SAĞLIK

Pankreas Kanseri Teşhisinde Yeni Yöntemler

Pankreas kistleri ya da tümörleri yine önce görüntüleme testleriyle bulunmak zorunda; ancak daha sonra başka yöntemler kullanılabilir


Pankreas kanseri, erken teşhis edilemediğinden en ölümcül kanser türlerinden

Doktorlar bu zor kanserin teşhisinde yeni yollar bulma konusunda önemli mesafe kaydetti.

Pankreas kanseri’ne yakalaması zor; üstelik semptomları ancak kanserin ileri safhalarında ortaya çıkıyor.

Ohio State Wexner Tıp Merkezi’nden Dr. Somashekar Krishna:

”Kanser erken safhalarda hiçbir belirti göstermiyor..

Kist duvarından gerçek zamanlı doğrudan videoyla gelen resimdeki kalıplara bakarak, teşhisin ne olacağına karar veriyoruz.”

Pankreas kanseri nedir?

Pankreas, midenin arka tarafında yerleşimli bir salgı organıdır;

-Sindirim için gerekli enzimleri üreterek kanal vasıtasıyla ince bağırsakların ilk kısmı olan duodenuma aktarıyor,

-Kan şekerinin düzenlenmesi için gerekli hormonları üretiyor.

PANKREAS KANSERİ NEDİR? 

Pankreası oluşturan hücrelerin normal sınırlar içerisindeki işlevlerini yitirerek kontrolsüz bir şekilde bölünüp bir tümör halini almasına pankreas kanseri adı verilir.

PANKREAS KANSERİ BELİRTİLERİ NELER?

Hastalık çoğunlukla müphem bulgular ile başlıyor.

Karın üst bölümünde mide bölgesinde dolgunluk, rahatsızlık hissi, iştahsızlık erken dönemde hastaların hemen tümünde görülen ortak belirtiler.

Ancak bu belirtiler basit bir mide şikâyeti gibi görülebildiğinden hastalığın erken teşhis ihtimali düşüyor. 

Bazı durumlarda aniden ortaya çıkan şeker hastalığı, pankreas kanserinin erken bulgusu ve uyarıcısı olabiliyor.

Ailesinde şeker hastalığı öyküsü olmayan hastalarda böyle bir tablonun ortaya çıkması, dikkat çekici olarak değerlendiriliyor. 

Safra taşı veya alkol kullanımı gibi bir etken yokken geçirilen pankreatit atağı da yine, pankreas kanserinin ilk bulgusu olabiliyor.

Hastalığın ilerlediği dönemlerinde şiddetli karın ve sırt ağrısı, sarılık, kilo kaybı, karında şişlik gibi bulgular ortaya çıkıyor.

Ne yazık ki bu bulgular hastalığın tedavi sınırlarını geçtiğinin de göstergesi olarak kabul ediliyor.

Tanı Yöntemleri

Pankreas kanser tanısında;

-Hekiminiz tıbbi öykünüzü sorgulayarak fizik muayenenizi gerçekleştirecek.

-Tanının netleştirilerek hastalığın durumunun saptanmasında kan testleri yöntemlerinden yararlanılıyor…

-Hastaların kan testlerinde; CA 19-9 ve CEA gibi tümör belirteçleri çoğunlukla yüksek çıkıyor.

-Safra yolunun tıkandığı hastalarda ise bilirubin değerleri ve karaciğer fonksiyon testleri yüksek bulunabiliyor. 

-Tanının netleştirilerek hastalığın durumunun saptanmasında görüntüleme yöntemlerinden yararlanılıyor…

-Ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans. Bu yöntemler ile hastalık büyük oranda saptanabiliyor.

-Ağır sarılığı olan hastalarda tedavi hazırlığı yapılırken safra yoluna stent konması gerekliliği doğabiliyor. 

Tedavi Yöntemleri

Pankreas kanserinde tedavi;

-Öncelikli yöntem, cerrahi olarak tümörün çıkarılmasıdır.

-Ameliyat sonrası dönemde kemoterapi ve radyoterapi neredeyse hastaların tümünde ihtiyaç haline geliyor.

-Tümörün cerrahi olarak çıkarılmasının mümkün olmadığı lokal ileri evrede kemo-radyoterapi ile kitle boyutlarında küçülme sağlanarak cerrahi şansı elde edilebiliyor.

-Medikal teknolojilerden MR-LINAC sayesinde tedavi sırasında hareketli organlardaki tümörler bile tam isabetle ışınlanıp yok edilebiliyor.

Tümör ışınlanırken çevresindeki sağlam dokular büyük bir hassasiyetle korunuyor. Hareketli organlardaki tümörün görüntüsü de anlık ve sürekli olarak alınabiliyor; bu sayede tümöre gönderilen ışın, tümörün hareketine göre yeniden hedeflenebiliyor. Tümör gerekli olan yüksek ışın dozuyla tedavi edilebiliyor. Tüm tümörler tam isabetle ışınlanarak yok edilebiliyor.  

-Hastalığın karaciğer gibi uzak organlara yayılım gösterdiği durumlarda ise uygulanan temel yöntem kemoterapi oluyor. 

-Pankreas organ olarak karın arka duvarında yerleşmiş ve birçok kan ve lenf damarının akım yolu üzerinde yer alıyor. Bu nedenle tedavi sonrasında hastalığın nüksetme olasılığı yükseliyor.

Tedavi edilen hastaların ortalama olarak 3 yıl içinde yeniden bu hastalık ile karşılaşmaları mümkün.

Uzun vadeli başarı oranlarının artmasının ancak daha etkili kemoterapi ajanlarının bulunması ve kullanılması ile mümkün olacağı tahmin ediliyor. 

Pankreas Kanserinden Korunma Yolları:

-Sigara ve alkol gibi kanser yapıcı maddelerden uzak durmak,

-Sağlıklı beslenmek,

Fazla kilolardan kurtulmak,

Diyabet varsa dikkatli olmak,

Ailede kanser hastası varsa, düzenli kontrolleri ihmal etmemek. 

Pankreas Kanserinde Risk Faktörleri

Pankreas kanserinin bilinen en büyük nedenlerini şöyle sıralayabiliriz; 

-Pankreas kanserlerinin %30’u sigara kaynaklı ortaya çıkmaktadır.

-İleri yaş pankreas kanseri için önemli bir risk faktörüdür.

-Daha çok protein ağırlıklı, meyve ve sebzeden yoksun beslenmek kanser riskini artırmaktadır.

-Vücut kitle indeksi (BMI)yüksek olan kişilerde pankreas kanserine yakalanma olasılığı daha yüksektir.

-Petrol ve kimyasal maddelere maruz kalan kişilerde pankreas kanseri daha fazla görülmektedir.

-Uzun süre tedavi edilmeyen kronik pankreas iltihabı pankreas kanserine yakalanma riskini artırmaktadır.

-Diyabet pankreas kanserine yakalanma oranını sağlıklı bireylere göre iki kat artırmaktadır.

Ohio State Wexner Tıp Merkezi’nden Dr. Somashekar Krishna:

Amerikan Anayasa Mahkemesi yargıcı 86 yaşındaki Ruth Bader Ginsburg, pankreas kanserini atlatan belki de en ünlü Amerikalı.

Üstelik kanseri iki kez yendi. Bunda elbette, nadiren mümkün olan, erken teşhis etkili oldu.

Kemoterapi pankreas kanserinin tedavisinde kullanılan bir yöntem. Ancak kanseri teşhis edilen hastaların sadece yüzde dokuzu, beş yıldan fazla yaşayabiliyor. Pankreasın insan vücudundaki yeri, kanserin tespitini zorlaştırıyor.

Pankreas karın bölgesinin arka tarafında yer alıyor. Mide ve karaciğer örttüğü için de pankreasta kanserli tümör ya da kistin görülmesi ya da hissedilmesi mümkün değil. Bir sorun daha var…

Ohio State Wexner Tıp Merkezi’nden Dr. Somashekar Krishna:

‘Kanser erken safhalarda hiçbir belirti göstermiyor.’

Patricia Beatty’nin midesinde ağrı vardı. Ultrason çektirdi. Kist bulundu: “Doktorum kistin kansere dönüşebileceğini söyledi.”

Doktorlar kistin içindeki sıvıyı test edebilirler. Ancak hangi kistin kansere dönüşeceğini anlamak zor.

Ohio State Üniversitesi Wexner Tıp Merkezi’nden Doktor Somaşeykar Krişna, doktorların kist duvarını mikroskopik olarak görüntülemelerini sağlayacak yeni bir teşhis yöntemi üzerinde çalışıyor.

Dr. Somashekar Krishna:

‘Kistlerle ilgili teşhisi yüzde 96-97’lik isabetle koyabiliyoruz’

Prosedürde doktorların kistin içini görmesi için küçük bir mikroskop kullanılıyor.

Krishna:

‘Kist duvarından gerçek zamanlı doğrudan videoyla gelen resimdeki kalıplara bakarak, teşhisin ne olacağına karar veriyoruz’

Pankreas kistleri ya da tümörleri yine önce görüntüleme testleriyle bulunmak zorunda; ancak daha sonra başka yöntemler kullanılabilir. Zira diğer yöntemler rutin görüntüleme amaçlı kullanım için pahalı. Yani pankreas kanseri teşhisi konan hastaların büyük bölümüne yardımcı olmuyor.

Krişna:

”Pankreas kanserinin erken safhada teşhisi için en mantıklı yolun kan tahlili olacağı görüşündeyim.”

Araştırmacılar çalışmalarını sürdürüyor ancak ufukta henüz böyle bir tahlil görünmüyor.

Beatty:

”Yeni mikroskobik yöntem sayesinde kist habisleşmeden yakalandığı için kansersiz bir hayat sürüyor.”

İLGİLİ HABER

amerikaninsesi – Carol Pearson

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top