SAĞLIK

‘Murat Dağı yok olacak’

‘Bu romantik bir doğa sevgisi değil’

Murat Dağı’nda altın çıkarılmak isteniyor.

‘Kütahya ile Uşak sınırında yer alan Murat Dağı’nda maden çalışmaya başlarsa su kaynakları kirlenecek ve Murat Dağı diye bir yer kalmayacak’

Murat Dağı’nın beslediği Büyük Menderes, Gediz, Porsuk ve Banaz nehirlerinin suları yedi kente ulaşıyor.

Murat Dağı, ‘altın madeni’ tehdidi altında.

Bölgede ilk 2013’de maden arama ruhsatı verildi.

Madenci şirket 2014 yılında başladığı sondaj çalışmalarını 2016’da tamamladı. Toplam 260 noktadan örnekler aldı. Altın çıkarmaya karar verdi.

Maden çıkarmak için gerekli olan çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreci başladı.

Bölgedeki sivil toplum örgütleri ve meslek odaları bir araya gelerek mücadeleye başladı ve ‘Murat Dağı Yok Olmasın’ Platformu kuruldu.

ÇED raporu

Mayıs 2019..Murat Dağı’nda ne yapılmak istendiği 551 sayfalık bir ÇED raporunda anlatılıyordu.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanan rapora göre;

  • Maden sahası beş yıl süreyle işletilecek,
  • Maden sahasında iki açık ocaktan toplam 101 bin ons altın yani yaklaşık 2 bin 800 ton altın çıkarılacak. Bunun için de günde 450 bin ton cevher işlenecek,
  • Maden sahası 1. derece deprem bölgesinde..

Su yoksa hayat da yok!

Funda Öz Akçura
Funda Öz Akçura
  • Murat Dağı Yok Olmasın Platformu’ndan Funda Öz Akçura:

”Platformu geç oluşturduk ancak etkili bir mücadele başlattık.Platformun yürütmesini beş çevre derneği yapıyor.

  • TEMA Vakfı Uşak temsilciliği,
  • Uşak Barosu,
  • Mimarlar,
  • Veteriner Hekimler ve
  • İnşaat Mühendisleri odaları

Çok etkili çalıştık ve yerel idareler bizi muhatap almak zorunda kaldı.”

‘Murat Dağı’nın yok olmasının su kaynaklarının yok olması demek’

  • Funda Öz Akçura:

”Murat Dağı’nın yok olması su kaynaklarının yok olması anlamına geleceğini bilmeliyiz..Su yoksa hayat da yok. Bu dağ dört nehri besliyor. Bu nehirler kirlendiğinde Denizli, Afyon, İzmir, Aydın, Kütahya, Uşak, Eskişehir, Ankara da bundan olumsuz etkilenecek. Ayrıca tüm Uşak’ın içme ve sulama suyu buradan geliyor. Altın madeni faaliyete başlarsa önce suyumuzu kaybedeceğiz, dağımızı kaybedeceğiz”

YARGI SÜRECİ

  • Funda Öz Akçura:

”ÇED raporuna karşı dava açtık..53 kişi, meslek odaları, sivil toplum örgütleri ve iki köy adına ortak dava açtık. Maden sahasına 350 metre uzaktaki Karaağaç Köyü ve üç km uzaktaki Sumaklı Köyü tüzel kişilikleri adına davacı oldu. Bizim dışımızda da farkı davalar açıldı. Şu anda ÇED olumlu kararına karşı 60 kişi tarafından açılmış dört farklı dava var.”

Bilirkişi: ‘Madene uygun değil

Açılan davalara bilirkişi heyeti atandı. Dokuz uzmanın maden sahasında yaptığı inceleme ekim sonunda tamamlandı. Harita, biyoloji, çevre, kimya, hidrojeoloji, jeoloji, maden, orman, ziraat mühendisliği branşlarından uzmanların hazırladığı raporun sonuç bölümünde, yapılmak istenen coğrafyanın madencilik faaliyetine uygun olmadığı belirtiliyor.

Ayrıca ÇED raporunda 2 bin 100 ağacın kesileceği ifade ediliyor. Ancak bilirkişinin tespitlerine göre kesilecek ağaçların sayısı 190 bin civarında.

Doç. Dr. Oğuz Kurdoğlu
Doç. Dr. Oğuz Kurdoğlu
  • Doç. Dr. Oğuz Kurdoğlu:

”Murat Dağı gibi hassas ekosistemlerin her türlü yıkıcı, madencilik gibi yok edici faaliyetlerden uzak tutulması gerektiğini söylüyorum..

Altın madeni işletmesinin kurulması planlanan alan bin hektarın üzerinde. Bunun 787 hektarlık kısmı ise bozulmamış orman. Murat Dağı ve çevresi çok önemli bir doğal alan..

Burası Türkiye’deki 305 önemli doğa alanından, 122 önemli bitki alanından biri. Aynı zamanda önemli kuş alanı. 900 çeşit bitki barındırıyor, bunların da 116 tanesi endemik. Bu endemik bitkilerin içinden de 43’ü nadir görülen endemik tür. Yani çok kırılgan türler. Bu bitkileri korumada öncelik verilmesi gerekir.”

SİYANÜR

Oğuz Kurdoğlu:

”Üst kotlarda siyanürlü liç yöntemi kullanılarak yapılan bu tür altın madenlerinin yeraltı sularını kirletmemesi mümkün değil..Buradaki yeraltı sularının kirlenmesi demek tüm Gediz Deltası’nın kirlenmesi demek..

Murat Dağı gibi hassas ekosistemlerin her türlü yıkıcı, madencilik gibi yok edici faaliyetlerden uzak tutulması gerektiğini söylüyorum..

Dağın eteklerinde tarım alanlarının bulunuyor, madencilik faaliyetinin tarım alanlarını etkilememesi mümkün değil”

Türkei Goldförderung in Murat Dagi
Murat Dağı’nda yaşananlara dikkat çekmek için sanatçı Şevval Sam’ın da katılımıyla bir şenlik düzenlendi.

Yok olan sadece ormanlarımız olmayacak

Murat Dağı’nda yaşananlara dikkat çekmek için bir şenlik düzenlendi. Bir dizi etkinliğin yapıldığı şenliklerin amacı Murat Dağı’nın önemini tüm Türkiye’ye anlatmaktı.

Sanatçı Şevval Sam gönüllü bir konser verdi. Murat Dağı’nda yapılan incelemeye de katıldı.

  • Şevval Sam:

”Murat Dağı’nın ne kadar önemli bir yeri olduğu bilinmiyor. Bunu herkese anlatmak için Uşak’ta şenliğe katıldım..

Burada mücadele eden doğaseverlerin bir nevi dili oldum. Burada yaşananları dünya takip ediyor. Ancak Türkiye’de pek fazla bilinmiyor. Burası dört büyük nehrin yatağı. Burada dünyanın hiç bir yerinde olmayan endemik bitkiler var. Sadece ormanı kaybetmeyeceğiz. Altın madeni olursa burada müthiş bir kirlilik de olacak. Bölgede yaşam yok olacak. Ağır metaller sulara karışacak..

“Yaşadığım coğrafyayı çok seviyorum” 

Şevval Sam
Şevval Sam
  • Şevval Sam:

”Burada öğrendiğim, yediğim içtiğim ne varsa bunun karşılığında bir şeyler yapmak istiyorum, kendimi borçlu hissediyorum. Burada iki köy tümden dava açtı. Bireysel davalar da var. Gündüz fabrikada çalışıp gece mücadele eden gençler var. Köylü kadınlar bu mesele ile ilgili tiyatro yaptılar. Onların seslerini duyurmamız gerekiyor.

Altın madeni olursa burada müthiş bir kirlilik de olacak. Ağır metaller sulara karışacak..

Çıkarılan altının ancak yüzde dördü vergi olarak Türkiye’de kalacak, onun da yarısı zaten teşviklerle şirkete geri iade edildi..

Altın dünyada birkaç ülkenin elinde. Onlar kendi ülkelerinde bunları yapmıyorlar. Peki neden Türkiye’de ekolojik dengeyi bozuyorlar. Neden bizim memleketimizi yok ederek bu kaynağa oluşuyor? Kendilerini koruyup bizi yok etmeye çalışıyor. Bu romantik bir doğa sevgisi değil. Öncelikli tabii ki doğa ancak bunun da altını çizmek gerekiyor. ‘Dünyanın en zengin altın rezervleri bizde.’ Kafamızı karıştırıyorlar. Bu doğru değil. Bu coğrafyayı, iklimi, doğayı seviyorum. Buradaki yaşam hakkını, doğa hakkını kimsenin almasını istemiyorum.”

RUHSAT SAHİBİ ŞİRKET

Murat Dağı’ndaki projenin tam adı; ‘Yıldız Altın Gümüş Madeni Kapasite Artırımı, Cevher Zenginleştirme Tesisi ve Kırma-Eleme Tesisi Projesi’.

Projenin sahibi Anadolu Export Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. Bu şirket de Odaş Enerji’ye bağlı.

  • Şirketin İstanbul’daki Genel Müdürlüğü’nde ki yetkililer:

”Halka açık bir yapıya sahibiz. Eğer herhangi bir açıklama yapılacaksa Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) aracılığı ile yapılacak, bunun dışında herhangi bir açıklama yapmayacağız..”

Murat Dağı’na yapılması planlanan altın madenciliği için hazırlanan ÇED olumlu kararına karşı açılan davanın ilk duruşması 11 Aralık’ta görülecek. Kütahya, Eskişehir ve İzmir büyükşehir belediyeleri de davaya müdahil olarak katılım talebinde bulundu. Murat Dağı’nın kaderini şimdilik Kütahya İdare Mahkemesi belirleyecek.

© Deutsche Welle Türkçe – Serkan Ocak

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top