BİLİM & TEKNOLOJİ

BİLİM İNSANLARI CANLI İNSAN KALBİ GELİŞTİRDİ!

Laboratuvarda tüm temel kalp hücre tiplerine, kalp odacıkları ve damar dokuya sahip minyatür bir insan kalbi modeli geliştirildi.

Araştırmacılar çalışmadaki kök hücrelerin yetişkinlerden alınması nedeniyle etik kaygıların söz konusu olmadığını vurguladı

LABORATUVAR ORTAMINDA CANLI İNSAN KALBİ GELİŞTİRİLDİ

 Kalp rahatsızlıkları her yıl dünya genelinde milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine yol açıyor.

Michigan Eyelet Üniversitesi’nden araştırmacılar dünyada ilk kez laboratuvarda tüm temel kalp hücre tiplerine, kalp odacıkları ve damar dokuya sahip minyatür bir insan kalbi modeli geliştirdi.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne göre (CDC) ülkede her 37 saniyede bir kardiyovasküler rahatsızlıklar nedeniyle bir kişi yaşamını yitiriyor.

Çevrimiçi platform bioRxiv’de yayımlanan ve henüz hakem onayından geçmeyen çalışmanın yazarlarından, Michigan Eyelet Üniversitesi’nden biyomedikal mühendisliği profesörü Aitor Aguirre :

“Bu mini kalpler daha önce görülmemiş ölçüde kesinlikte tüm kalp rahatsızlıklarını çalışmak için güçlü modeller oluşturuyor” dedi.

İnsan kalbi organiodileri embiryonik ve cenin gelişimi ortamlarını taklit eden yeni bir kök hücre sistemi sayesinde geliştirildi.

Araştırmanın yazarlarından Yonatan Israeli:

“Organoidler, organ özelliklerini ve yapısını önemli ölçüde yineleyebilen ve kendiliğinden oluşan üç boyutlu hücrelerdir” ifadelerini kullandı. 

Çalışmada uygulanan biyomühendislik yönteminde yetişkin hastalardan alınan pluripotent kök hücrelerinin bir petri kabında embriyonik kalp gelişimi benzeri gibi davranması sağlanıyor. 

Aguirre:

“Bu işlem kök hücrelerin tıpkı bir embriyodaki gibi kalpte yer alan belirli hücre tiplerine ve yapılara doğru gelişmesini sağlıyor. Biz bu hücrelere görev veriyoruz ve tüm gerekli koşullar sağlandığında ne yapmaları gerektiğini biliyorlar. Şimdi her iki dünyada da en iyisine sahibiz. Etik kuralları ihlal etmeyen ya da ceninlerden alınan malzemeleri kullanmayan, bu hastalıkları inceleyecek tam bir küçük insan kalbi” dedi.

Araştırmacılar bundan sonraki aşamalarda yenidoğanlardaki kalp rahatsızlıklarını çalışmak amacıyla ceninlerdeki kalp gelişiminin ayrıntılarına odaklanmayı ve insan kalbi organoidini mükemmelleştirmeyi amaçlıyor.

İsraeli:

“Organoidler temsili işlevsel ve yapısal özellikler gösteren, cenin kalbinin küçük modelleri. Ancak onlar henüz mükemmel bir insan kalbi değil. Bunun üzerinde çok çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

KALP HASTALIKLARI, YAPAY ZEKANIN İNCELEDİĞİ SELFİE’LERLE SAPTANABİLECEK

Yeni bir çalışma derin öğrenme algoritmalarının fotoğrafları inceleyerek kalp hastalıklarını tespit edebileceğine işaret ediyor

Bilim insanları, yapay zekanın doktorunuza sadece bir selfie göndererek kalp hastalığı belirtilerinin tespitinde kullanılabileceğini öne sürüyor.

Yeni bir çalışma derin öğrenme algoritmalarının kişinin yüzünü gösteren 4 fotoğrafın incelenmesiyle koroner arter hastalığının (CAD) saptanabileceğini ileri sürüyor. 

Çin’de 6 bin 800’den fazla kişi araştırmada yer alması için seçildi ve bu kişiler yüzlerini çeşitli açılardan gösteren 4 fotoğraf verdi. Araştırmaya katılan kişiler ayrıca sosyo-ekonomik durumlarına, yaşam tarzlarına ve sağlık geçmişlerine dair de veriler sağladı. 

Bu bilgiler derin öğrenme algoritmasının oluşturulması ve geliştirilmesinde kullanıldı. 

Ancak bilim insanları projenin hala geliştirilmesi gerektiğine, daha geniş insan topluluklarında ve farklı etnik kökenlerden kişiler üzerinde uygulanmaya ihtiyaç duyduğuna vurgu yapıyor. 

Çin Ulusal Kalp Damar Hastalıkları Merkezi’nden araştırmayı yöneten Profesör Zhe Zheng, böyle bir tarama aracının daha fazla incelemeye ihtiyaç duyan hastaları belirlemenin “ucuz, basit ve etkili” bir yolu olabileceğini belirtiyor.

Zheng şu ifadeleri kullanıyor:

“Bu kalp hastalığı riskini değerlendirmek için polikliniklerde ya da kendi taramalarını yapmak için ‘selfie’ çeken hastalar aracılığıyla kullanılabilecek derin öğrenmeye dayalı bir aracı geliştirilmesi amacıyla atılan bir adım..

Nihai hedefimiz yüksek risk teşkil eden kişilerin herhangi bir kliniğe gitmeden önce kalp hastalığı riskini değerlendirmek için bir uygulama geliştirmek..”

Zheng bununla birlikte algoritmanın geliştirilmesi gerektiğini ve diğer insan topluluklarında işlerliğinin sağlanmasına ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. 

Çalışmada yer alan bir diğer bilim insanı Prof. Xiang-Yang Ji de şunları ekledi:

“Algoritmanın ortalama bir başarısı var ve ek klinik bilgiler performansını artırmadı ve bu da yalnızca yüz fotoğraflarına dayanarak muhtemel kalp hastalıklarını tahmin etmek için kullanılabileceği anlamına geliyor. Yanak, alın ve burun diğer yüz bölgelerine nazaran algoritmaya daha fazla bilgi kattı.”

Prof. Xiang-Yang Ji, algoritmanın yüzde 40’lara varan oranda hasta olmayan kişileri hasta göstermesi nedeniyle geliştirilmeye ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor. Ayrıca daha fazla testin de yapılması gerektiğinin altı çiziliyor. 

Çalışmanın detaylandırıldığı makale European Heart Journal isimli bilimsel yayında yayımlandı. 

İLGİLİ HABER

Independent Türkçe, Mirror

Independent Türkçe, Medicalxpress

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top