SIYASET

Narsistlerin ve psikopatların tehlikeli hükümetleri

Kişilik bozukluğu olan insanların politik iktidar tutkusu şaşırtıcı değil

Narsistler dikkat çekmeyi ve onay görmeyi isterler, başkalarından üstün olduklarını ve onlara hükmetme hakkına sahip olduklarını hissederler. 

Kişilik bozukluğu olan insanların politik iktidar tutkusu şaşırtıcı değil;

Narsistler,

  • Dikkat çekmeyi ve onay görmeyi isterler,
  • Başkalarından üstün olduklarını ve onlara hükmetme hakkına sahip olduklarını hissederler.
  • Empati eksikliği yaşarlar; buise insanları iktidar uğruna acımasızca sömürüp istismar edebildikleri anlamına gelir.

Psikopatlar,

  • Üstünlük duygusu ve empati eksikliği hissederler ama aynıanda dikkat çekme ve hayranlık ihtiyacı dürtüleri yoktur.

Polonyalı psikolog Andrew Lobaczewski, gençlik dönemini Naziler ve daha sonra Stalin yönetimi altında geçirdikten sonra, kariyerini, psikolojik bozukluklar ve siyaset arasındaki ilişkiyi incelemeye adadı.

O, psikopatların ve narsistlerin, iktidarın yanı sıra hükümetleri ve ülkeleri ele geçirdikleri süreçlere neden bu kadar güçlü bir tutkuyla bağlandıklarını anlamak istedi.

PATOKRASİ

Neticede, bu tür rahatsızlıklara sahip insanlardan oluşan hükümetleri tanımlamak için ‘patokrasi‘* terimini icat etti ve bu kavram hiçbir şekilde geçmişteki rejimlerle sınırlıdeğil.

ABD, TÜRKİYE, FİLİPİNLER…

Örneğin ABD’de, psikologların muayene etmedikleri kamu görevlileriyle ilgili gayriresmi teşhis koymalarını engelleyen bir düzenlemeye karşın çoğu psikolog Donald Trump’ın narsistik kişilik bozukluğuna dair tüm belirtileri gösterdiğini açıkça ifade etti.

(1964 yılında psikiyatristlerin, Senatör BarryGoldwater’ın zihinsel uygunluğunu sorgulamasından sonra ‘Goldwater Kuralı’ adıyla anılmaya başlandı),

Türkiye’den Erdoğan ve Filipinler’den Rodrigo Duterte gibi dünya çapındaki diğer ‘güçlü’ siyasetçiler hakkında da psikologlar tarafından benzer iddialar dilegetiriliyor.

Öte yandan, patokrasi yalnızca bireylerle ilgili değildir.

Lobaczewski’nin belirttiği kadarıyla, patolojik liderler, psikolojik bozukluğu olan diğer insanları da kendine çekme eğilimindedirler. Aynı süreçte, empati kurabilen ve adil biçimde düşünen insanlar yavaş yavaş onlardan uzaklaşırlar. Bu insanlar ya dışlanır yada gönüllü olarak bir kenara çekilir ve etraflarındaki büyüyen patolojik durum karşısında dehşete kapılırlar.

DEMOKRASİ DÜŞMANI BİR ‘ARIZA’ MIKNATISI

Neticede, zamangeçtikçe patokrasiler daha yerleşik ve aşırı bir hale gelir.

Bu süreci, Almanya’nın, iki yıldan az bir süre içinde demokrasiden patokrasiye geçiş yaptığı ve Alman hükümetinin Nazilerce elegeçirildiği 1930’lu yıllarda görebilirsiniz.

Demokrasi, insanları patolojik politikacılara karşı onların güçlerini sınırlayan ilke ve kurumlarla koruyan mühim biryoldur (ABD’de vatandaşlara ilişkin belirli hakları garanti altına alan Haklar Bildirgesi buna iyi bir örnektir).

Bu nedenle patokratlar demokrasiden nefret ederler.

İktidara geldiklerinde, basın özgürlüğü ve meşruiyeti de dahil olmak üzere, demokratik kurumları ortadan kaldırmak ve itibarsızlaştırmak için ellerinden gelen herşeyi yaparlar. Bu, Hitler’in Almanya Şansölyesi olduğunda yaptığı ilk şeydi ve Trump, Vladimir Putin ve Macaristan Başbakanı Viktor Orban gibi otokratlar da aynı şeyi yapmaya çalışıyorlar.

Trump yönetimi altında ABD’de de açık biçimde patokrasiye doğru bir yönelim gerçekleşti.

Lobaczewski’nin teorisinin öngördüğü üzere, daha ılımlı Beyaz Saray yetkililerinin eski koruyucuları ‘ofisin yetişkinleri’ uzaklaştırıldı. Başkan, şimdi aynı otoriter eğilimleri ve empati ve ahlak eksikliğini paylaşan kişilerle çevrili. Neyse ki, ABD’nin demokratik kurumları bir dereceye kadar ona geriadım attırmayı başardı.

İngiltere de bu hususta diğer ülkelere kıyasla oldukça şanslı olagelmiştir.

Şüphesiz ki son başbakanlarımızın (ve önde gelen bakanların) bazılarında empati eksikliği ve narsistik bir öz değer duygusu da dahil olmak üzere bazı patokratik eğilimler görülüyor. Yinede İngiltere’nin parlamento ve seçim sistemleri ve belki de Adalet ve sosyal sorumluluğa ilişkin kültürel bir eğilim- İngiltere’yi patokrasinin enberbat aşırılıklarından korudu.

GÜNÜMÜZÜN PATOKRATİK POLİTİKASI

Bu bağlamda, son politik gelişmeler aşırı endişe verici görünüyor.

İngiltere, patokrasiye her zamankinden daha yakın gibi görünüyor. Son günlerde yaşanan ılımlı Muhafazakâr göçü, demokrasiden patokrasiye geçiş noktasında yaşanan tasfiyelerin bir özelliği niteliğinde.

İngiltere Başbakanı Boris Johnson ve bakanları ve danışmanları tarafından demokratik süreçler karşısında gösterilen güvensizlik ve itibarsızlaştırma çabası -parlamentonun kapatılması, beğenmedikleri yasalara uymamaları- patokrasinin bir diğer özelliği.

Bir psikolog olarak, kendisiyle tanışık olmadığım Johnson’ı değerlendirmeye kesinlikle teşebbüs etmem. Diğer yandan, bence o kesinlikle partisinin engaddar ve ilkesiz ve bu nedenle en patokratik- unsurlarıyla kendini çevreleyen bir insan. Eski Başbakan David Cameron bile, Johnson’ın Başdanışmanı Dominic Cummings’e atıfla ‘kariyer psikopatı’ nitelendirmesinde bulunmuştu.

Aynı zamanda, patokratik bir hükümetin parçası olan herkesin psikolojik bir bozukluğa sahip olmadığını belirtmek gerekir. Bazı insanlar tam anlamıyla psikolojik bir bozukluk yaşamadan da duygulardan ve empatiden yoksun olabilirler.

Diğerleri, belirlibir yetiştirme tarzından kaynaklanan, üstünlük ve kendini haklı görme duygusuna dayanan bir narsisizm türüne sahip olabilirler. Kimi politikacılar, bir partinin çizgisini sadakatle veya çevrelerindeki insanların patokratik dürtülerini dizginleyebilecekleri inancıyla takip edebilirler.

Şimdiye dek, parlamentonun eylemleri ve azsayıdaki ilkeli Muhafazakâr milletvekilinin cesareti sayesinde, Johnson hükümetinin potansiyel patokrasisi bastırıldı.

Yine de demokrasinin patokrasiye dönüşmesi tehdidi her zaman için gerçektir. Bize, düşündüğümüzden daima daha yakındır ve bir dayanak noktası bulduğunda, yolu üzerinde duran herengeli ezip geçecektir.

*Patokrasi: Türkçe patos ve critos kelimelerinden meydana gelir. Azınlığın çoğunluğa tahakkümüdür.

** Yazının aslı The Conversation sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

Steve Taylorhttps://www.gazeteduvar.com.tr

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

To Top