder veya ironik bir şekilde ‘size Kürtçe lazımsa onu da bizden dinleyebilirsiniz’ demektir.” 

OYUN, PKK PROPAGANDASI İÇERMESİ NEDENİYLE YASAKLANDI

İstanbul Valisi Ali Yerlikaya:

konuyla ilgili adli sürecin başlatıldığını belirterek, Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı’nın “BÊRÛ” tiyatro oyununun Kürtçe olduğu için değil, PKK propagandası içermesi nedeniyle yasaklandığını açıkladı.

100’den fazla kez sahnelendi

Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı tarafından “kamu düzenini bozabileceği” gerekçesiyle yasaklan İtalyan yazar Dario Fo’nun eserinden uyarlanan Beru, 2017’den itibaren Kürtçe olarak 100’den fazla kez sahnelendi. Devlet Tiyatroları’nda da 2014’te Türkçe olarak seyirciyle buluşan eser, daha önce  Kürtçe olarak İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Adana, Ankara ve Batman’da aynı içerikle sergilenmişti.

NE OLMUŞTU?

İBB’NİN KÜRTÇE OYUNUNU GÖSTERİME SAATLER KALA POLİS BASTI, KAYMAKAM OYUNU YASAKLATTI

Polis, sahnede son hazırlıklarını yapan tiyatro ekibine baskın düzenledi.

Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı, İBB Şehir Tiyatrosu bünyesinde sahnelenecek olan Kürtçe tiyatro oyununu gösterime saatler kala yasaklattı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosunda ilk defa oynanması planlanan Kürtçe tiyatro oyununa gösterime saatler kala yasak geldi.

Mezopotamya Kültür Merkezi’nin (MKM) tiyatro grubu olan Teatra Jiyana Nû (Yeni Yaşam Tiyatrosu) Dario Fo’nun oyunu ‘Bêrû’ (Yüzsüz) Şehir Tiyatroları Gaziosmanpaşa Sahnesinde izleyicilerle buluşmaya hazırlanıyordu.

Son hazırlıkların tamamlandığı sırada polis, sahneyi basarak oyunun gösterilmesine engel oldu. 

Polisler, Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı tarafından hazırlanan yasakla ilgili tebligatı imzalaması için oyunculara verdi ancak oyuncular imza atmayı reddetti.

İBB’DE BİR İLK OLACAKTI, KAYMAKAM YASAKLADI 

Dilawer Zeraq’ın Kürtçe’ye çevirdiği, Nazmi Karaman’ın yönetip Rugeş Kırıcı, Ömer Şahin, Rewşan Apaydın ve Cihat Ekinci’nin rol aldığı oyun, Şehir Tiyatroları’nın 106 yıllık tarihinde bilinen ilk Kürtçe oyun olacaktı.

Kararda şu ifadeler yer aldı:

“Yapılmak istenen tiyatro etkinliğinin genel kamu düzenini bozabileceği değerlendirildiğinden, ilçemiz sınırları içerisinde huzur ve güvenliğin, kişi ve dokunulmazlığının tasarrufa müteallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması amacıyla 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 32/ç maddesi ve 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunun 17. Maddesi hükümleri doğrultusunda adı geçen Teatra Jiyana Nû isimli özel tiyatro tarafından BERU:KLAKSON BORİZAN BİRT isimli tiyatro oyununun Gaziosmanpaşa ilçemiz sınırları içerisinde tüm açık/kapalı alanlarda yapılmasının süresiz olarak YASAKLANMASI hususunu; Tensiplerinize arz ederim.”

‘4 SAAT KALA İPTAL EDİLDİ’

Teatra Jiyana Nû’dan Nazmi Karaman, BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamada, oyunlarının perde açılmasına 4 saat kala iptal edildiğini söyledi.

Belediyenin de kendilerinin de gerekli itirazları yapacağını söyleyen Karaman, “Belediye yetkilileri başka bir zamanda başka bir sahnede bizi yeniden bu oyunla davet etmek istediklerini söylediler” diye konuştu.

İBB tarafından gönderilen kısa mesajda da, “Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı 13.10.2020 tarih ve 6620 sayılı kararıyla bu akşam sahnelenecek oyunun yasaklanması, saat 16.00 itibariyle tarafımıza tebliğ edilmiştir. Biletleriniz askıya alınmış olup, sene sonuna kadar dilediğiniz herhangi bir yetişkin oyunumuzda ve sahnemizde kullanabilirsiniz” dendi.

İLGİLİ HABER

Duvar- Feryat Yaşar / cumhuriyet / T24 / © The Independentturkish – Abdülhakim Günaydın

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top